Nhập khẩu dầu thô của Trung Quốc giảm mạnh, nhưng đó là do kinh tế chứ không phải do lòng vị tha

Nhập khẩu dầu thô bằng đường biển của Trung Quốc đã giảm xuống mức thấp nhất trong gần một thập kỷ vào tháng 5, phản ánh những tác động sâu rộng mà cuộc xung đột tại Iran đang gây ra đối với thị trường năng lượng toàn cầu.

Theo dữ liệu từ Kpler, lượng dầu thô nhập khẩu bằng đường biển của Trung Quốc chỉ đạt 6,36 triệu thùng/ngày trong tháng 5, giảm mạnh so với 8,10 triệu thùng/ngày của tháng 4 và thấp nhất kể từ tháng 10/2016. Đáng chú ý hơn, con số này chỉ bằng khoảng một nửa so với mức 11,39 triệu thùng/ngày ghi nhận vào tháng 2, thời điểm trước khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát.

Trong bối cảnh eo biển Hormuz bị gián đoạn, khiến thế giới mất đi khoảng 10 triệu thùng dầu mỗi ngày, sự sụt giảm nhập khẩu của Trung Quốc được xem như một minh chứng cho khả năng thích ứng của nền kinh tế tiêu thụ dầu lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, thực tế cho thấy đây không phải là một chiến lược chủ động nhằm cân bằng thị trường, mà chủ yếu là hệ quả của giá dầu tăng cao và những khó khăn trong việc tiếp cận nguồn cung.

Lịch sử cho thấy Trung Quốc thường có xu hướng giảm nhập khẩu khi giá dầu tăng mạnh. Sau khi xung đột Nga – Ukraine bùng nổ năm 2022, giá dầu Brent từng vượt 139 USD/thùng và nhập khẩu dầu bằng đường biển của Trung Quốc cũng giảm hơn 2 triệu thùng/ngày chỉ trong vài tháng. Tuy nhiên, mức giảm hơn 5 triệu thùng/ngày từ tháng 2 đến tháng 5 năm nay lớn hơn rất nhiều, cho thấy yếu tố giá cả không phải nguyên nhân duy nhất.

Một phần quan trọng đến từ sự gián đoạn nguồn cung. Các nhà sản xuất Trung Đông vốn đóng vai trò then chốt đối với nhu cầu năng lượng của Trung Quốc đang gặp khó khăn trong việc xuất khẩu. Nhập khẩu dầu từ Iraq giảm từ 790.000 thùng/ngày xuống chỉ còn 60.000 thùng/ngày trong tháng 5, trong khi nguồn cung từ Kuwait gần như biến mất hoàn toàn.

Ngay cả dầu thô Nga, vốn từng là nguồn thay thế quan trọng của Trung Quốc trong những năm gần đây, cũng ghi nhận mức sụt giảm đáng kể. Nhập khẩu dầu Nga bằng đường biển giảm xuống 1,07 triệu thùng/ngày trong tháng 5, gần bằng một nửa so với tháng 2. Một nguyên nhân đáng chú ý là việc Mỹ nới lỏng các biện pháp trừng phạt đối với dầu Nga để bù đắp thiếu hụt nguồn cung toàn cầu, tạo điều kiện cho các khách hàng khác như Ấn Độ quay trở lại thị trường. Trong tháng 5, nhập khẩu dầu Nga của Ấn Độ đã tăng lên mức kỷ lục hơn 2 triệu thùng/ngày.

Điều đáng quan tâm hiện nay không chỉ là việc Trung Quốc nhập khẩu ít dầu hơn, mà là cách nền kinh tế này đang duy trì hoạt động với nguồn cung bị thu hẹp đáng kể.

Nhiều dấu hiệu cho thấy các nhà máy lọc dầu đang ưu tiên tối đa sản lượng nhiên liệu phục vụ nhu cầu thiết yếu như dầu diesel, nhiên liệu hàng không và xăng. Trong khi đó, lĩnh vực hóa dầu – đặc biệt là sản xuất nhựa – có thể đang phải dựa nhiều hơn vào lượng tồn kho để duy trì hoạt động.

Song song với đó, xuất khẩu các sản phẩm lọc dầu của Trung Quốc cũng giảm mạnh, từ 777.000 thùng/ngày trong tháng 2 xuống còn 463.000 thùng/ngày trong tháng 5. Động thái này giúp giữ lại nhiều nhiên liệu hơn cho thị trường nội địa, góp phần giảm áp lực thiếu hụt trong ngắn hạn.

Tuy nhiên, lượng dự trữ thương mại không phải nguồn lực vô hạn. Nếu tình trạng gián đoạn nguồn cung kéo dài, Trung Quốc sẽ sớm phải đưa ra những lựa chọn khó khăn hơn. Nước này có thể buộc phải tăng nhập khẩu dầu với chi phí cao hơn, cắt giảm công suất lọc dầu hoặc bắt đầu sử dụng đến kho dự trữ dầu chiến lược quốc gia.

Trong ngắn hạn, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới vẫn đang chứng minh khả năng chống chịu trước cú sốc năng lượng. Nhưng về dài hạn, bài toán an ninh năng lượng của Trung Quốc sẽ ngày càng trở nên phức tạp nếu nguồn cung từ Trung Đông chưa thể trở lại trạng thái bình thường.

GÓC NHÌN KỸ THUẬT ĐỐI VỚI BẠC

Bạc mở đầu tháng 6 khi giá tiếp tục dao động quanh vùng 75–76. Sau nhịp hồi phục từ vùng đáy gần 71, thị trường đang bước vào giai đoạn tích lũy thay vì tạo thêm một đợt bứt phá mới.

Điều tích cực là áp lực bán chưa gia tăng đáng kể. Dù nhiều lần kiểm định khu vực 75–76, giá vẫn duy trì phía trên đường hỗ trợ ngắn hạn, cho thấy lực mua vẫn đang hiện diện và chưa để xu hướng phục hồi bị phá vỡ.

Về mặt kỹ thuật, vùng 75 hiện tiếp tục đóng vai trò là hỗ trợ quan trọng. Trong khi đó, khu vực 76,6–78 là vùng cản gần nhất mà bạc cần vượt qua để thu hút thêm dòng tiền mua mới. Nếu lực cầu đủ mạnh để đưa giá vượt khỏi vùng này, mục tiêu tiếp theo có thể mở rộng lên khu vực thanh khoản dày hơn quanh 79.

Ngược lại, việc giá liên tục dao động hẹp quanh vùng hiện tại cũng cho thấy thị trường vẫn đang chờ một động lực đủ lớn để xác định hướng đi tiếp theo. Vì vậy, trong ngắn hạn, kịch bản được ưu tiên vẫn là tích lũy trên vùng 75 trước khi xuất hiện tín hiệu bứt phá rõ ràng hơn.

------------------------------------------------------------------

Hiện nay, nhà đầu tư Việt Nam có thể tham gia giao dịch trực tiếp KIM LOẠI, NÔNG SẢN VÀ NGUYÊN LIỆU CÔNG NGHIỆP thông qua Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV) kênh đầu tư hợp pháp được Bộ Công Thương cấp phép. Giao dịch hàng hóa giúp nhà đầu tư chủ động hơn trong việc quản trị rủi ro và nắm bắt biến động giá, đặc biệt trong bối cảnh thị trường kim loại đang biến động mạnh, đồng thời đảm bảo tính thanh khoản và minh bạch so với giao dịch vật chất thật.

 

Anh Chị quan tâm hoặc muốn cập nhật thêm góc nhìn về thị trường, em luôn sẵn sàng hỗ trợ