Phục hồi hay bất ổn? Tìm cơ hội vàng trên thị trường chứng khoán đầy thử thách

Kinh tế Việt Nam đang phục hồi nhưng còn thiếu bền vững, với áp lực lãi suất dài hạn và tín dụng tăng trưởng chưa đồng đều. Cơ hội đầu tư nằm ở các doanh nghiệp có nền tảng vững và hưởng lợi từ đầu tư công, trong khi chiến lược chọn lọc và thận trọng trở nên thiết yếu.

Thị trường chứng khoán đang lóe sáng hy vọng phục hồi, nhưng đằng sau lớp vỏ lạc quan ấy là sự chênh vênh và thiếu đồng thuận giữa các nhóm cổ phiếu. Tại toạ đàm Data Talk, các chuyên gia không ngần ngại cảnh báo: thời của đầu tư bầy đàn đã qua, dòng tiền thông minh buộc phải phân hóa và chọn lọc khắt khe hơn bao giờ hết.

Phục hồi gập ghềnh, rủi ro lãi suất dài hạn vẫn rình rập

Kinh tế Việt Nam bước qua tháng 5 với những tín hiệu phục hồi ban đầu, song bức tranh vẫn chưa sáng màu một cách toàn diện. Chỉ số PMI nhích lên ngưỡng 49,8 điểm – sát mép mở rộng sản xuất – còn chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng nhưng vẫn thấp hơn ngưỡng cần thiết để GDP đạt kỳ vọng 7,5–8%. Một sự phục hồi “dưới sức”, như lời cảnh báo thẳng thắn từ giới chuyên gia.

Tiêu dùng nội địa khởi sắc nhờ ngành ăn uống và du lịch, nhưng lượng khách quốc tế tăng yếu ớt, chỉ đạt một nửa mức hồi phục thông thường trước đây. Sức cầu đang “ấm lên” nhưng còn mong manh, thiếu chiều sâu và tính lan tỏa bền vững.

Thanh khoản ngân hàng vẫn ổn định, nhưng áp lực tỷ giá đang lớn dần khi dòng vốn có xu hướng “chảy ngược” ra nước ngoài. Trong bối cảnh đó, lãi suất trung – dài hạn đối mặt nguy cơ đi ngang hoặc tăng nhẹ, đặc biệt khi nhu cầu vốn đầu tư ngày càng lớn và các khoản gửi vẫn chủ yếu dưới 12 tháng, trong khi các dự án lại cần vốn 3–5 năm. Việc doanh nghiệp phải dựa vào trái phiếu để bù đắp thiếu hụt càng khiến chi phí vốn dài hạn thêm phần căng thẳng.

Tăng trưởng hiện tại chủ yếu dựa vào đầu tư tư nhân – khu vực chiếm hơn 60% tổng vốn toàn xã hội. Song bất động sản – một trụ cột đầu tư – lại rơi vào thế mất cân đối cung cầu, đặc biệt là phân khúc nhà ở trung cấp. Trong khi đó, các dự án hạ tầng như năng lượng tái tạo, cao tốc đang thu hút sự nhập cuộc của doanh nghiệp tư nhân, nhưng lại vấp phải bài toán nan giải về vốn trung – dài hạn.

Trong bức tranh đó, một cú hích thực sự có thể đến nếu Việt Nam được nâng hạng tín nhiệm lên nhóm "đầu tư an toàn" (investment grade). Khi ấy, chi phí vốn sẽ hạ đáng kể, mở toang cánh cửa hút dòng tiền quốc tế vào trái phiếu chính phủ, thị trường chứng khoán và các dự án chiến lược.

Thị trường chứng khoán: Cơ hội không dành cho số đông

Dù thị trường đã hồi phục từ đầu năm, đà tăng vẫn chủ yếu dựa vào kỳ vọng và dòng tiền tập trung vào nhóm ngành dẫn dắt như ngân hàng, vật liệu xây dựng. Trong bối cảnh nền tảng vĩ mô chưa thật sự vững, thị trường sẽ bước vào giai đoạn “rạch ròi” giữa người chiến thắng và kẻ thua lỗ.

Các chuyên gia cảnh báo thời kỳ “mua gì cũng thắng” đã chấm dứt. Nhà đầu tư cần dịch chuyển sang chiến lược chọn lọc cổ phiếu gắn với đầu tư công – như xây dựng, vật liệu, hạ tầng – hoặc ngân hàng có khả năng tận dụng làn sóng tín dụng. Tuy nhiên, yếu tố sống còn là phải đánh giá kỹ chất lượng tài sản, nợ xấu và trích lập dự phòng, bởi rủi ro tín dụng đang có dấu hiệu gia tăng.

Cả hai chuyên gia đều nhất trí: chiến lược đầu tư hiện tại phải dựa trên nền tảng nội tại doanh nghiệp và chính sách vĩ mô, chứ không thể chạy theo sóng thị trường. Cơ hội chỉ thực sự đến với những cổ phiếu có nền tảng tài chính mạnh, hưởng lợi trực tiếp từ các ưu tiên quốc gia như hạ tầng và năng lượng.

Trong một thị trường phục hồi nhưng phân hóa rõ nét, lựa chọn đúng và đủ độ kiên nhẫn sẽ là giới hạn mong manh giữa thắng và thua. Lãi suất dài hạn chưa hạ nhiệt, kinh tế vẫn trong vùng trũng bất định – sự tỉnh táo và bản lĩnh phân tích mới là vũ khí thực sự để tồn tại và vượt lên.