Ngân hàng tăng tốc đầu năm

Bất chấp những rào cản về hạn mức tín dụng, ngành ngân hàng đã có một quý khởi đầu năm 2026 đầy bứt phá. Từ những con số lãi ròng vượt ngưỡng 10.000 tỷ đồng của nhóm Big 4 đến sự trỗi dậy mạnh mẽ của khối ngân hàng tư nhân, bức tranh kinh doanh đang dần lộ diện với những gam màu tươi sáng, khẳng định vị thế "xương sống" của nền kinh tế giữa chu kỳ tăng trưởng mới.

Điểm chung của các nhà băng dẫn đầu là sự linh hoạt trong việc đa dạng hóa nguồn thu ngoài lãi và khả năng kiểm soát nợ xấu thực dụng, tạo tiền đề vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng lợi nhuận hai chữ số cả năm.

Bức tranh ngân hàng quý đầu năm dần lộ diện qua mùa đại hội cổ đông, với gam màu chủ đạo là tăng trưởng. Trong bối cảnh hạn mức tín dụng được kiểm soát, nhiều nhà băng vẫn duy trì đà mở rộng cho vay, qua đó kéo lợi nhuận đi lên.

Ở nhóm quốc doanh, quy mô tài sản, tín dụng và huy động đều tăng nhẹ so với cuối năm trước, trong khi nợ xấu tiếp tục được kiểm soát. Một số ngân hàng ghi nhận lợi nhuận quý I tăng mạnh, thậm chí vượt mốc 10.000 tỷ đồng – mức khởi động hiếm thấy trong nhiều năm gần đây.

Các ngân hàng lớn khác cũng cho thấy sức bật ổn định. Tín dụng tăng quanh 2-3%, huy động giữ nhịp, lợi nhuận duy trì ở mức cao, phản ánh khả năng cân đối vốn trong điều kiện thị trường còn nhiều biến động.

Khối ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân tiếp tục là điểm sáng về tốc độ tăng trưởng. Nhiều đơn vị ghi nhận lợi nhuận quý I tăng từ 20% đến gần 60% so với cùng kỳ, lập mức cao kỷ lục. Tổng tài sản, tín dụng và quy mô khách hàng đều mở rộng nhanh, trong khi tỷ lệ nợ xấu vẫn nằm trong ngưỡng kiểm soát.

Đáng chú ý, cơ cấu lợi nhuận đang có sự dịch chuyển. Bên cạnh thu nhập lãi truyền thống, nhiều ngân hàng đẩy mạnh nguồn thu ngoài lãi như dịch vụ, đầu tư và kinh doanh vốn. Có đơn vị ghi nhận thu nhập ngoài lãi tăng trên 80% chỉ trong quý đầu năm – tín hiệu cho thấy chiến lược đa dạng hóa bắt đầu phát huy hiệu quả.

Ở nhóm tầm trung, lợi nhuận tăng trưởng phân hóa rõ hơn. Một số ngân hàng duy trì đà tăng tốt nhờ tối ưu chi phí và mở rộng tín dụng, trong khi một số khác ghi nhận lợi nhuận giảm nhẹ do áp lực chi phí vốn và trích lập dự phòng. Dù vậy, phần lớn vẫn giữ được nền tảng an toàn với các chỉ số tài chính ổn định.

Nhìn tổng thể, tín dụng vẫn là động lực chính kéo lợi nhuận toàn ngành. Dù không tăng nóng, tốc độ tăng trưởng vẫn duy trì tích cực so với cùng kỳ, trong khi biên lãi ròng có dấu hiệu ổn định trở lại sau giai đoạn chịu áp lực.

Các tổ chức phân tích dự báo lợi nhuận ngành ngân hàng quý I có thể tăng hơn 20% so với cùng kỳ, nhờ nền so sánh thấp và chi phí dự phòng được kiểm soát. Với cả năm 2026, tăng trưởng lợi nhuận toàn ngành được kỳ vọng quanh 18-20%, gắn chặt với kịch bản mở rộng tín dụng.

Tuy nhiên, không phải mọi lợi thế đều bền vững. Lãi suất vẫn ở vùng cao, chi phí vốn chưa giảm đáng kể, trong khi rủi ro nợ xấu có thể quay lại nếu điều kiện kinh tế biến động. Do đó, bài toán năm nay không chỉ là tăng trưởng, mà còn là giữ chất lượng tài sản và kiểm soát rủi ro.

Cuộc đua đang dần phân hóa. Những ngân hàng có lợi thế về chi phí vốn, tệp khách hàng lớn và khả năng đa dạng hóa nguồn thu sẽ chiếm ưu thế. Ngược lại, các đơn vị phụ thuộc quá nhiều vào tín dụng truyền thống sẽ đối mặt áp lực lớn hơn khi biên lợi nhuận thu hẹp.

Quý I chỉ là bước chạy đà, nhưng đủ để thấy ngành ngân hàng đã vào guồng. Vấn đề còn lại là duy trì tốc độ mà không đánh đổi bằng rủi ro – bài toán quen thuộc nhưng chưa bao giờ dễ.