Ngành thực phẩm tiêu dùng sẽ hưởng lợi trong thương chiến?

1/ Yếu tố thuận lợi giúp cổ phiếu ngành tiêu dùng sẽ hưởng lợi trong thương chiến là gì?

Ngành tiêu dùng thực phẩm tại Việt Nam có thể hưởng lợi từ thương chiến theo các cách sau:

Chuyển hướng xuất khẩu: Thương chiến, đặc biệt giữa Mỹ và Trung Quốc, khiến các quốc gia tìm kiếm nguồn cung thực phẩm thay thế. Việt Nam, với thế mạnh về nông sản (gạo, thủy sản, cà phê, hạt điều), được hưởng lợi khi các thị trường như Mỹ, EU tăng nhập khẩu từ Việt Nam để giảm phụ thuộc vào Trung Quốc. Ví dụ, xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang Mỹ tăng 8% trong năm 2024, theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn.

Tăng nhu cầu nội địa: Thuế nhập khẩu cao làm giá thực phẩm nhập khẩu (như thịt bò Mỹ, trái cây Trung Quốc) tăng, khiến người tiêu dùng chuyển sang sản phẩm nội địa. Các thương hiệu thực phẩm Việt như Vinamilk, TH True Milk, hay Bích Chi tận dụng cơ hội để mở rộng thị phần. Báo cáo Nielsen 2024 cho thấy 60% người Việt ưu tiên thực phẩm nội địa khi giá cả cạnh tranh.

Thúc đẩy thực phẩm bền vững và hữu cơ: Thương chiến làm gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu, khuyến khích phát triển sản xuất thực phẩm hữu cơ và bền vững trong nước. Người tiêu dùng trẻ (18-34 tuổi) ưa chuộng thực phẩm sạch, "eat clean", tạo cơ hội cho các doanh nghiệp như Organica, Dalat GAP tăng trưởng. Thị trường thực phẩm hữu cơ Việt Nam dự kiến đạt 300 triệu USD vào 2027.

Cơ hội từ FTA: Các hiệp định thương mại tự do (FTA) như EVFTA, CPTPP giúp thực phẩm Việt Nam (đặc biệt là thủy sản, trái cây chế biến) tiếp cận thị trường mới với thuế suất ưu đãi. Điều này thúc đẩy sản xuất và cải thiện chất lượng để đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế, đồng thời giảm phụ thuộc vào các thị trường bị ảnh hưởng bởi thương chiến.

2/ Các doanh nghiệp có lợi thế cạnh tranh bền vững theo ICWealth-Score (sự ổn định trong vòng ít nhất 10 năm của tỷ suất lợi nhuận gộp biên,ROE, cơ cấu nợ, doanh thu, ..)

Có 3 doanh nghiệp mà chúng tôi đánh giá có mức độ bền vững trong dài hạn theo ICWealth-Score theo thứ tự đó là MCH, VNM và PAN.

MCH duy trì được một tỷ suất lợi nhuận gộp trên 40% (con số đáng mơ ước của nhiều doanh nghiệp) và điều đặc biệt là sự ổn định của tỷ suất này trong một thời gian rất dài, kể từ khi doanh nghiệp này giao dịch trên sàn UpCOM.

ROE (tỷ số lợi nhuận ròng trên vốn chủ sở hữu) cũng là một chỉ số quan trọng để đánh giá doanh nghiệp có lợi thế cạnh tranh bền vững trong dài hạn. Chỉ số này nếu liên tục duy trì mức ổn định, không có biến động giảm bất thường và tốt nhất là trên 25%(ở thị trường Việt Nam) sẽ nói lên doanh nghiệp đó đang hoạt động hiệu quả dựa trên một lợi thế nhất định trong ngành so với các doanh nghiệp còn lại.

MCH duy trì được sự ổn định về mức nợ, năm 2024 có dấu hiệu tăng nợ nhưng cũng chỉ cao hơn mức của năm 2014.

Một điểm đáng chú ý tiếp theo mà chúng tôi muốn nhấn mạnh là trong cấu trúc nợ của MCH thì nợ dài hạn gần như chiếm tỷ trọng rất bé, đây là một yếu tố quan trọng để doanh nghiệp có được lợi thế cạnh tranh về mặt dài hạn.

- Tương tự đối với VNM cũng thỏa mãn các tiêu chí trên

- Mặc dù PAN không có được biên lợi nhuận gộp tốt như VNM hay MCH, tuy nhiên doanh nghiệp này vẫn duy trì được sự ổn định của các chỉ số này trong 10 năm gần nhất.

Một lợi thế mà PAN có được đó là sự tăng trưởng mạnh về lợi nhuận các năm gần đây.

PAN đang có giai đoạn 4 năm gần đây tăng tốc về lợi nhuận và kết quả năm 2024 đưa doanh nghiệp này đạt được mốc lợi nhuận trước thuế cao nhất trong lịch sử hoạt động của doanh nghiệp.

Kết luận:

Trên đây là một số góc nhìn về định tính cũng như định lượng củng cố cho quan điểm tích cực của chúng tôi về nhóm ngành thực phẩm tiêu dùng.

Bên cạnh 3 doanh nghiệp trên thì chúng ta còn có HAG, SBT,..tuy nhiên các doanh nghiệp này cần thêm thời gian để chứng minh sự bền vững, nên giai đoạn này chúng tôi không khuyến nghị nhà đầu tư trung dài hạn tham gia ở các cổ phiếu nêu trên.