Pháp “ra đòn”, châu Âu chuẩn bị nghênh chiến Mỹ nếu chiến tranh thương mại bùng nổ

Châu Âu không còn nhún nhường. Pháp – đầu tàu cứng rắn nhất – đang thúc đẩy Liên minh châu Âu (EU) kích hoạt "vũ khí hạng nặng" ACI để đáp trả Mỹ, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump đe dọa áp thuế lên gần như toàn bộ hàng hóa EU từ ngày 1/8. Một cuộc chiến thương mại xuyên Đại Tây Dương đang gần hơn bao giờ hết.

Trump nổ phát súng đầu tiên: Thuế 30% sẵn sàng giáng xuống EU

Không chỉ là lời hăm dọa, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chính thức gửi thư cảnh báo EU, tuyên bố sẽ áp thuế 30% lên phần lớn hàng hóa châu Âu nếu hai bên không đạt được thỏa thuận thương mại trước hạn chót 1/8. Mức thuế 25% với ô tô, linh kiện, và 50% với thép – nhôm chỉ là khúc dạo đầu. Nay, ông Trump còn đe dọa đánh thuế cả vào dược phẩm – lĩnh vực then chốt của nền kinh tế châu Âu.

EU từng mong muốn đạt một "thỏa thuận khung" để kéo dài đàm phán, tạm thời né được gươm thuế của Mỹ. Nhưng thời gian đang cạn dần, và Washington thì không có dấu hiệu lùi bước.

Pháp không còn kiên nhẫn, tung đề xuất “khai hỏa” ACI

Trước nguy cơ căng thẳng bị đẩy lên cao trào, Pháp đã chính thức kêu gọi EU sẵn sàng sử dụng Công cụ chống áp bức (ACI – Anti-Coercion Instrument), một cơ chế thương mại cực mạnh được ví như “vũ khí hạt nhân” của khối để đánh thẳng vào các tập đoàn công nghệ khổng lồ của Mỹ.

Ông Benjamin Haddad, Bộ trưởng phụ trách các vấn đề châu Âu của Pháp, khẳng định đầy quyết đoán:

“Trong đàm phán với Mỹ, EU phải thể hiện sức mạnh, sự đoàn kết, và lập trường kiên định. Nếu Trump áp thuế, chúng ta cần đáp trả ngay lập tức và thật mạnh mẽ.”

Đề xuất của Pháp đã nhanh chóng nhận được sự ủng hộ từ nhiều quốc gia thành viên EU, dù một vài nước vẫn dè dặt và chưa chính thức lên tiếng.

ACI: Vũ khí thương mại của châu Âu – chưa từng được kích hoạt

ACI là công cụ được EU thông qua sau khi hứng chịu các đòn thuế từ chính quyền Trump nhiệm kỳ trước, và sau vụ Trung Quốc “phong tỏa kinh tế” Lithuania vì vấn đề Đài Loan. ACI không chỉ là đòn răn đe, mà còn là vũ khí trả đũa thương mại thực sự, có thể được triển khai ngay khi Mỹ có hành vi “ép buộc” thương mại nhằm thao túng chính sách đối ngoại của châu Âu.

Ủy ban châu Âu (EC) có thể đề xuất sử dụng ACI, nhưng quyết định cuối cùng phụ thuộc vào sự đồng thuận của các nước thành viên.

Cho đến nay, ACI vẫn chưa được sử dụng lần nào. Chủ tịch EC Ursula von der Leyen vẫn giữ thái độ thận trọng, tuyên bố ACI là “dành cho những tình huống đặc biệt” và chưa đến lúc kích hoạt. Tuy nhiên, nếu ông Trump thực thi lời đe dọa, EU có thể buộc phải châm ngòi cho cuộc chiến thương mại lớn nhất trong nhiều năm.

EU sẵn sàng “ăn miếng trả miếng”: Gói trả đũa lên đến 100 tỉ euro

Không chỉ dừng ở lời nói, EU đã chuẩn bị sẵn một gói biện pháp trả đũa trị giá gần 100 tỉ euro (tương đương 116 tỉ USD), và theo lời ông Haddad, "khối có thể đi xa hơn nữa" nếu bị khiêu khích.

Trong kịch bản xấu nhất, hầu hết hàng hóa châu Âu xuất khẩu sang Mỹ sẽ bị áp thuế 10%, trừ một số ngành “nhạy cảm” như hàng không và thiết bị y tế được xem xét miễn trừ hạn chế. Ở chiều ngược lại, châu Âu có thể đánh thuế hàng loạt vào Big Tech Mỹ, các dịch vụ tài chính, và thậm chí cả các mặt hàng nông sản chiến lược.

Nguy cơ chia rẽ nội bộ và khủng hoảng toàn diện

Dù phần lớn các nước EU nghiêng về phương án cứng rắn, không thể phủ nhận rằng có một bộ phận quốc gia đang lo sợ về hậu quả của cuộc đối đầu toàn diện với Mỹ – nhất là trong bối cảnh kinh tế thế giới đang mong manh, chuỗi cung ứng vẫn chưa hồi phục hoàn toàn sau đại dịch và chiến sự Nga – Ukraine.

Nếu cuộc chiến thương mại Mỹ – EU bùng nổ, thiệt hại không chỉ là hàng trăm tỷ USD, mà có thể kéo theo một cuộc khủng hoảng lòng tin, làm đứt gãy mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương vốn đang lung lay.

Chiến tranh thương mại hay hòa hoãn – “cuộc chơi con gà” đang căng như dây đàn

Khi hai bên cùng leo thang, ai lùi trước sẽ bị coi là yếu thế. Nhưng nếu không ai lùi, thị trường toàn cầu có thể phải gánh hậu quả nặng nề. Lúc này, châu Âu đang đứng trước ngã ba sinh tử: hoặc thể hiện sức mạnh để bảo vệ chủ quyền kinh tế, hoặc tiếp tục đàm phán trong thế bị động và phó mặc cho Washington ra đòn.

Từ giờ đến ngày 1/8 là thời gian "sinh tử" cho cả hai phía. Một bước đi sai lầm – và châu Âu – Mỹ sẽ bước vào cuộc chiến thương mại chưa từng có tiền lệ.