Phiên đầu năm chỉ là “biểu tượng”, thị trường 2026 mới là bài toán lớn

VN-Index khép lại phiên giao dịch cuối cùng của năm 2025 với mức đóng cửa cao nhất trong lịch sử thị trường chứng khoán Việt Nam. So với đầu năm ở vùng 1.266,8 điểm, chỉ số tăng gần 520 điểm, tương đương khoảng 41%, đánh dấu một năm bứt phá mạnh cả về điểm số lẫn tâm lý nhà đầu tư.

Đáng chú ý, diễn biến tích cực này không xuất phát từ những phiên mở màn thuận lợi. Trong phiên giao dịch đầu năm 2025 (3/1), VN-Index giảm hơn 15 điểm và chỉ sau 6 phiên đầu năm đã mất trên 40 điểm, tạo tâm lý thận trọng rõ rệt. Tuy nhiên, kể từ tháng 4/2025, thị trường đảo chiều mạnh mẽ và bước vào chuỗi tăng kéo dài, liên tục xác lập các mốc cao mới.

Nhìn lại các năm trước cho thấy hiệu ứng “phiên đầu năm” không mang tính quyết định xu hướng. Năm 2023, VN-Index từng tăng tới 3,7% ngay phiên đầu năm nhưng cả năm lại không đem nhiều niềm vui cho nhà đầu tư. Ngược lại, năm 2024 mở đầu tích cực và duy trì đà tăng trong nhiều tháng. Các dữ kiện này cho thấy diễn biến đầu năm chủ yếu mang tính biểu tượng tâm lý, trong khi xu hướng trung – dài hạn phụ thuộc vào dòng tiền, chính sách và triển vọng vĩ mô.

Thị trường 2026: Động lực nội tại lên tiếng

Bước sang năm 2026, thị trường được kỳ vọng quay lại tập trung vào các yếu tố nền tảng của nền kinh tế. Hiệu quả thực chất của các chính sách thúc đẩy tăng trưởng, đầu tư hạ tầng và cải cách thể chế sẽ dần được phản ánh rõ hơn vào diễn biến điểm số và dòng tiền.

Ở chiều ngược lại, bài toán điều hành vĩ mô vẫn là biến số quan trọng khi nền kinh tế phải cân bằng giữa tăng trưởng tín dụng, tỷ giá và lãi suất. Câu chuyện nâng hạng thị trường vẫn được theo dõi, song khả năng dòng vốn ngoại quay lại mua ròng mạnh mẽ trong năm 2026 chưa thực sự chắc chắn, buộc thị trường phải tìm kiếm thêm các động lực nội sinh để duy trì xu hướng đi lên.

Theo phân tích của Chứng khoán Yuanta Việt Nam, thị trường đang xuất hiện “nghịch lý tích cực”: mặt bằng định giá P/E của nhiều nhóm ngành chủ chốt đã giảm xuống dưới trung bình lịch sử, trong khi tăng trưởng EPS năm 2026 được dự báo ở mức cao. Điều này tạo ra dư địa tái định giá đáng kể trong trung hạn.

Về triển vọng, Yuanta cho rằng VN-Index vẫn nằm trong xu hướng tăng dài hạn. Kịch bản cơ sở đặt vùng dao động 1.827 – 2.113 điểm, với mục tiêu trung tâm quanh 1.966 điểm, tương ứng P/E dự phóng khoảng 14 lần. Ở kịch bản tích cực, với xác suất 67%, chỉ số có thể hướng tới vùng 2.280 điểm trong năm 2026.