Ngân hàng nhỏ lội ngược dòng, khai phá 'ngách vàng'.

Nhóm ngân hàng nhỏ bất ngờ vượt lên dẫn đầu về tăng trưởng lợi nhuận trong quý 1 năm 2025 nhờ khai thác hiệu quả ngách tín dụng và đẩy mạnh chuyển đổi số, trong khi các ngân hàng lớn đối mặt với áp lực giảm biên lợi nhuận. Đây là dấu hiệu của một xu hướng chiến lược mới, trong đó hiệu quả vượt trội so với quy mô.

Quý I/2025, các ngân hàng nhỏ đã tạo cú sốc lớn khi vượt qua nhiều "ông lớn" về tăng trưởng lợi nhuận. Trong khi những tên tuổi lớn tỏ ra thận trọng và rụt rè, các ngân hàng nhỏ lại bứt phá mạnh mẽ nhờ chiến lược tập trung vào ngách thị trường, ứng dụng công nghệ tiên tiến và khả năng kiểm soát chi phí vượt trội.

Dữ liệu tài chính quý I/2025 đang phác họa một bức tranh bất ngờ về ngành ngân hàng, khi những ngân hàng nhỏ bứt phá và vượt qua nhiều "ông lớn" trong cuộc đua lợi nhuận. Tại tọa đàm Data Talk | The Catalyst, chuyên gia Lê Hoài Ân, CFA, chỉ ra rằng đây không phải là hiện tượng tạm thời, mà là sự khởi đầu của một xu hướng chiến lược mới, trong đó mô hình lợi nhuận đang chuyển dịch từ quy mô sang hiệu quả.

Dù chỉ có 12 ngân hàng niêm yết công bố báo cáo tài chính quý I, kết quả đã cho thấy sự phân hóa rõ rệt. Trong khi các ngân hàng lớn như VietinBank và ACB ghi nhận mức tăng trưởng thấp hoặc sụt giảm, những ngân hàng nhỏ như ABBank, VietABank, và Saigonbank lại tạo nên cú đột phá, với mức tăng trưởng lợi nhuận lên tới ba con số. LPBank thậm chí đã hoàn thành tới 67% kế hoạch lợi nhuận cả năm chỉ sau một quý.

Ông Ân cho rằng thành công này đến từ việc các ngân hàng nhỏ tập trung vào những phân khúc tín dụng mà các ngân hàng lớn thường bỏ qua, chẳng hạn cho vay các dự án bất động sản đặc thù, doanh nghiệp vừa và nhỏ, hay các khách hàng có rủi ro cao nhưng sẵn sàng chịu lãi suất cao. Năm 2024, trong khi tín dụng toàn hệ thống tăng trưởng 15,08%, thì thu nhập từ tín dụng chỉ tăng 14%, phản ánh sự thu hẹp của biên lãi thuần (NIM) trong toàn ngành. Tuy nhiên, tín dụng cho bất động sản lại ghi nhận mức tăng mạnh mẽ, chủ yếu từ các ngân hàng nhỏ không tập trung vào bán lẻ truyền thống.

Ngoài chiến lược tín dụng khác biệt, các ngân hàng nhỏ còn đi đầu trong việc kiểm soát chi phí thông qua chuyển đổi số. Công nghệ không chỉ giúp giảm chi phí mà còn mở rộng các nguồn thu ngoài lãi, từ bảo hiểm đến dịch vụ tài chính số. Nỗ lực này đã giúp giảm tỷ lệ CIR toàn ngành, với một số ngân hàng như Techcombank duy trì CIR dưới 30%, nhờ vào sự chuyển mình mạnh mẽ trong hoạt động số hóa.

Tuy nhiên, chiến lược "an toàn tuyệt đối" của các ngân hàng lớn giờ đây đang trở thành yếu tố kìm hãm. Mặc dù các ngân hàng nhỏ tiếp tục duy trì biên lợi nhuận cao, nhưng chuyên gia cũng cảnh báo rằng các khoản cho vay bất động sản và doanh nghiệp vừa – nhỏ có thể dễ bị tổn thương khi nền kinh tế biến động. Để duy trì sự bứt phá, các ngân hàng này cần tăng cường quản trị rủi ro và kiểm soát nợ xấu.

Tóm lại, trong một thị trường không còn chỉ chú trọng vào quy mô, sự linh hoạt chiến lược, tốc độ thích ứng và khả năng tận dụng công nghệ mới sẽ là chìa khóa để các ngân hàng nhỏ vươn lên dẫn đầu trong cuộc đua lợi nhuận năm 2025.