OPEC và Mỹ bất ngờ thảo luận hợp tác giảm sản lượng dầu

Trong một động thái chưa có tiền lệ, Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC)  và các nhà sản xuất dầu đá phiến Mỹ, vốn là “đối thủ không đội trời chung” của OPEC, đã thảo luận về khả năng hợp tác giảm sản lượng dầu nhằm cứu vãn thị trường dầu đang lao dốc thảm hại.

OPEC và Mỹ tìm kiếm giải pháp ổn định thị trường dầu

Hôm 20-3, Tổng Thư ký OPEC Mohammed Barkindo đã điện đàm với Ryan Sitton, một trong ba Ủy viên điều hành của Ủy ban Đường sắt Texas (RRC), cơ quan quản lý ngành năng lượng ở bang Texas, trung tâm dầu đá phiến của nước Mỹ. Tiếp đó, ông Barkindo cũng tiến hành các cuộc trao đổi khác với các lãnh đạo một số công ty dầu đá phiến Mỹ. Các cuộc thảo luận trên là nhằm tìm kiếm khả năng phối hợp cắt giảm sản lượng dầu giữa lúc chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang thăm dò nhiều phương án khác nhau để bình ổn thị trường dầu.

RRC, được thành lập vào năm 1891, thực sự đã ngừng quản lý ngành đường sắt từ năm 2005 và chỉ còn tập trung quản lý ngành dầu khí của bang Texas nhưng vẫn giữ tên gọi là Ủy ban Đường sắt Texas.

Ông Sitton cho hay ông và Tổng Thư ký OPEC Barkindo đã nhất trí sự cần thiết phải đạt được một thỏa thuận quốc tế để bảo đảm sự ổn định của thị trường dầu. Vị quan chức RRC này nói tổng thư ký OPEC đã mời ông tham gia cuộc họp của OPEC vào tháng 6 tới.

Trao đổi với tờ Financial Times, ông Sitton cho hay bang Texas có thể đề xuất giảm nguồn cung và xem đề xuất này như là quân bài mặc cả để đưa nước xuất khẩu dầu mỏ lớn nhất thế giới Saudi Arabia và Nga cùng ngồi vào đàm phán với Mỹ, nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới.

Ông khẳng định ông là người ủng hộ mạnh mẽ thị trường tự do nhưng dịch bệnh Covid-19 và sự sụp đổ của nhu cầu dầu khiến thị trường dầu cần các biện pháp khẩn cấp để ổn định trở lại.

Ông nói: “Tôi sẽ không đàm phán với OPEC với tư cách độc lập. Rốt cục, quyết định là tùy vào Tổng thống Trump. Những gì tôi đang đề xuất với tổng thống là: Nếu ông ấy muốn đạt một thỏa thuận, bang Texas sẽ tập hợp các bên lại để đàm phán”.

Các nguồn tin cho biết Tổng Thư ký OPEC Barkindo cũng đã thảo luận với một số lãnh đạo ở các công ty dầu đá phiến hàng đầu nước My bao gồm Pioneer Natural Resources.

Tuy nhiên, không phải tất cả các nhà sản xuất dầu đá phiến hoặc hai ủy viên còn lại của RRC, đều đồng tình với đề xuất của Sitton.

Trong tuyên bố đưa ra vào cùng ngày, Wayne Christian, Chủ tịch RRC, nói: “Dù tôi cởi mở với bất kỳ ý tưởng nào giúp bảo vệ việc làm ở bang Texas nhưng với tư cách là người trung thành với thị trường tự do, tôi bảo lưu ý kiến về sự tiếp cận này”.

Viện Xăng dầu Mỹ (API), cũng chỉ trích đề xuất trên của ông Sitton. API là tổ chức vận động hành lang ngành dầu khí lớn nhất Mỹ với danh sách thành viên bao gồm các “ông lớn” dầu khí Mỹ như ExxonMobil và cả những công ty sản xuất dầu đá phiến nhỏ hơn.

Frank Macchiarola, Phó Chủ tịch API, nói: “Chúng tôi nghĩ rằng việc bắt chước OPEC là hướng đi sai lầm. Rốt cục, chúng tôi tin rằng việc đặt ra hạn ngạch khai thác sẽ làm hại hiệu quả sản xuất”.

Ông cho rằng các lời kêu gọi giảm nguồn cung dường như đến từ các nhà sản xuất dầu đá phiến đơn lẻ chứ không phải toàn ngành dầu khí của Mỹ.

