Ngân hàng truyền thống "chao đảo" trước rủi ro tiền số

Thống đốc Ngân hàng Trung ương Italy cảnh báo về rủi ro ngày càng lớn khi các ngân hàng tham gia vào lĩnh vực tài sản số, đồng thời kêu gọi khung giám sát phù hợp để bảo vệ hệ thống tài chính. Ông cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của đồng euro kỹ thuật số như một đối trọng trước sự nổi lên của stablecoin và các nền tảng thanh toán tư nhân.

Trước mối lo ngại về sự giao thoa ngày càng tăng giữa tài sản số và hệ thống tài chính truyền thống, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Italy đã khẩn thiết kêu gọi giám sát chặt chẽ hơn những rủi ro tiềm ẩn mà các ngân hàng phải đối mặt khi dấn thân vào lĩnh vực tiền điện tử, nhằm bảo vệ sự ổn định và uy tín của toàn hệ thống.

Ngày 30/5, ông Fabio Panetta – Thống đốc Ngân hàng Trung ương Italy và là thành viên Hội đồng điều hành Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) – đã lên tiếng kêu gọi siết chặt giám sát các rủi ro mà hệ thống ngân hàng đang đối mặt khi tham gia cung cấp dịch vụ liên quan đến tài sản số.

Trình bày tại lễ công bố báo cáo thường niên của Ngân hàng Trung ương Italy, ông Panetta bày tỏ lo ngại trước sự gắn kết ngày càng chặt chẽ giữa tài sản kỹ thuật số và hệ thống tài chính truyền thống. Theo ông, số lượng thỏa thuận hợp tác giữa các ngân hàng và nhà cung cấp tài sản số đang gia tăng nhanh chóng, làm dấy lên rủi ro tiềm ẩn đối với sự ổn định tài chính.

Ông cảnh báo rằng nhiều nhà đầu tư có thể không hiểu đúng bản chất của tài sản số và dễ dàng nhầm lẫn chúng với các sản phẩm tài chính truyền thống. Trong trường hợp xảy ra thiệt hại, điều này có thể làm xói mòn niềm tin vào hệ thống tín dụng – một trụ cột then chốt của ngành ngân hàng.

Mối lo ngại của ông Panetta không phải không có cơ sở. Intesa Sanpaolo – ngân hàng lớn nhất Italy – hồi tháng 1/2025 đã thử nghiệm mua vào 1 triệu euro bitcoin. Từ năm 2023, ngân hàng này đã thành lập một đơn vị chuyên trách giao dịch tài sản số và hiện đã triển khai các giao dịch giao ngay. Tương tự, ngân hàng Santander của Tây Ban Nha cũng đang cân nhắc mở rộng hoạt động trong lĩnh vực này, bao gồm cả việc phát hành stablecoin và cung cấp dịch vụ tiền mã hóa cho khách hàng cá nhân.

Stablecoin – loại tiền điện tử được neo giá vào tài sản ổn định như tiền pháp định hoặc vàng – đang nổi lên như một xu hướng thay thế phương tiện thanh toán truyền thống. Ông Panetta cảnh báo rằng nếu các tập đoàn công nghệ lớn toàn cầu thúc đẩy sử dụng stablecoin mà thiếu khung pháp lý rõ ràng, chúng có thể trở thành mối đe dọa nghiêm trọng đối với hệ thống thanh toán hiện hành. Ông cho rằng tính ổn định và độ tin cậy của stablecoin vẫn còn “rất đáng nghi ngờ” trong vai trò phương tiện thanh toán chính thức.

Tuy vậy, ông cũng nhấn mạnh: việc chỉ dựa vào các biện pháp hạn chế đơn lẻ sẽ không đủ để kiểm soát làn sóng phát triển của tài sản số. Thay vào đó, các cơ quan quản lý cần một giải pháp toàn diện, phù hợp với tốc độ chuyển đổi công nghệ đang diễn ra. Chính vì lý do đó, dự án đồng euro kỹ thuật số – do ECB phát triển – được coi là bước đi chiến lược để duy trì vai trò trung tâm của ngân hàng trung ương trong hệ thống tiền tệ, giữa bối cảnh những giải pháp thanh toán từ khu vực tư nhân ngày càng gia tăng ảnh hưởng.

ECB hiện đang tăng tốc trong việc nghiên cứu và triển khai đồng euro số như một công cụ chủ động để ứng phó với sự trỗi dậy của các tài sản kỹ thuật số, đồng thời bảo vệ vị thế của đồng tiền do nhà nước phát hành trước sự cạnh tranh ngày một khốc liệt từ các nền tảng công nghệ toàn cầu.