Ông Trump phát tín hiệu định hướng “nới lỏng mạnh”: Áp lực chính trị mới với Cục Dự trữ Liên bang Mỹ

Phát biểu tại Washington ngày 17/12, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông sẽ sớm công bố Chủ tịch tiếp theo của Cục Dự trữ Liên bang (Fed) – người mà theo ông là “tin tưởng rất nhiều vào việc giảm lãi suất”. Tuyên bố này được đưa ra trong bài diễn văn toàn quốc tổng kết các thành tựu kinh tế và an ninh trong năm đầu tiên của nhiệm kỳ tổng thống thứ hai, qua đó một lần nữa khẳng định lập trường nhất quán của ông Trump trong việc thúc đẩy chính sách tiền tệ nới lỏng.

Theo ông Trump, việc giảm mạnh lãi suất sẽ giúp hạ chi phí vay, đặc biệt là lãi suất thế chấp, qua đó hỗ trợ thị trường nhà ở và kích thích tăng trưởng kinh tế. Trước đó, ông từng cho biết sẽ công bố người kế nhiệm Chủ tịch Fed đương nhiệm Jerome Powell vào đầu năm tới.

Danh sách ứng viên: Ủng hộ nới lỏng, nhưng mức độ vẫn là dấu hỏi

Ba ứng viên cuối cùng cho vị trí đứng đầu Fed hiện đã lộ diện, gồm Cố vấn kinh tế Nhà Trắng Kevin Hassett, cựu Thống đốc Fed Kevin Warsh và Thống đốc đương nhiệm Chris Waller. Điểm chung của cả ba là đều có quan điểm mềm mỏng hơn về chính sách tiền tệ so với lập trường thắt chặt trong các năm trước.

Tuy nhiên, chưa có ứng viên nào công khai ủng hộ kịch bản cắt giảm lãi suất sâu về các mức mà ông Trump từng nhiều lần đề cập, thậm chí có thời điểm gợi ý lãi suất chuẩn nên quay về quanh 1% – tương đương giai đoạn khủng hoảng. Trong bối cảnh hiện tại, lãi suất điều hành của Fed vẫn đang nằm trong vùng 3,5%–3,75%, và ngay cả Thống đốc Stephen Miran – người được ông Trump bổ nhiệm gần đây – cũng không ủng hộ mức nới lỏng cực đoan như vậy.

Điều này cho thấy, dù có sự đồng thuận nhất định về xu hướng giảm lãi suất, biên độ và tốc độ nới lỏng vẫn là vấn đề gây tranh cãi, đặc biệt trong bối cảnh Fed vẫn phải cân đối giữa hỗ trợ tăng trưởng và kiểm soát rủi ro lạm phát trung hạn.

Lãi suất thế chấp: Kỳ vọng chính trị và thực tế thị trường

Một trọng tâm trong lập luận của ông Trump là mong muốn kéo giảm lãi suất thế chấp – yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến thị trường bất động sản và tiêu dùng hộ gia đình. Tuy nhiên, trên thực tế, lãi suất mà Fed trực tiếp kiểm soát chỉ có tác động gián tiếp và hạn chế tới chi phí vay dài hạn.

Lãi suất thế chấp tại Mỹ chịu ảnh hưởng chủ yếu từ lợi suất trái phiếu Kho bạc kỳ hạn 10 năm – biến số phản ánh kỳ vọng của thị trường về tăng trưởng kinh tế, lạm phát và rủi ro tài khóa. Trong suốt năm qua, lợi suất dài hạn này gần như không biến động đáng kể, khiến lãi suất thế chấp duy trì quanh vùng 6,3%–6,4% kể từ Ngày Lao động và chưa cho thấy dấu hiệu giảm rõ rệt.

Điều này đặt ra câu hỏi về mức độ hiệu quả của việc gây áp lực chính trị lên Fed nếu các yếu tố thị trường dài hạn không thay đổi tương ứng.

