Phố Wall rúng động: Hơn 1.400 tỷ USD “bốc hơi” trong một phiên

Thị trường chứng khoán Mỹ vừa trải qua một phiên giao dịch đầy biến động khi nhóm cổ phiếu bán dẫn – tâm điểm của làn sóng đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI) trong suốt hai năm qua – bất ngờ lao dốc mạnh, khiến hơn 1.400 tỷ USD vốn hóa thị trường bị “thổi bay” chỉ trong một ngày.

Đây được xem là mức sụt giảm mạnh nhất của ngành bán dẫn kể từ tháng 4/2025, làm dấy lên lo ngại rằng cơn sốt AI – động lực chính thúc đẩy thị trường chứng khoán toàn cầu thời gian qua – có thể đang bước vào giai đoạn điều chỉnh hoặc tái định giá.

Tuy nhiên, mức độ bán tháo không diễn ra đồng đều trên toàn thị trường. Nhóm doanh nghiệp hưởng lợi lớn từ AI cũng chính là những cái tên chịu áp lực điều chỉnh mạnh nhất.

Theo thống kê từ Yahoo Finance, tổng giá trị vốn hóa bị xóa sổ của nhóm cổ phiếu bán dẫn trong phiên giao dịch ngày thứ Sáu lên tới khoảng 1.400 tỷ USD. Riêng 10 mã giảm mạnh nhất đã chiếm khoảng 1.100 tỷ USD trong tổng thiệt hại này.

Tâm điểm của đợt bán tháo là Nvidia, khi doanh nghiệp này mất gần 330 tỷ USD vốn hóa chỉ trong một phiên – tương đương giá trị của nhiều tập đoàn lớn cộng lại. Bên cạnh đó, TSMC – nhà sản xuất chip theo hợp đồng lớn nhất thế giới – mất hơn 100 tỷ USD, trong khi Broadcom và Micron Technology cũng ghi nhận mức sụt giảm tương tự, mỗi doanh nghiệp đều “bốc hơi” trên 100 tỷ USD vốn hóa.

Chỉ số bán dẫn giảm mạnh nhất kể từ 2025

Mức độ điều chỉnh được phản ánh rõ nét qua các chỉ số ngành. Philadelphia Semiconductor Index (SOX) giảm 10,3% trong phiên, trong khi quỹ ETF iShares Semiconductor (SOXX) cũng ghi nhận mức giảm tương đương.

Đây là phiên giao dịch tồi tệ nhất của ngành bán dẫn kể từ giai đoạn biến động mạnh sau sự kiện “Liberation Day” vào tháng 4/2025.

Không chỉ riêng nhóm bán dẫn, quỹ Technology Select Sector SPDR (XLK) cũng ghi nhận phiên giảm mạnh nhất trong hơn một năm, cho thấy áp lực bán tập trung vào nhóm cổ phiếu công nghệ tăng trưởng cao.

Tuy vậy, bức tranh toàn thị trường không hoàn toàn bi quan như diễn biến của nhóm bán dẫn.

Chỉ số S&P 500 giảm 2,6%, chấm dứt chuỗi tăng kéo dài 9 tuần liên tiếp. Dù vậy, cấu trúc thị trường vẫn cho thấy sự cân bằng nhất định khi có 238 cổ phiếu tăng giá và 264 cổ phiếu giảm giá trong tổng số 502 mã thuộc chỉ số.

Điều này cho thấy chưa có hiện tượng tháo chạy trên diện rộng khỏi thị trường chứng khoán Mỹ.

Áp lực tập trung vào nhóm công nghệ

Tình trạng này thể hiện rõ hơn ở Nasdaq 100 – chỉ số tập trung các doanh nghiệp công nghệ lớn nhất tại Mỹ – khi giảm tới 4,8%, gần gấp đôi mức giảm của S&P 500. Trong rổ chỉ số này, chỉ có 33 mã tăng trong khi có tới 68 mã giảm.

Diễn biến cho thấy áp lực bán chủ yếu tập trung vào nhóm cổ phiếu liên quan trực tiếp đến AI, thay vì lan sang các lĩnh vực khác như tài chính, tiêu dùng hay năng lượng.

Theo các nhà phân tích, đây là dấu hiệu của một quá trình “unwind” – khi nhà đầu tư đồng loạt rút khỏi các vị thế đang trở nên quá đông đúc, đặc biệt là giao dịch đặt cược vào sự bùng nổ của AI.

Trong nhiều quý gần đây, Nvidia cùng các doanh nghiệp bán dẫn đã trở thành động lực chính giúp thị trường chứng khoán Mỹ liên tục lập đỉnh, nhờ kỳ vọng mạnh mẽ vào nhu cầu trung tâm dữ liệu, chip và hạ tầng AI.

Tuy nhiên, khi kỳ vọng trở nên quá cao, chỉ cần tín hiệu chững lại cũng có thể kích hoạt làn sóng chốt lời quy mô lớn.

Áp lực lan sang châu Á

Không chỉ tại Mỹ, áp lực điều chỉnh còn lan rộng sang thị trường châu Á – nơi đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu.

Quỹ ETF iShares MSCI South Korea (EWY) giảm tới 14,1%, ghi nhận phiên giảm mạnh nhất kể từ tháng 3/2020, thời điểm đại dịch COVID-19 gây biến động lớn trên thị trường tài chính.

Nguyên nhân đến từ tỷ trọng lớn của hai “ông lớn” công nghệ Hàn Quốc là Samsung Electronics và SK Hynix trong danh mục quỹ, vốn là những doanh nghiệp giữ vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng bộ nhớ cho hệ thống AI toàn cầu.

Tâm lý thị trường vẫn chưa hoảng loạn

Dù thiệt hại lên tới hàng nghìn tỷ USD, giới phân tích cho rằng thị trường chưa rơi vào trạng thái hoảng loạn thực sự. Dòng tiền chưa rút khỏi toàn bộ thị trường chứng khoán Mỹ, và nhiều nhóm ngành vẫn duy trì sự ổn định tương đối.

Điều này cho thấy nhà đầu tư hiện chủ yếu đang điều chỉnh lại các vị thế đã tăng nóng trong lĩnh vực AI và bán dẫn.

Tuy nhiên, rủi ro lớn nằm ở các phiên giao dịch sắp tới. Nếu nhóm cổ phiếu bán dẫn không sớm ổn định trở lại, áp lực bán có thể lan rộng sang các nhóm ngành khác.

Bởi trong suốt giai đoạn tăng trưởng vừa qua, chính cổ phiếu chip đã đóng vai trò “đầu tàu” dẫn dắt Phố Wall. Nếu động lực này suy yếu kéo dài, tác động có thể vượt ra ngoài ngành công nghệ, ảnh hưởng tới tâm lý toàn bộ thị trường tài chính toàn cầu.

Hiện giới đầu tư đang theo dõi sát diễn biến của Nvidia, TSMC, Broadcom và các nhà sản xuất chip lớn khác. Diễn biến của nhóm này trong những phiên tới sẽ quyết định liệu đây chỉ là một nhịp điều chỉnh ngắn hạn sau giai đoạn tăng nóng, hay là khởi đầu cho một chu kỳ tái định giá sâu hơn đối với toàn bộ cơn sốt AI trên Phố Wall.