Nguyên tắc trả nợ vàng: Trả bằng hiện vật hay quy đổi theo giá thời điểm nào?

Trong bối cảnh giá vàng có những biến động mạnh, tranh chấp về việc trả nợ bằng vàng hay tiền mặt trở thành vấn đề pháp lý được nhiều người quan tâm.

Dựa trên quy định tại Điều 466 Bộ luật Dân sự 2015, nguyên tắc cốt lõi của hợp đồng vay tài sản là "vay tài sản nào thì phải trả lại tài sản cùng loại đúng số lượng và chất lượng". Điều này có nghĩa là khi một cá nhân mượn vàng, về mặt pháp lý, họ có nghĩa vụ hoàn trả đúng số lượng và chủng loại vàng đã nhận ban đầu, bất kể giá trị thị trường của vàng tại thời điểm trả nợ đã tăng hay giảm so với thời điểm vay.

Luật sư Trương Văn Tuấn, Trưởng Văn phòng Luật sư Trạng Sài Gòn, nhấn mạnh rằng việc người vay tự ý đề nghị trả bằng tiền mặt theo giá trị tại thời điểm vay (giá gốc) mà không có sự đồng thuận của chủ nợ là không phù hợp với quy định pháp luật. Nếu chủ nợ không chấp nhận phương án này, họ hoàn toàn có quyền khởi kiện để đòi lại đúng hiện vật. Pháp luật chỉ cho phép quy đổi vàng thành tiền mặt nếu cả hai bên cùng tự nguyện thỏa thuận và thống nhất được mức giá quy đổi tại thời điểm trả nợ.

Trong trường hợp vụ việc được đưa ra tòa án, phán quyết cuối cùng thường sẽ tuyên buộc bên vay phải trả lại bằng hiện vật là vàng. Nếu đến giai đoạn thi hành án mà người vay vẫn không có vàng để hoàn trả, cơ quan thi hành án sẽ thực hiện các biện pháp cưỡng chế như kê biên hoặc phát mãi tài sản của người vay. Số tiền thu được từ việc phát mãi tài sản sau đó sẽ được dùng để mua vàng trả cho chủ nợ theo giá thị trường tại đúng thời điểm thi hành án. Do đó, việc người vay kỳ vọng được trả nợ theo giá vàng thấp của nhiều năm trước là điều không khả thi và không được pháp luật bảo vệ.