Tổng thống Trump muốn hòa giải cuộc chiến giá dầu

Theo một số nguồn tin, Saudi Arabia ủng hộ cắt giảm sản lượng khai thác vài triệu thùng dầu mỗi ngày nhưng với điều kiện các nước sản xuất dầu quan trọng ngoài OPEC gồm Nga phải cùng chia sẻ trách nhiệm. Đây chính là điểm gây bất đồng tại cuộc họp gần nhất giữa các bộ trưởng dầu mỏ và năng lượng của OPEC và nhóm nước sản xuất dầu ngoài OPEC do Nga dẫn đầu. Kết quả là cuộc chiến giá dầu nổ ra khi Nga không ủng hộ đề xuất hợp tác giảm sản lượng do Saudi Arabia khởi xướng.

Nhằm gây sức ép để buộc Nga trở lại đàm phán, Saudi Arabia đã giảm mạnh giá dầu xuất khẩu đồng thời yêu cầu Tập đoàn dầu khí nhà nước Saudi Aramco chuẩn bị nâng công suất khai thác tối đa khoảng 12 triệu thùng/ngày trong ít nhất một năm.

Giá dầu thô trên thị trường thế giới đã giảm hơn 50% kể từ tháng 1 và hiện nay đang giao dịch dưới mốc 30 đô la/thùng. Với mức giá dầu thấp như vậy, giới phân tích nhận định nguồn cung dầu của Mỹ sẽ suy giảm, kích hoạt làn sóng phá sản khắp ngành công nghiệp dầu đá phiến.

Giá dầu thấp cũng gây tổn thường khắp các nền kinh tế của các nước thành viên OPEC.

Dưới sức ép của giới lãnh đạo ngành dầu khí và các dân biểu từ các bang sản xuất dầu, giới chức ở Nhà Trắng đã tìm cách thuyết phục Saudi Arabia, một đồng minh chủ chốt của Mỹ ở khu vực Trung Đông, không tăng sản lượng khai thác dầu trong thời gian tới.

Hôm 19-3, Tổng thống Donald Trump ông sẽ can thiệp với vai trò trung gian hòa giải cho cuộc chiến tranh giá dầu giữa Saudi Arabia và Nga vào một thời điểm thích hợp.

Nhưng người phát ngôn Điện Kremlin nói Moscow không cần Mỹ phải can thiệp đồng thời khẳng định Nga có đủ dự trữ ngoại hội để chống chọi tác động kinh tế do giá dầu thấp.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo dự định tiến hành cuộc thảo luận với người đồng cấp Saudi Arabia tới để hối thúc kết thúc cuộc chiến giá dầu với Nga.

Một quan chức ở Bộ Năng lượng Mỹ tiết lộ trong những ngày gần đây, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Dan Brouillette đã có nhiều cuộc trao đổi với Hoàng tử Abdalaziz bin Salman, Bộ trưởng Năng lượng Saudi Arabia, về tình hình giá dầu.

Theo hãng tin Reuters, chính quyền Tổng thống Donald Trump đang lên kế hoạch cử một đặc phái viên năng lượng sang Saudi Arabia để thương thảo về việc hợp tác bình ổn thị trường dầu.

Trong, Nhà Trắng cho biết sẽ vận động Quốc hội Mỹ đồng ý chi 3 tỉ đô la mua 77 triệu thùng dầu để bổ sung vào Kho Dự trữ dầu chiến lược quốc gia, giúp giải tỏa bớt tình trạng dư thừa nguồn cung dầu.

Các công ty dầu đá phiến có mức vay nợ lớn và sản xuất dầu với mức giá hòa vốn cao hơn so với các nhà sản xuất dầu truyền thống ở Nga và Saudi Arabia. Do vậy, họ chịu tổn thất nặng nề và có nguy cơ phá sản nếu giá dầu duy trì ở mức thấp trong thời gian dài. Điều này khiến Mỹ sốt sắng trao đổi với với OPEC trong những ngày gần đây dù Tổng thống Trump nhiều lần chỉ trích chính sách chống cạnh tranh của tổ chức này.

Tuy nhiên, giới phân tích vẫn hoài nghi về hiệu quả của các nỗ lực nâng giá dầu trên. Họ cho rằng cú sốc nguồn cung khủng khiếp hiện nay có thể hạn chế tính hiệu quả của bất kỳ thỏa thuận giảm sản lượng dầu nào.

“Giữa lúc nhu cầu dầu sụp đổ chưa có tiền lệ thì ngay cả khi Mỹ thành công trong việc thúc ép Riyadh rút lại lời đe dọa tăng sản lượng dầu lên mức cao kỷ lục, điều này chỉ giúp trì hoãn, chứ không thể ngăn giá dầu giảm sâu hơn xuống các mức đe dọa các nhà sản xuất dầu ở Mỹ”, Bob McNally, cự cố vấn Nhà Trắng và nay là Giám đốc Công ty tư vấn năng lượng Rapidan Energy, nhận xét.