Nguyên nhân khiến lãi suất liên ngân hàng tăng vọt

Trong báo cáo mới công bố, Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) cho biết, lãi suất qua đêm liên ngân hàng tăng mạnh trong 3 ngày vừa qua, đỉnh điểm là ngày 3/2/2026 đạt 17,25%/năm và giảm về về quanh ngưỡng 9,5%.

Trước diễn biến trên, Ngân hàng Nhà nước đã có động thái bổ sung thanh khoản thông qua việc mua kì hạn giấy tờ có giá (OMO) với tổng giá trị khoảng 161.000 tỷ đồng trong 2 phiên 2/2 và 3/2/2026 cùng với hoạt động hoán đổi ngoại tệ kì hạn.

Theo KBSV, việc lãi suất liên ngân hàng tăng mạnh thời gian qua chủ yếu xuất phát từ hai nguyên nhân.

Thứ nhất là sự thiếu hụt nguồn vốn do chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động khi năm 2025 tín dụng tăng tới 19,6% trong khi huy động chỉ tăng 15,1%, khiến tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) của ngành ngân hàng tăng lên khoảng 115% và buộc các ngân hàng phải nâng lãi suất huy động để đảm bảo thanh khoản. Với mức tăng tín dụng cao hơn bình quân các năm trước, hệ thống cần khoảng 6 tháng để bù đắp phần thiếu hụt, song việc lãi suất huy động đã được điều chỉnh tăng cho phép kỳ vọng chênh lệch này sẽ cơ bản được thu hẹp sau quý I.

Thứ hai là nhu cầu nắm giữ tiền mặt gia tăng do tác động của chính sách thuế mới đối với hộ kinh doanh từ năm 2026, khiến một lượng tiền tạm thời bị rút ra khỏi hệ thống ngân hàng, dù quy mô không lớn và mang tính ngắn hạn. Bên cạnh đó, yếu tố mùa vụ trong quý I, đặc biệt giai đoạn trước Tết, cũng làm nhu cầu tiền mặt tăng cao. KBSV nhận định tình trạng mất cân đối nguồn vốn nhiều khả năng kéo dài hết quý I, lãi suất khó quay về mức thấp như trước nhưng sẽ dần hạ nhiệt và ổn định hơn trong quý II.