Nhìn lại hành trình hơn 10 năm Hà Nội muốn cấm xe máy

Kể từ cuối năm 2015 đến nay, thành phố Hà Nội đã nhiều lần ban hành các nghị quyết, xây dựng các đề án hạn chế xe cá nhân, cấm xe máy khu vực nội thành

Gần một thập kỷ qua, Hà Nội đã kiên trì theo đuổi lộ trình cấm và hạn chế xe máy, hướng tới mục tiêu giảm ùn tắc giao thông và ô nhiễm không khí. Dù còn nhiều ý kiến trái chiều, thành phố vẫn từng bước cụ thể hóa mục tiêu này qua hàng loạt nghị quyết và đề án.

Ngay từ cuối năm 2015, HĐND TP Hà Nội đã thông qua chương trình mục tiêu giảm ùn tắc giai đoạn 2016–2020, trong đó yêu cầu xây dựng đề án hạn chế phương tiện cá nhân. Tháng 12 cùng năm, tại hội nghị Chính phủ với các địa phương, Chủ tịch UBND TP Hà Nội đề xuất Chính phủ hỗ trợ xây dựng lộ trình giảm phương tiện cá nhân.

Đến giữa năm 2016, Thành ủy Hà Nội lần đầu nêu định hướng rõ ràng: đến năm 2025, dừng hoạt động xe máy tại một số khu vực. Cuối năm đó, Sở Giao thông Vận tải Hà Nội bắt đầu lấy ý kiến chuyên gia cho lộ trình ba giai đoạn – từ hạn chế vào cuối tuần, đến cấm xe máy ngoại tỉnh vào nội đô theo khung giờ, và tiến tới cấm hoàn toàn tại một số khu vực trong Vành đai 3.

Mốc quan trọng tiếp theo là năm 2017, khi HĐND thành phố thông qua Nghị quyết 04, đưa ra lộ trình dừng xe máy tại các quận nội thành vào năm 2030. Kèm theo đó là đề án phân vùng hạn chế, với hai phương án chia theo quận hoặc theo vành đai, tác động tới gần 5 triệu dân.

Đến cuối năm 2024, Hà Nội tiếp tục đẩy mạnh nỗ lực bằng việc thông qua Nghị quyết về thực hiện vùng phát thải thấp (LEZ). Giai đoạn 2025–2030, thành phố sẽ thí điểm tại khu vực thuộc quận Hoàn Kiếm và Ba Đình cũ. Sau năm 2031, các khu vực đủ điều kiện sẽ bắt buộc áp dụng mô hình này.

LEZ không chỉ dừng ở việc cấm xe máy xăng cũ, mà còn hạn chế ô tô không đạt tiêu chuẩn khí thải mức 4 và xe tải diesel nặng. Đây là bước đi mang tính cấu trúc trong chính sách môi trường đô thị.

Lộ trình cấm xe máy xăng tại Hà Nội không còn là chủ trương trên giấy, mà đang dần định hình qua từng lớp chính sách. Với việc đưa vùng phát thải thấp vào thực tế, Hà Nội cho thấy quyết tâm cao trong việc chuyển đổi hạ tầng giao thông theo hướng bền vững và thân thiện với môi trường.