Sá xị Chương Dương tính bán nhà máy cho người Thái

Thương hiệu sá xị hơn 70 năm tuổi đang đứng trước một quyết định quan trọng khi dự kiến chuyển nhượng nhà máy Nhơn Trạch 3 cho nhà đầu tư thuộc hệ sinh thái của tỷ phú Thái Lan Charoen Sirivadhanabhakdi.

CTCP Nước giải khát Chương Dương (UPCoM: SCD) sắp trình cổ đông phương án bán dự án nước giải khát tại KCN Nhơn Trạch 3, Đồng Nai. Đơn vị đề nghị mua là F&N Ventures Pte. Ltd., công ty con do Fraser and Neave, Limited sở hữu 100%.

Giá chào mua ban đầu là 98 tỷ đồng, chưa mang tính ràng buộc và có thể điều chỉnh sau quá trình thẩm định. Trong đó, tài sản hữu hình như máy móc và hàng tồn kho được định giá 66 tỷ đồng. Thương hiệu Saxi, giá trị cốt lõi của Doanh nghiệp, được xác định khoảng 32 tỷ đồng theo phương pháp miễn trừ tiền bản quyền. Mức giá cuối cùng sẽ căn cứ vào số liệu kiểm toán tại thời điểm hoàn tất giao dịch.

Thanh toán dự kiến chia làm 3 phần. 35% khi ký hợp đồng, 60% khi hoàn tất và 5% giữ lại để xử lý các chênh lệch sau chuyển nhượng.

Sá xị Chương Dương tính bán nhà máy cho người Thái

Fraser and Neave tính mua nhà máy của Sá xị Chương Dương tại Nhơn Trạch, Đồng Nai

Đề xuất này xuất hiện khi SCD đang ở giai đoạn khó khăn nhất kể từ khi thành lập. Năm 2025, Công ty lỗ ròng hơn 80 tỷ đồng, đánh dấu năm thứ 5 liên tiếp không có lãi. Doanh thu chỉ quanh 160 tỷ đồng, chưa bằng một nửa so với thời kỳ mỗi năm đạt trên 400 tỷ đồng cách đây 1 thập kỷ.

Biên lợi nhuận gộp năm ngoái đạt 41 tỷ đồng nhưng không đủ bù chi phí vận hành và lãi vay. Riêng tiền lãi phải trả trong năm lên tới 43 tỷ đồng. Lỗ lũy kế xấp xỉ 350 tỷ đồng, khiến vốn chủ sở hữu âm hơn 150 tỷ đồng.

Trước năm 2020, Doanh nghiệp hầu như không có nợ vay. Từ khi đầu tư nhà máy ở Nhơn Trạch, khoản thuê tài chính dài hạn 169 tỷ đồng bắt đầu phát sinh, sau đó tăng thêm do vay ngân hàng bổ sung vốn. Hai khoản vay tín chấp từ công ty mẹ Sabeco (HOSE: SAB) với tổng dư nợ và lãi nhập gốc gần 500 tỷ đồng hiện phải gia hạn.

Nhà máy Nhơn Trạch 3 từng được kỳ vọng là bước ngoặt hồi sinh thương hiệu sá xị vốn quen thuộc với nhiều người dân Việt Nam. Dự án được phê duyệt năm 2019, vận hành từ 2022, trong bối cảnh cơ sở cũ tại 606 Võ Văn Kiệt (quận 1 cũ, TPHCM) đã xuống cấp sau nhiều thập kỷ. Dây chuyền cũ khó đáp ứng yêu cầu sản phẩm mới và tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường. Tuy nhiên, khi nhà máy mới hoạt động, chi phí cố định tăng mạnh đúng lúc sức mua suy yếu, khiến hiệu quả không như mong đợi.

Theo lãnh đạo Công ty, năm 2025 sản lượng tiêu thụ giảm khoảng 15% do nhu cầu yếu và cạnh tranh gay gắt. Thị trường nước giải khát ngày càng chật chội với sự hiện diện của Coca-Cola, PepsiCo và Tân Hiệp Phát. Trong khi đó, SCD vẫn dựa nhiều vào sản phẩm sá xị truyền thống và mạng lưới phân phối còn hạn chế.

Trước áp lực tài chính gia tăng, HĐQT cho rằng việc chuyển nhượng có thể giúp cải thiện dòng tiền và tạo khoảng trống để sắp xếp lại hoạt động.

Nhà máy nước giải khát Nhơn Trạch 3 từng được kỳ vọng tạo cú hích cho thương hiệu sá xị Chương Dương, nhưng nay đứng trước khả năng chuyển nhượng để xử lý khó khăn tài chính - Ảnh: Google Maps

Bên đề nghị mua là một tập đoàn tiêu dùng lâu đời của Singapore. Fraser and Neave, Limited (F&N) được thành lập năm 1883, khởi đầu từ sản xuất nước có ga, sau đó mở rộng sang bia, sữa rồi xuất bản và in ấn. Hiện nay, trụ cột chính của Tập đoàn là ngành sữa, chiếm hơn một nửa doanh thu và đóng góp phần lớn lợi nhuận.

F&N hiện nay thuộc hệ sinh thái của tỷ phú Thái Lan Charoen Sirivadhanabhakdi thông qua TCC Holding, đơn vị đã thâu tóm tập đoàn này từ năm 2013. Ông Charoen Sirivadhanabhakdi đồng thời kiểm soát Thai Beverage (ThaiBev) - tập đoàn đứng sau thương vụ mua 53.6% Sabeco vào cuối năm 2017.

Năm tài chính kết thúc 30/09/2025, F&N ghi nhận doanh thu 2.3 tỷ SGD, lợi nhuận sau thuế 210 triệu SGD và tổng tài sản hơn 5 tỷ SGD. Hoạt động trải rộng tại Malaysia, Thái Lan, Singapore và nhiều thị trường khác trong khu vực.

Tại Việt Nam, F&N còn nắm 24.9% Vinamilk (HOSE: VNM) thông qua các công ty con. Bên cạnh đồ uống và sữa, hệ sinh thái của tỷ phú Thái còn hiện diện trong bán lẻ, bao bì và bất động sản tại Việt Nam thông qua nhiều thương vụ M&A quy mô lớn.