Nguy cơ thiếu hụt dầu ngày một lớn

Chỉ trong vòng 3 tháng qua, xung đột vũ trang tại Trung Đông đã thổi bay khoảng 1 tỷ thùng dầu khỏi nguồn cung toàn cầu – một con số khổng lồ tương đương 2,5 lần kho dự trữ chiến lược của Mỹ. Đây không còn là lời cảnh báo trên giấy, mà là một thực tế khốc liệt đang đẩy an ninh năng lượng thế giới vào một cuộc khủng hoảng thiếu hụt nghiêm trọng nhất thập kỷ.

Với việc sản lượng tại 6 cường quốc vùng Vịnh bị cắt giảm một nửa và eo biển Hormuz tiếp tục bị bóp nghẹt, thị trường đang đối mặt với nguy cơ mất tổng cộng 2 tỷ thùng dầu trước khi năm 2026 khép lại.

Theo báo cáo mới nhất của Rystad Energy, xung đột tại Trung Đông đã khiến nguồn cung dầu toàn cầu hụt khoảng 1 tỷ thùng chỉ trong vòng ba tháng.

Lượng dầu bị gián đoạn hiện tương đương gần 2,5 lần quy mô Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược của Mỹ. Trong kịch bản cơ sở, con số này có thể tăng lên gần 2 tỷ thùng vào cuối năm nay nếu các điểm nóng tiếp tục leo thang.

Rystad ước tính sản lượng dầu bị ảnh hưởng tại 6 quốc gia vùng Vịnh đang ở mức khoảng 11,8 triệu thùng mỗi ngày. Tổng sản lượng khu vực đã giảm từ 24,2 triệu thùng/ngày trước xung đột xuống còn khoảng 12,4 triệu thùng/ngày hiện nay.

Saudi Arabia là quốc gia chịu tác động nặng nhất với khoảng 3,8 triệu thùng/ngày bị gián đoạn. Theo sau là Iraq với 2,8 triệu thùng/ngày và Kuwait khoảng 2 triệu thùng/ngày.

Hormuz trở thành nút thắt mới

Không chỉ nguồn cung bị ảnh hưởng, hoạt động vận tải năng lượng cũng đang chịu sức ép lớn.

Lưu lượng tàu hàng qua eo biển Hormuz giảm đáng kể so với trước khi xung đột bùng phát. Đặc biệt, các chuyến vận chuyển khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) gần như biến mất khỏi tuyến hàng hải chiến lược này.

Những tuyến xuất khẩu thay thế như Yanbu của Saudi Arabia hay Fujairah của UAE chỉ giúp giảm bớt áp lực trong ngắn hạn. Hạ tầng bị hư hại, chi phí bảo hiểm tăng cao cùng tình trạng ùn tắc tàu biển vẫn là những rào cản lớn đối với quá trình phục hồi nguồn cung.

Giá dầu còn đối mặt nhiều biến động

Báo cáo được công bố trong bối cảnh giá dầu Brent dao động quanh mốc 90 USD/thùng, khi kỳ vọng về một giải pháp ngoại giao giữa Mỹ và Iran đang suy yếu.

Theo kịch bản cơ sở của Rystad, eo biển Hormuz có thể được mở lại từng phần từ giữa tháng 7 nếu hai bên đạt được một thỏa thuận hạn chế trong tháng 6. Tuy nhiên, chỉ khoảng 10-15% sản lượng dầu bị gián đoạn có thể quay lại thị trường trong tháng đầu tiên.

Quá trình khôi phục hoàn toàn nguồn cung được dự báo có thể kéo dài đến tận năm 2027.

Ngay cả trong kịch bản tích cực hơn, Rystad vẫn cảnh báo thị trường năng lượng toàn cầu có nguy cơ mất gần 2 tỷ thùng dầu trong năm nay. Điều đó đồng nghĩa giá dầu sẽ tiếp tục đối mặt với những đợt biến động mạnh và áp lực tăng giá chưa dễ chấm dứt.