Sacombank: Câu chuyện trỗi dậy, sụp đổ và tái sinh

Thời Hoàng Kim (1991–2011) •Sacombank được thành lập năm 1991, là một trong những ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân đầu tiên tại Việt Nam. Dưới sự lãnh đạo của nhà sáng lập Đặng Văn Thành, ngân hàng nhanh chóng phát triển mạnh mẽ và trở thành "anh cả" trong ngành ngân hàng tư nhân.

 

•Trong suốt hai thập kỷ đầu, Sacombank liên tục mở rộng mạng lưới chi nhánh, phát triển sản phẩm dịch vụ đa dạng và xây dựng thương hiệu uy tín. Cổ phiếu STB được niêm yết trên sàn chứng khoán và nhanh chóng trở thành "cổ phiếu vàng" được các nhà đầu tư săn đón.

•Tuy nhiên, bên cạnh những thành công rực rỡ, Sacombank có một điểm yếu chết người: cơ cấu cổ đông phân tán. Gia đình ông Đặng Văn Thành không nắm đủ cổ phần chi phối (trên 50%) để kiểm soát tuyệt đối ngân hàng. Điều này tạo ra kẽ hở cho những cuộc tranh giành quyền lực sau này.

Cơn Bão Thâu Tóm (2012–2015)

•Năm 2012 đánh dấu bước ngoặt bi kịch trong lịch sử Sacombank. Nhóm cổ đông do ông Trầm Bê dẫn dầu đã âm thầm thu gom cổ phiếu STB trên thị trường trong một thời gian dài. Khi đã nắm đủ tỷ lệ cổ phần chi phối, họ tiến hành cuộc họp Đại hội đồng cổ đông bất thường và bỏ phiếu thay đổi ban lãnh đạo.

•Ông Đặng Văn Thành—người sáng lập và gắn bó với Sacombank suốt hơn 20 năm—phải rời khỏi "đứa con tinh thần" của mình trong nước mắt và đau đớn. Đây là một trong những vụ thâu tóm gây chấn động nhất trong lịch sử ngành ngân hàng Việt Nam.

•Năm 2015, dưới sự điều hành của ông Trầm Bê, Sacombank thực hiện sáp nhập Southern Bank—một ngân hàng yếu kém với tỷ lệ nợ xấu lên đến 50%. Quyết định này được nhiều chuyên gia ví như "con kiến nuốt voi"—một ngân hàng lành mạnh hấp thụ một ngân hàng có vấn đề lớn.

•Hậu quả của sáp nhập này là thảm khốc: tổng nợ xấu của Sacombank vọt lên mức kỷ lục hơn 100.000 tỷ đồng. Ngân hàng lâm vào khủng hoảng nghiêm trọng, phải ngừng chi trả cổ tức cho cổ đông và bắt đầu một hành trình tái cơ cấu gian khổ kéo dài suốt 10 năm.

Giai Đoạn Tái Cơ Cấu (2017–2024)

•Năm 2017, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) quyết định can thiệp mạnh tay để cứu Sacombank. Ông Dương Công Minh—một doanh nhân có kinh nghiệm trong lĩnh vực tài chính—được giao nhiệm vụ "dọn dẹp" và tái cơ cấu toàn diện ngân hàng.

•Sacombank chính thức hoạt động dưới chế độ giám sát đặc biệt của NHNN. Mọi hoạt động kinh doanh, mọi quyết định quan trọng đều phải được NHNN phê duyệt trước. Đặc biệt, 100% lợi nhuận sau thuế không được chia cho cổ đông mà phải dùng để trích lập dự phòng và xử lý nợ xấu.

•Trong suốt giai đoạn này, Sacombank kiên trì thực hiện các biện pháp: tăng cường thu hồi nợ, xử lý tài sản bảo đảm, bán nợ cho Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC), đồng thời cơ cấu lại danh mục cho vay và siết chặt quản trị rủi ro.

