Ngành Chứng Khoán: Đã Đi Qua Điểm Tối Ưu - Đỉnh Lợi Nhuận Và Đỉnh Nguồn Thu?

Góc nhìn phản biện: Khi những con số không còn màu hồng

Thị trường chứng khoán Việt Nam giai đoạn đầu năm 2026 đang chứng kiến sự phân hóa mãnh liệt. Câu hỏi lớn nhất đặt ra lúc này là: Liệu nhóm cổ phiếu "vua" của các nhịp sóng trước – nhóm Chứng khoán – đã thực sự chạm đỉnh chu kỳ kinh doanh? Thực tế, sau giai đoạn bùng nổ về thanh khoản và số lượng tài khoản mở mới, áp lực duy trì tốc độ tăng trưởng bằng lần đang trở thành bài toán hóc búa cho các công ty chứng khoán (CTCK).

Áp lực từ biên lợi nhuận và sự bão hòa nguồn thu

Chúng ta cần nhìn thẳng vào thực tế: Điểm tối ưu về nguồn thu từ mảng môi giới đang có dấu hiệu thu hẹp. Cuộc đua Zero Fee (miễn phí giao dịch) để giành giật thị phần đã đẩy biên lợi nhuận thuần của mảng môi giới xuống mức thấp kỷ lục. Khi doanh thu môi giới không còn là "con gà đẻ trứng vàng", các CTCK buộc phải dựa vào mảng Tự doanh và Cho vay Margin (ký quỹ).

Tuy nhiên, mảng Cho vay Margin cũng đang tiệm cận giới hạn. Với việc tỷ lệ nhà đầu tư cá nhân tại Việt Nam đã tăng từ 2.8% (trước 2020) lên gần 7% vào cuối năm 2023 và duy trì mức cao trong năm 2025, dư địa để mở rộng quy mô margin mà không vi phạm các quy định an toàn tài chính đang trở nên hẹp dần.

Tự doanh: Con dao hai lưỡi trong giai đoạn rung lắc

Khi VN-Index tiệm cận vùng kháng cự mạnh 1700 điểm, danh mục tự doanh của các CTCK đối mặt với rủi ro điều chỉnh lớn. Lợi nhuận từ mảng này vốn dĩ không bền vững và phụ thuộc hoàn toàn vào "sức khỏe" của thị trường chung. Nếu thị trường đi vào giai đoạn đi ngang (sideway) hoặc điều chỉnh sâu, đây sẽ là gánh nặng trích lập dự phòng thay vì là động lực tăng trưởng lợi nhuận.

Câu chuyện nâng hạng: Kỳ vọng hay là cú hích cuối cùng?

Nhiều nhà đầu tư vẫn đặt cược vào câu chuyện nâng hạng thị trường Emerging Markets để kỳ vọng một đỉnh cao mới cho nhóm Chứng khoán. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng thị trường chứng khoán là thị trường của sự kỳ vọng. Thông thường, giá cổ phiếu đã phản ánh trước những tin tức tốt nhất từ 6 - 9 tháng. Khi tin tức chính thức ra đời, đó thường là lúc "tin ra là bán".

Góc nhìn thận trọng và quản trị rủi ro

Trong đầu tư, việc nhận diện vùng đỉnh của một ngành nghề quan trọng hơn việc cố gắng dự báo chính xác con số. Với nhóm Chứng khoán hiện nay, các chỉ số P/E và P/B của nhiều mã đầu ngành đã vượt qua mức trung bình 5 năm. Đây là tín hiệu nhắc nhở nhà đầu tư cần hết sức thận trọng, tránh tâm lý FOMO (sợ lỡ cơ hội) khi các chỉ số tài chính bắt đầu có dấu hiệu hụt hơi.

Kết luận và Hành động

Ngành chứng khoán có thể chưa sập ngay, nhưng điểm tối ưu về hiệu quả kinh doanh nhiều khả năng đã nằm lại phía sau. Nhà đầu tư nên ưu tiên chiến lược hiện thực hóa lợi nhuận đối với các vị thế đã có lãi lớn và chỉ duy trì tỷ trọng thấp đối với nhóm này trong danh mục.

Anh chị nghĩ sao về quan điểm ngành chứng khoán đã đạt đỉnh? Liệu câu chuyện nâng hạng có đủ sức kéo nhóm này phá đỉnh lợi nhuận cũ hay không? Hãy chia sẻ góc nhìn của anh chị phía dưới.

Ngọc Trâm.