Rút ngắn thủ tục, "mở cửa" cho dòng vốn ngoại

NHNN vừa ban hành hai thông tư mới, đơn giản hóa thủ tục và rút ngắn đáng kể thời gian mở tài khoản cho nhà đầu tư nước ngoài, nhằm gỡ điểm nghẽn dòng vốn gián tiếp. Đây được xem là bước đi then chốt, mở đường cho dòng vốn ngoại chảy mạnh vào Việt Nam khi thị trường tiến gần ngưỡng nâng hạng lên mới nổi.

Trong bối cảnh Việt Nam đang ráo riết chuẩn bị cho việc nâng hạng thị trường, Ngân hàng Nhà nước vừa có động thái quyết liệt: yêu cầu các ngân hàng khẩn trương gỡ bỏ rào cản, rút ngắn tối đa thời gian mở tài khoản cho nhà đầu tư ngoại. Đây là bước đi chiến lược nhằm "mở cửa" đón dòng vốn quốc tế, tạo cú hích mạnh mẽ cho thị trường chứng khoán.

Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ về nhiệm vụ nâng hạng thị trường chứng khoán, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã yêu cầu các ngân hàng thương mại và chi nhánh ngân hàng nước ngoài, bao gồm cả ngân hàng lưu ký, triển khai đồng bộ quy định mới tại Thông tư 03/2025/TT-NHNN và Thông tư 25/2025/TT-NHNN. Trọng tâm là rút ngắn tối đa thời gian mở tài khoản cho nhà đầu tư nước ngoài khi tham gia đầu tư gián tiếp vào Việt Nam.

Thông tư 03, ban hành ngày 29/4/2025, đánh dấu bước cải cách quan trọng khi đơn giản hóa thủ tục, bỏ yêu cầu hợp pháp hóa lãnh sự hồ sơ, rút thời gian mở tài khoản từ vài tháng xuống chỉ còn vài ngày. Mọi giao dịch thu – chi liên quan đến đầu tư gián tiếp đều phải thực hiện qua tài khoản bằng VND mở tại ngân hàng được phép, đồng thời số dư không được chuyển sang tiền gửi có kỳ hạn hay tiết kiệm, đảm bảo tính minh bạch và kiểm soát dòng vốn.

Tiếp đó, Thông tư 25 ban hành ngày 31/8/2025 tiếp tục tháo gỡ rào cản pháp lý, bỏ thêm yêu cầu hợp pháp hóa lãnh sự trong hồ sơ mở tài khoản thanh toán, đồng thời mở rộng loại giấy tờ định danh, không chỉ giới hạn ở hộ chiếu. Nhiều điều khoản có hiệu lực ngay khi ký, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho nhà đầu tư nước ngoài.

Điểm chung của cả hai thông tư là hướng đến mục tiêu duy nhất: cắt giảm thời gian và chi phí, mở rộng cánh cửa cho dòng vốn ngoại, tạo môi trường minh bạch và hấp dẫn hơn cho nhà đầu tư trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam đứng trước ngưỡng nâng hạng lên thị trường mới nổi.

Theo giới phân tích, một khi được nâng hạng, với quy mô hiện khoảng 350 tỷ USD, thị trường chứng khoán Việt Nam có thể hút thêm 5–7 tỷ USD vốn ngoại. Thực tế tại nhiều thị trường cho thấy, dòng vốn vào thường tăng gấp 5–7 lần so với giai đoạn trước nâng hạng, bất kể theo tiêu chí FTSE hay MSCI.