•Mốc quan trọng: Đầu năm 2024, Sacombank chính thức hoàn tất việc trích lập 100% dự phòng rủi ro cho toàn bộ nợ xấu còn tồn đọng từ vụ sáp nhập Southern Bank. Gánh nặng lớn nhất—cái "quả bom nợ" 100.000 tỷ—đã được gỡ bỏ hoàn toàn sau gần 10 năm nỗ lực không ngừng nghỉ!

🌅 Bình Minh Mới Đang Đến

Sau khi hoàn tất xử lý nợ xấu, Sacombank đang đứng trước cơ hội bùng nổ chưa từng có. Đặc biệt, việc 32,5% cổ phần (từng thuộc sở hữu của ông Trầm Bê và các cổ đông liên quan) sẽ được bán đấu giá công khai trong thời gian tới hứa hẹn mang lại ba cú hích lớn:

•Lợi nhuận đột biến: Khi nợ xấu đã được xử lý xong, Sacombank có thể hoàn nhập một phần lớn dự phòng rủi ro đã trích lập trước đó. Các chuyên gia ước tính khoản hoàn nhập này có thể tăng giá trị sổ sách của mỗi cổ phiếu thêm khoảng 15.000 đồng, tạo ra một đợt tăng trưởng lợi nhuận đột biến trong báo cáo tài chính.

•Tự do kinh doanh: Với việc hoàn tất tái cơ cấu và có chủ sở hữu mới, Sacombank có thể được NHNN dỡ bỏ chế độ giám sát đặc biệt. Điều này có nghĩa là ngân hàng sẽ tự chủ hoàn toàn trong các quyết định kinh doanh, mở rộng quy mô, phát triển sản phẩm dịch vụ và thực hiện chiến lược tăng trưởng mà không cần phải xin phép từng bước.

•Cổ tức trở lại: Sau 10 năm "nhịn đói" không nhận được đồng cổ tức nào, các cổ đông của Sacombank có thể được hưởng trái ngọt. Với nguồn lợi nhuận giữ lại lũy kế lên đến hơn 34.000 tỷ đồng, ngân hàng có thể thực hiện chi trả cổ tức cổ phiếu với tỷ lệ 100–150%, giúp cổ đông tăng số lượng cổ phiếu nắm giữ mà không phải bỏ thêm tiền ra.

"Vị Vua Mới"—Bầu Thụy?

Thị trường tài chính Việt Nam dậy sóng với những tin đồn về việc ông Nguyễn Đức Thụy (Bầu Thụy)—một trong những doanh nhân tài năng và có tầm ảnh hưởng lớn trong ngành ngân hàng—có thể trở thành "chủ nhân mới" của Sacombank thông qua việc tham gia đấu giá 32,5% cổ phần.

Bằng chứng củng cố cho tin đồn này là việc ông Thụy vừa từ nhiệm vị trí Chủ tịch Hội đồng quản trị LPBank—ngân hàng mà ông đã gắn bó và phát triển thành công rực rỡ trong nhiều năm qua. Động thái này được giới chuyên gia nhận định là để "giải phóng mặt bằng" cho một dự án lớn hơn.

"Công thức Thụy" đã được chứng minh tại LPBank:

•Giá cổ phiếu LPB tăng gấp 3–4 lần từ khi ông Thụy nắm quyền điều hành

•Lợi nhuận của LPBank vượt mức 10.000 tỷ đồng/năm, tăng trưởng mạnh mẽ và ổn định

•Tổng tài sản của LPBank tăng 1,5 lần chỉ trong vài năm, từ một ngân hàng quy mô trung bình trở thành một trong những ngân hàng lớn nhất hệ thống

Nếu "công thức Thụy" này được nhân rộng và tái lặp thành công tại Sacombank—một ngân hàng có quy mô lớn hơn, mạng lưới rộng hơn và tiềm năng to lớn hơn—thì một "ngựa ô" thực thụ sẽ ra đời trong ngành ngân hàng Việt Nam. Sacombank có thể quay trở lại vị thế "anh cả" như thời hoàng kim của mình!