Ngành Thép 2026 - Miếng bánh không chia đều cho tất cả

Bước sang 2026, ngành thép bắt đầu cho thấy những chuyển biến tích cực mang tính cấu trúc, trọng tâm đến từ thay đổi chính sách xuất khẩu của Trung Quốc với Thông báo số 79-2025 về việc phải xin giấy phép cho lừng lô hàng xuất khẩu. Mục tiêu không còn là xuất khẩu bằng mọi giá để đẩy sản lượng, mà chuyển từ “lượng sang chất”, dựng lên hàng rào hành chính nhằm kiểm soát thép giá rẻ ồ ạt – nguyên nhân chính dẫn đến làn sóng chống bán phá giá toàn cầu trong nhiều năm qua.

Chính sách này đồng thời đóng vai trò thanh lọc các nhà máy nhỏ lẻ, công nghệ thấp, buộc ngành thép Trung Quốc phải tái cơ cấu.

Bài học năm 2022 cho thấy mức độ nhạy cảm của ngành thép đối với bất động sản Trung Quốc, lĩnh vực chiếm 35–40% nhu cầu thép toàn cầu. Khi thị trường này đóng băng, Trung Quốc đạp hàng ra - dư cung dẫn đến giá thép lao dốc kéo dài. Đến 2026, sản lượng thép Trung Quốc được kiểm soát, chiến lược xuất khẩu thay đổi, tạo nền cho giá thép ổn định và phục hồi dần.

Ngành Thép 2026 - Miếng bánh không chia đều cho tất cả

Tại Việt Nam, tăng trưởng sản lượng thép thô đến từ Dung Quất 2 hoàn thành cuối 2025 đưa tổng công suất thép thô lên khoảng 25–26 triệu tấn/năm. Trên cơ sở đó, lợi nhuận toàn ngành thép năm 2026 được dự báo tăng khoảng 22%.

Động lực tăng trưởng của ngành thép giai đoạn 2026 – 2030 đến từ hai trụ cột rõ ràng.

- Đầu tư công, khi hạ tầng được xác định là trụ cột tăng trưởng để đạt GDP 10% với quy mô có thể lên tới 8,5 triệu tỷ đồng, tập trung vào các dự án trọng điểm quốc gia như cao tốc Bắc – Nam, kéo nhu cầu thép tăng mạnh.

- Bất động sản, khi hàng loạt vướng mắc pháp lý được tháo gỡ, các dự án bắt đầu khởi công trở lại từ cuối 2025, tạo hiệu ứng lan tỏa sang nhu cầu vật liệu xây dựng.

Tuy nhiên, 2026 cũng sẽ là một năm phân hóa mạnh trong ngành. Miếng bánh lớn sẽ thuộc về các doanh nghiệp sở hữu quy mô sản xuất, đặc biệt là HPG và Formosa. Việc Trung Quốc dịch chuyển thị trường xuất khẩu trọng điểm sang châu Phi và Mỹ La-tinh giúp doanh nghiệp Việt Nam giảm áp lực cạnh tranh ngay tại sân nhà, đồng thời mở ra cơ hội lấp đầy cung sang những thị trường mà Trung Quốc gặp khó về thủ tục. Trong bức tranh này, HPG với năng lực sản xuất khoảng 9 triệu tấn HRC/năm nổi lên như một doanh nghiệp hưởng lợi rõ nét.

Cộng với việc giá than cốc và quặng sắt được dự báo giảm, do cầu yếu khi chuyển dần sang công nghệ lò điện EAF. Khi nguồn cung thép được kiểm soát, giá thép ổn định trong xu hướng tăng, trong khi chi phí đầu vào hạ nhiệt, biên lợi nhuận của các doanh nghiệp thép được kỳ vọng cải thiện rõ rệt.

Tổng hòa lại, 2026 không chỉ là năm hồi phục của ngành thép, mà là bước chuyển sang một chu kỳ lành mạnh hơn, nơi tăng trưởng đến từ chính sách, hạ tầng và tái cấu trúc chuỗi cung ứng, thay vì cuộc đua bán phá giá như giai đoạn trước.