Ông Trump ra tối hậu thư liên tiếp, Iran có nhượng bộ hay “kích hoạt địa ngục”?

Cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran tiếp tục leo thang khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tái áp đặt một “tối hậu thư” mới, yêu cầu Tehran phải đạt thỏa thuận hoặc dỡ bỏ phong tỏa Strait of Hormuz trong vòng 48 giờ. Động thái này đẩy khu vực Trung Đông vào trạng thái căng thẳng chưa từng có, với nguy cơ xung đột quy mô lớn đang hiện hữu.

Tối hậu thư dồn dập, lời đe dọa chưa từng có

Ngày 4/4, ông Trump khởi động lại “đồng hồ đếm ngược” khi tuyên bố Iran chỉ còn 48 giờ để nhượng bộ. Đây không phải lần đầu Nhà Trắng đưa ra cảnh báo, nhưng lần này mức độ đe dọa được nâng lên rõ rệt.

Theo các nguồn tin, nếu Tehran không đáp ứng yêu cầu, Mỹ có thể triển khai các đòn tấn công quy mô lớn vào cơ sở hạ tầng năng lượng, cảng biển và thậm chí là các mục tiêu chiến lược khác trên lãnh thổ Iran.

Đáng chú ý, các kịch bản quân sự không chỉ dừng ở không kích mà còn có thể bao gồm hoạt động trên bộ nhằm kiểm soát các vị trí trọng yếu như đảo Kharg – trung tâm xuất khẩu dầu của Iran.

Tehran “không lùi bước”, cảnh báo đáp trả toàn diện

Phản ứng từ Tehran cũng không kém phần cứng rắn. Các quan chức cấp cao Iran tuyên bố sẽ đáp trả mạnh mẽ nếu bị tấn công, thậm chí mở rộng phạm vi nhắm mục tiêu ra toàn khu vực.

Lãnh đạo Quốc hội Iran cảnh báo Washington đang tự đẩy mình vào một “địa ngục sống”, trong khi giới quân sự nước này nhấn mạnh bất kỳ đòn tấn công nào cũng sẽ kéo theo phản ứng dây chuyền, biến Trung Đông thành điểm nóng toàn cầu.

Trước đó, Iran từng vạch ra các phương án trả đũa như tấn công cơ sở năng lượng, hạ tầng công nghệ và các lợi ích liên quan đến Mỹ tại khu vực.

Eo biển Hormuz – “nút thắt” của khủng hoảng

Tâm điểm của căng thẳng hiện nay là eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược từng vận chuyển gần 20% lượng dầu mỏ toàn cầu.

Trong bối cảnh xung đột leo thang, Iran đang từng bước thiết lập lại trật tự tại khu vực này bằng cách phân loại tàu thuyền theo mức độ “thân thiện”. Một số quốc gia được phép lưu thông tự do, trong khi các nước bị coi là đối đầu có thể bị hạn chế hoặc cấm hoàn toàn.

Động thái này không chỉ mang tính quân sự mà còn là đòn bẩy kinh tế, khi Tehran sử dụng Hormuz như một công cụ gây sức ép trong đàm phán.

Ba kịch bản cho cục diện tiếp theo

Giới quan sát quốc tế đưa ra ba kịch bản chính:

Kịch bản quân sự khu vực: Các nước vùng Vịnh phối hợp mở lại Hormuz, nhưng năng lực hạn chế và rủi ro bị Iran trả đũa cao

Kịch bản có Mỹ tham chiến: Washington trực tiếp can thiệp quân sự, làm gia tăng nguy cơ xung đột toàn diện

Kịch bản thực tế nhất: Iran tiếp tục kiểm soát Hormuz và sử dụng chiến thuật “mở có chọn lọc” để duy trì lợi thế

Trong đó, kịch bản thứ ba được đánh giá có khả năng cao nhất trong ngắn hạn, khi cả hai bên đều chưa sẵn sàng cho một cuộc chiến tổng lực.

Rủi ro toàn cầu gia tăng

Căng thẳng Mỹ - Iran không chỉ là vấn đề khu vực mà còn tác động sâu rộng đến kinh tế toàn cầu. Giá dầu duy trì ở mức cao, chuỗi cung ứng năng lượng bị gián đoạn và thị trường tài chính biến động mạnh là những hệ quả rõ rệt.

Ngoài ra, sự tham gia hoặc đứng ngoài của các cường quốc khác sẽ đóng vai trò quyết định trong việc định hình cục diện. Những động thái ngoại giao trong vài ngày tới có thể là yếu tố then chốt để ngăn chặn một cuộc khủng hoảng lớn hơn.

Thế giới “nín thở” chờ 48 giờ quyết định

Tối hậu thư 48 giờ của ông Trump đã đẩy tình hình vào giai đoạn nhạy cảm nhất kể từ khi xung đột bùng phát. Tuy nhiên, lịch sử cho thấy những “deadline” như vậy không phải lúc nào cũng dẫn đến hành động ngay lập tức.

Câu hỏi lớn lúc này không chỉ là Iran có nhượng bộ hay không, mà còn là liệu Mỹ có thực sự kích hoạt kịch bản quân sự hay tiếp tục sử dụng sức ép để buộc đối phương xuống thang.

Trong bối cảnh đó, 48 giờ tới có thể trở thành bước ngoặt định hình tương lai của Trung Đông – và cả thị trường năng lượng toàn cầu.