Nghịch lý AI 2026: CEO Nvidia ung dung, Big Tech đốt 650 tỷ USD vẫn bị thị trường ép hỏi “lợi nhuận đâu?”

Cơn sốt AI năm 2026 đang bước sang giai đoạn khắc nghiệt khi các “ông lớn” công nghệ chi tới 650 tỷ USD cho hạ tầng và mô hình mới, nhưng Phố Wall không còn dễ dãi như trước. Trong khi CEO Nvidia vẫn tỏ ra bình thản giữa làn sóng đầu tư bùng nổ, hàng loạt tập đoàn Big Tech lại chịu áp lực nặng nề khi nhà đầu tư liên tục chất vấn: bao giờ AI tạo ra lợi nhuận thực sự?

Cuộc đua AI bước sang giai đoạn “đốt tiền để sống sót”

Tại một hội nghị công nghệ ở San Francisco đầu tháng 2, CEO Nvidia Jensen Huang gây chú ý với phong thái thư thả khi nói về AI như việc “làm vườn” hay “nuôi dạy con cái”. Hình ảnh điềm tĩnh này tạo nên sự tương phản rõ nét với bức tranh tài chính căng thẳng của toàn ngành.

Năm 2026 được xem là năm chi tiêu kỷ lục cho AI. Bốn “hyperscaler” gồm Microsoft, Alphabet (Google), Amazon và Meta được dự báo rót tổng cộng khoảng 650 tỷ USD cho các khoản đầu tư liên quan đến AI, tăng mạnh so với mức 381 tỷ USD năm trước.

Amazon gây sốc khi công bố kế hoạch chi tới 200 tỷ USD vốn đầu tư (CapEx) trong năm, vượt xa dự báo của giới phân tích. Thị trường phản ứng tức thì: cổ phiếu hãng giảm mạnh trong giao dịch ngoài giờ. Tuy vậy, tập đoàn vẫn buộc phải tăng tốc đầu tư để bảo vệ vị thế của mảng điện toán đám mây – nguồn đóng góp lợi nhuận chủ lực.

Google dự kiến chi 175–185 tỷ USD, Microsoft khoảng 145 tỷ USD và Meta khoảng 135 tỷ USD. Thông điệp chung của các hãng rất rõ: trong cuộc đua hạ tầng AI, chậm lại đồng nghĩa bị bỏ lại phía sau.

Phố Wall không còn tin vào “giấc mơ AI” không lợi nhuận

Khác với giai đoạn 2023–2024, nhà đầu tư hiện yêu cầu bằng chứng lợi nhuận cụ thể thay vì chỉ nghe câu chuyện tăng trưởng. Nhiều chuyên gia phân tích cho rằng thị trường đang bước vào giai đoạn tái định giá toàn bộ ngành công nghệ.

Quan điểm phổ biến trên phố Wall lúc này là: AI phải tạo ra dòng tiền thật, nếu không sẽ bị cắt giảm định giá. Các công ty công nghệ không còn được “thưởng điểm” chỉ vì tuyên bố chiến lược AI hay ra mắt mô hình mới.

Áp lực này khiến giá cổ phiếu nhiều doanh nghiệp phần mềm suy yếu, trong khi nhóm cung cấp hạ tầng – đặc biệt là bán dẫn – lại tăng mạnh.

Kẻ bán “cuốc xẻng” thắng lớn, người đào vàng chịu áp lực

Dòng tiền trên thị trường chứng khoán đang phân hóa rõ rệt. Các nhà sản xuất chip và hạ tầng như Nvidia, Broadcom, AMD trở thành nhóm hưởng lợi trực tiếp từ làn sóng xây dựng trung tâm dữ liệu và mô hình AI quy mô lớn.

Lập luận của giới đầu tư khá đơn giản: bất kể mô hình AI nào thắng thế, tất cả đều cần chip và hạ tầng để vận hành. Điều này giúp nhóm bán dẫn tăng giá mạnh, trong khi nhiều cổ phiếu phần mềm và dịch vụ công nghệ bị điều chỉnh.

Nỗi lo đặt ra là AI tạo sinh và các tác nhân AI (AI agent) có thể làm xói mòn lợi thế của nhiều sản phẩm phần mềm truyền thống, buộc doanh nghiệp phải tái cấu trúc mô hình kinh doanh.

Bong bóng nợ phình to phía sau cơn sốt AI

Đằng sau làn sóng đầu tư khổng lồ là áp lực vốn ngày càng lớn. Nhiều công ty AI và hạ tầng dữ liệu phải tăng vay nợ, phát hành trái phiếu rủi ro cao hoặc huy động tín dụng tư nhân.

Tổng quy mô nợ liên quan đến lĩnh vực AI được ước tính đã lên tới hàng trăm tỷ USD. Một số doanh nghiệp công nghệ lớn ghi nhận dòng tiền tự do âm do chi tiêu trung tâm dữ liệu tăng vọt.

Xu hướng dùng các cấu trúc tài chính phức tạp để “nuôi” mảng AI cũng xuất hiện, như kế hoạch tái cấu trúc, sáp nhập nội bộ hoặc tận dụng dòng tiền từ mảng kinh doanh khác để bù đắp cho AI – lĩnh vực chưa tạo lợi nhuận tương xứng.

Ngay cả những tên tuổi dẫn đầu cũng phải điều chỉnh chiến lược kiếm tiền, mở thêm nguồn thu mới để bù chi phí vận hành ngày càng cao.

Quan hệ Nvidia – OpenAI: hợp tác và dè chừng

Một điểm đáng chú ý khác là mối quan hệ vừa hợp tác vừa cạnh tranh giữa các trung tâm quyền lực AI. Những thỏa thuận phần cứng quy mô lớn vẫn đang trong quá trình đàm phán và chưa dễ chốt, do các bên đều muốn giảm phụ thuộc lẫn nhau.

Các công ty phát triển mô hình AI đang chủ động đa dạng hóa nguồn cung chip thay vì phụ thuộc vào một nhà cung cấp duy nhất. Điều này tạo nên thế cân bằng mới nhưng cũng khiến các cuộc thương thảo trở nên phức tạp hơn.

Bước vào giai đoạn thanh lọc

Sau giai đoạn hưng phấn vì đột phá công nghệ, thị trường AI đang bước vào thời kỳ sàng lọc tài chính. Dòng vốn có xu hướng tập trung vào những mắt xích tạo doanh thu trực tiếp như hạ tầng, chip, trung tâm dữ liệu – thay vì các ứng dụng chưa chứng minh được hiệu quả thương mại.

Năm 2026 được nhiều chuyên gia xem là điểm khởi đầu cho chu kỳ thanh lọc mới: doanh nghiệp nào chứng minh được hiệu quả đầu tư sẽ trụ lại và mở rộng, phần còn lại buộc phải thu hẹp hoặc rời cuộc chơi. AI vẫn là xu hướng không thể đảo ngược, nhưng thời kỳ “đốt tiền không cần lời giải lợi nhuận” đã dần khép lại.