Ranh giới nhạy cảm giữa Nhà Trắng và Fed

Trong một cuộc phỏng vấn gần đây với Wall Street Journal, ông Trump cho biết đang nghiêng về việc lựa chọn Kevin Warsh hoặc Kevin Hassett cho vị trí Chủ tịch Fed. Tuy nhiên, các cuộc phỏng vấn vẫn tiếp tục, bao gồm cả cuộc gặp với Chris Waller – người từng là một trong những quan chức Fed sớm ủng hộ việc cắt giảm lãi suất, nhưng đồng thời cũng là tiếng nói cứng rắn trong việc bảo vệ tính độc lập của ngân hàng trung ương.

Đáng chú ý, ông Trump công khai cho rằng Chủ tịch Fed trong tương lai nên tham khảo ý kiến của Tổng thống khi thiết lập chính sách lãi suất – một quan điểm đi ngược lại thông lệ lâu nay, khi Nhà Trắng thường tránh can thiệp trực tiếp vào quyết định tiền tệ.

“Điều đó không có nghĩa là họ phải làm chính xác những gì chúng tôi nói,” ông Trump phát biểu, “nhưng tôi là một tiếng nói thông minh và nên được lắng nghe.”

Hàm ý thị trường: Rủi ro chính sách hay chất xúc tác kỳ vọng?

Những phát biểu mới nhất của ông Trump cho thấy áp lực chính trị lên Fed nhiều khả năng sẽ gia tăng trong thời gian tới, đặc biệt nếu tăng trưởng kinh tế chậm lại hoặc thị trường tài chính xuất hiện biến động. Trong ngắn hạn, các tín hiệu này có thể củng cố kỳ vọng nới lỏng chính sách tiền tệ, qua đó hỗ trợ thị trường cổ phiếu và tài sản rủi ro.

Tuy nhiên, về dài hạn, bất kỳ dấu hiệu suy giảm nào trong tính độc lập của Fed đều có thể khiến thị trường trái phiếu phản ứng tiêu cực, đẩy lợi suất dài hạn tăng và làm suy yếu chính mục tiêu hạ chi phí vay mà ông Trump theo đuổi. Đây sẽ là bài toán cân bằng then chốt đối với Chủ tịch Fed tiếp theo – người không chỉ đối mặt với áp lực kinh tế, mà còn cả áp lực chính trị chưa từng giảm nhiệt.

Cơ hội cho kim loại quý trong bối cảnh bất ổn

Những phát biểu của ông Trump làm gia tăng kỳ vọng Fed sẽ sớm chuyển sang lập trường nới lỏng mạnh hơn, qua đó tạo áp lực giảm lên lợi suất thực và đồng USD – hai yếu tố then chốt hỗ trợ giá kim loại quý. Trong bối cảnh ranh giới độc lập của Fed bị đặt dấu hỏi, nhu cầu phòng thủ trước rủi ro chính sách và lạm phát trung hạn nhiều khả năng tiếp tục thúc đẩy dòng tiền vào vàng và bạc. Ngắn hạn, kim loại quý có thể hưởng lợi từ tâm lý “đặt cược trước” vào chu kỳ giảm lãi suất; trung–dài hạn, đây vẫn là nhóm tài sản hấp dẫn khi bất ổn vĩ mô và biến động thị trường tài chính chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Hiện tại Bạc cũng đang là sản phẩm có đà tăng trưởng vượt trội trong nhóm kim loại quý. Giá đã tăng được hơn 18% chỉ trong vòng nửa tháng 12 so với vàng hiện tại chỉ nhích nhẹ 2%. Điều này cho thấy dòng tiền đang ưu tiên đổ vào kim loại bạc do giá vàng đang ở mức cao và kém hấp dẫn.

Bạc đang được giới chuyên gia đánh giá sẽ là ngôi sao sáng trong năm 2026 dẫn đầu đà tăng của nhóm kim loại quý. Nhiều khả năng giá bạc sẽ chạm mốc 100$ vào giữa năm sau.