Sau FTSE, chứng khoán Việt Nam hướng tới MSCI: Cơ hội hút dòng vốn ngoại lớn gấp 5 lần

Việc thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp từ ngày 21/9/2026 không chỉ là một cột mốc lịch sử, mà còn mở ra chặng đường mới đầy kỳ vọng: chinh phục chuẩn nâng hạng cao hơn của MSCI. Đây được xem là bước tiến quan trọng, giúp thị trường vốn Việt Nam tiến gần hơn tới các chuẩn mực quốc tế, đồng thời gia tăng sức hút đối với dòng vốn ngoại quy mô lớn.

Kỳ vọng vào danh sách theo dõi của MSCI

Theo các chuyên gia, sau khi hoàn tất quá trình nâng hạng theo chuẩn FTSE, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để được MSCI đưa vào danh sách theo dõi nâng hạng (Watch List) trong giai đoạn 2026-2027.

Ông Phạm Lưu Hưng, Kinh tế trưởng kiêm Giám đốc Trung tâm Phân tích và Tư vấn Đầu tư của SSI Securities Corporation, nhận định việc nâng hạng của FTSE sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ tới các tổ chức xếp hạng quốc tế khác, đặc biệt là MSCI.

Khi các rào cản về hạ tầng giao dịch, cơ chế thanh toán và khả năng tiếp cận thị trường từng bước được tháo gỡ, cơ sở để MSCI xem xét nâng hạng Việt Nam sẽ ngày càng được củng cố. Theo ông, khả năng Việt Nam được đưa vào danh sách theo dõi trong vòng 1-2 năm tới là tương đối cao.

Hành trình dài nhưng đáng kỳ vọng

Chia sẻ bên lề Đại hội đồng cổ đông, ông Nguyễn Duy Hưng, Chủ tịch HĐQT SSI, nhấn mạnh rằng việc được MSCI đưa vào danh sách theo dõi là mục tiêu quan trọng tiếp theo của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Theo ông, FTSE hay MSCI đều mong muốn nâng hạng các thị trường đủ điều kiện, chứ không phải đặt ra rào cản để gây khó khăn. Vấn đề cốt lõi là Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện các tiêu chí theo yêu cầu.

“Điều kiện của MSCI cao hơn và khó hơn FTSE rất nhiều. Nhưng nếu không bắt đầu, chúng ta sẽ không bao giờ đến đích,” ông Hưng khẳng định.

Ông cũng cho rằng kinh nghiệm làm việc với FTSE trong suốt thời gian qua sẽ là nền tảng quan trọng để Việt Nam tiếp tục lộ trình tiếp cận MSCI một cách bài bản và hiệu quả hơn.

Dòng vốn từ MSCI có thể lớn gấp nhiều lần FTSE

Ở góc nhìn khác, ông Nguyễn Lâm Dũng, Chủ tịch HĐQT VPS Securities, đánh giá việc được MSCI nâng hạng sẽ mang lại nguồn vốn ngoại vượt trội.

Theo ước tính, dòng vốn thụ động và chủ động từ các quỹ theo dõi chỉ số MSCI có thể lớn gấp 4-5 lần so với quy mô dòng vốn mà FTSE mang lại. Đây sẽ là động lực rất lớn cho thanh khoản, định giá và sự phát triển dài hạn của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Ông Dũng dự báo Việt Nam có thể được MSCI đưa vào danh sách theo dõi ngay trong năm 2026, với kịch bản lạc quan là được nâng hạng vào năm 2027; trong trường hợp thận trọng hơn, thời điểm này có thể rơi vào năm 2028.

Việt Nam cần làm gì để đạt chuẩn MSCI?

Theo đánh giá của MSCI, tiêu chuẩn nâng hạng lên thị trường mới nổi khắt khe hơn đáng kể so với FTSE, đặc biệt ở các tiêu chí về khả năng tiếp cận thị trường.

Từ góc nhìn của nhà đầu tư quốc tế, ông Petri Deryng, người điều hành quỹ PYN Elite Fund, cho rằng Việt Nam hiện là thị trường lớn nhất trong rổ chỉ số cận biên của MSCI với tỷ trọng gần 28,5%.

Ông dự báo giai đoạn 2026-2028 là thời điểm phù hợp để Việt Nam được đưa vào danh sách theo dõi, trước khi chính thức nâng hạng lên thị trường mới nổi trong giai đoạn 2028-2029.

Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, Việt Nam cần tiếp tục giải quyết hai nút thắt quan trọng: Giới hạn sở hữu nước ngoài (Foreign Ownership Limit - FOL); Cơ chế ký quỹ trước giao dịch.

Những cải cách then chốt

Các chuyên gia cho rằng Việt Nam nên xem xét nới lỏng giới hạn sở hữu nước ngoài theo hướng tự động mở room lên 100% đối với các doanh nghiệp không thuộc ngành nghề hạn chế.

Đối với những lĩnh vực đặc thù như ngân hàng, quốc phòng hoặc viễn thông, giới hạn sở hữu vẫn có thể được duy trì theo quy định riêng.

Bên cạnh đó, việc mở rộng khung pháp lý cho chứng chỉ lưu ký không có quyền biểu quyết (NVDR) sẽ là giải pháp hữu hiệu để thu hút thêm dòng vốn ngoại mà không ảnh hưởng tới quyền kiểm soát của doanh nghiệp trong nước.

Ngoài ra, Việt Nam cũng cần sớm hoàn thiện hệ thống thanh toán bù trừ trung tâm (CCP), tạo nền tảng cho các nghiệp vụ hiện đại như bán khống, giao dịch trong ngày và nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro.

Cơ hội lớn cho thị trường vốn Việt Nam

Thực tế, một phần nút thắt về ký quỹ trước giao dịch đã được tháo gỡ khi cơ chế giao dịch không yêu cầu ký quỹ trước đã được triển khai từ tháng 11/2024.

Hiện tại, Việt Nam đã đáp ứng hai trong ba nhóm tiêu chí cốt lõi của MSCI, bao gồm quy mô vốn hóa và thanh khoản thị trường. Tiêu chí còn lại chủ yếu nằm ở khả năng tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài.

Nếu tiếp tục duy trì tốc độ cải cách hiện nay, cơ hội để Việt Nam lọt vào danh sách theo dõi của MSCI trong tương lai gần là hoàn toàn khả thi.

Từ cột mốc FTSE, hành trình hướng tới MSCI không chỉ là câu chuyện nâng hạng đơn thuần, mà còn là quá trình nâng tầm toàn diện của thị trường chứng khoán Việt Nam. Đây sẽ là bước đi chiến lược, góp phần đưa thị trường vốn Việt Nam hội nhập sâu rộng hơn với tài chính toàn cầu, thu hút dòng vốn chất lượng cao và tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng dài hạn.