Nga hạ lãi suất lần đầu sau gần ba năm giữa lúc tăng trưởng kinh tế sụt giảm

Ngân hàng Trung ương Nga (CBR) vừa quyết định hạ lãi suất cơ bản từ 21% xuống 20%, đánh dấu lần giảm đầu tiên kể từ tháng 9/2022. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh lạm phát tại Nga bắt đầu hạ nhiệt, với mức giảm xuống 9,8% trong tháng 6 sau nhiều tháng ở mức hai con số.

CBR cho biết dù nhu cầu nội địa tiếp tục tăng nhanh, nền kinh tế Nga đang từng bước trở lại trạng thái cân bằng. Tuy nhiên, cơ quan này khẳng định sẽ tiếp tục duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt trong thời gian dài nhằm kéo lạm phát về mức mục tiêu 4%.

Từ tháng 10/2024, CBR đã duy trì lãi suất ở mức kỷ lục 21% để kiềm chế lạm phát leo thang, chủ yếu xuất phát từ ảnh hưởng của chiến sự tại Ukraine và đồng rúp suy yếu. Chi phí vay cao khiến hoạt động cho vay tiêu dùng gần như đóng băng, trong khi tín dụng cho doanh nghiệp tăng trưởng chậm lại rõ rệt.

Sự điều chỉnh chính sách lãi suất diễn ra trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế Nga có dấu hiệu suy yếu rõ rệt. GDP quý 1/2025 chỉ tăng 1,4%, giảm mạnh so với mức 4,5% của quý trước và là lần đầu tiên tăng trưởng theo mùa rơi vào vùng âm kể từ năm 2022.

Theo giới phân tích, động lực tăng trưởng gần đây của Nga chủ yếu đến từ ngành công nghiệp quốc phòng và chi tiêu công – mô hình khiến nền kinh tế mất cân bằng nghiêm trọng. Bộ trưởng Kinh tế Maxim Reshetnikov đã lên tiếng kêu gọi hạ lãi suất nhằm hỗ trợ các lĩnh vực đang suy giảm.

Ông Nicholas Farr, chuyên gia tại Capital Economics, nhận định việc hạ lãi suất về 20% là một bất ngờ, khi thị trường chỉ kỳ vọng giảm nhẹ hơn. Dự báo mới nhất của ông cho thấy lãi suất cơ bản của Nga có thể giảm xuống còn 17% vào cuối năm.

Tuy nhiên, rủi ro lạm phát vẫn hiện hữu, đặc biệt trong bối cảnh chiến sự chưa có dấu hiệu chấm dứt và các lệnh trừng phạt bổ sung từ phương Tây có thể tiếp tục gây áp lực lên nền kinh tế Nga. Chuyên gia Janis Kluge tại Viện Các vấn đề quốc tế và an ninh Đức nhận định, lạm phát vẫn gây ảnh hưởng nặng nề, đặc biệt với nhóm thu nhập thấp khi giá thực phẩm tiếp tục tăng.

Dù vậy, một tín hiệu tích cực là đồng rúp vẫn thuộc nhóm tiền tệ tăng giá mạnh nhất kể từ đầu năm, nhờ các biện pháp kiểm soát vốn và chính sách tiền tệ thắt chặt. Tuy nhiên, ngay sau thông báo của CBR, đồng USD đã tăng 2,72% so với đồng rúp trong phiên giao dịch cuối tuần qua.