Phạt 30 triệu đồng cho hành vi nâng giá điện tùy tiện

Từ ngày 25/5, "luật chơi" giữa chủ trọ và người thuê sẽ thay đổi hoàn toàn khi Nghị định 133 chính thức có hiệu lực. Với mức phạt kịch khung lên tới 30 triệu đồng cho hành vi thu tiền điện vượt giá quy định, Nhà nước đang phát đi thông điệp quyết liệt nhằm xóa bỏ tình trạng "chặt chém" vốn đã tồn tại dai dẳng tại các khu nhà trọ. Đây không chỉ là đợt điều chỉnh mức phạt, mà là cuộc chấn chỉnh toàn diện để bảo vệ quyền lợi chính đáng cho hàng triệu người lao động và sinh viên.

Bên cạnh việc tăng mức phạt gấp 3 lần so với trước đây, quy định mới còn siết chặt các hành vi kê khai gian dối nhân khẩu và can thiệp hệ thống điện, buộc các chủ nhà trọ phải minh bạch hóa hóa đơn thay vì "cài cắm" chi phí một cách tùy tiện.

Phạt 30 triệu đồng cho hành vi nâng giá điện tùy tiện

Từ ngày 25/5, Nghị định 133 chính thức có hiệu lực, nâng mức xử phạt hành vi thu tiền điện vượt giá quy định lên 20–30 triệu đồng. Động thái này đánh dấu bước siết chặt đáng kể so với khung phạt cũ chỉ 7–10 triệu đồng, vốn bị đánh giá là chưa đủ sức răn đe.

Thực tế, tình trạng chủ nhà trọ tự ý nâng giá điện lên 4.000–5.000 đồng/kWh vẫn diễn ra phổ biến. Không dừng ở đó, nhiều nơi còn “gộp phí” internet, truyền hình, nước sinh hoạt… vào hóa đơn điện, khiến người thuê khó kiểm soát chi phí thực tế và dễ rơi vào thế bị động.

Theo quy định hiện hành, cách tính tiền điện phụ thuộc vào thời hạn thuê và việc kê khai số người sử dụng. Với hợp đồng từ 12 tháng trở lên và có đăng ký tạm trú, người thuê có thể đứng tên ký hợp đồng trực tiếp với đơn vị cung cấp điện, qua đó hưởng giá bán lẻ đúng quy định.

Ngược lại, với hợp đồng ngắn hạn dưới 12 tháng hoặc không kê khai đủ nhân khẩu, lượng điện tiêu thụ sẽ bị tính theo bậc 3 của biểu giá sinh hoạt (101–200 kWh), tương đương khoảng 2.380 đồng/kWh, chưa bao gồm thuế. Đây là cơ chế dễ bị lợi dụng để đẩy chi phí lên cao nếu thiếu minh bạch trong kê khai.

Trong trường hợp chủ nhà thực hiện đúng quy định, định mức điện sẽ được chia theo số người sử dụng, cứ 4 người tính như một hộ. Khi số lượng người thuê thay đổi, chủ nhà có trách nhiệm cập nhật để điều chỉnh mức tính phù hợp, tránh phát sinh chênh lệch.

Ngoài hành vi thu tiền điện sai giá, Nghị định 133 còn bổ sung nhiều mức xử phạt khác: kê khai sai số người sử dụng bị phạt 3–5 triệu đồng; tự ý can thiệp hệ thống điện bị phạt 5–8 triệu đồng; vi phạm nghiêm trọng có thể lên tới 60–80 triệu đồng.

Dù vậy, bài toán giám sát vẫn là điểm nghẽn. Việc kiểm tra chủ yếu dựa trên dữ liệu tiêu thụ và hợp đồng điện, trong khi khả năng kiểm tra trực tiếp từng phòng trọ còn hạn chế. Vì thế, hiệu quả thực thi phụ thuộc lớn vào phản ánh từ người thuê và sự vào cuộc của chính quyền địa phương.

Việc nâng khung xử phạt được kỳ vọng không chỉ chặn hành vi “ăn chênh” giá điện, mà còn buộc thị trường cho thuê phải minh bạch hơn. Trong bối cảnh chi phí sinh hoạt ngày càng nhạy cảm, mỗi kWh điện được tính đúng giá không chỉ là chuyện tiền bạc, mà còn là thước đo kỷ luật thị trường.