Nếu Mỹ "châm ngòi", châu Âu sẵn sàng "nổ súng" thuế quan

EU đang chuẩn bị các biện pháp trả đũa mạnh mẽ sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa tăng thuế lên 30% với hàng hóa châu Âu. Căng thẳng thương mại xuyên Đại Tây Dương leo thang, đẩy quan hệ kinh tế lớn nhất thế giới đến bờ đối đầu toàn diện.

Châu Âu không còn né tránh. Sau lời đe dọa áp thuế 30% của Tổng thống Mỹ Donald Trump, EU đang lên phương án đáp trả toàn diện, từ đánh thuế dịch vụ số đến siết chặt mua sắm công. Một quan chức Đức tuyên bố đanh thép: “Nếu họ muốn chiến tranh, sẽ có chiến tranh.” Cuộc chiến thương mại xuyên Đại Tây Dương đang bước vào thế đối đầu không khoan nhượng.

Kế hoạch trả đũa quy mô lớn: EU chuẩn bị khai hỏa mặt trận thương mại

Một loạt biện pháp đáp trả kinh tế đang được EU cấp tốc chuẩn bị sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump bất ngờ đe dọa nâng thuế với hàng hóa châu Âu lên mức 30%, vượt xa ngưỡng 10% từng được hai bên thống nhất. Theo tiết lộ từ các cuộc họp kín tuần trước, chính quyền Washington đang nghiêm túc xem xét mức áp thuế từ 15% trở lên với hầu hết hàng hóa EU – một động thái khiến Brussels bất ngờ và gián đoạn nỗ lực đàm phán vốn đã ở giai đoạn cuối.

Đối mặt với cú rẽ ngoặt từ Mỹ, Đức – quốc gia thường được xem là tiếng nói ôn hòa trong khối – đã chuyển hướng, đứng về phía Pháp và các nước thành viên theo đuổi lập trường cứng rắn hơn. Một quan chức Đức tuyên bố thẳng thừng với Wall Street Journal: “Nếu họ muốn chiến tranh, họ sẽ có chiến tranh.”

EU, vốn kỳ vọng đạt được một thỏa thuận trước ngày 1/8, hiện đang dồn lực xây dựng gói biện pháp trả đũa mạnh mẽ hơn mức "ăn miếng trả miếng" thông thường. Các lựa chọn bao gồm: đánh thuế dịch vụ kỹ thuật số, hạn chế tiếp cận thị trường mua sắm công và đặc biệt là kích hoạt “công cụ chống cưỡng chế” – vũ khí pháp lý chưa từng được sử dụng nhưng có thể trở thành đòn trừng phạt nặng nề nhất từ phía Brussels.

Tuần trước, Cao ủy Thương mại EU Maroš Šefčovič rời Washington trong tâm trạng thất vọng, cho rằng Mỹ không còn nghiêm túc theo đuổi giải pháp dung hòa. Một bản phân tích nội bộ của JPMorgan công bố cuối tuần qua cũng cảnh báo, nếu căng thẳng leo thang, mức thuế của Mỹ với EU có thể vượt ngưỡng 20%.

Nguy cơ đổ vỡ quan hệ thương mại lớn nhất thế giới

Cuộc đối đầu Mỹ - EU không chỉ là phép thử chính sách, mà là rủi ro mang tính hệ thống với nền kinh tế toàn cầu. WSJ nhấn mạnh, đây là “mối quan hệ thương mại lớn nhất thế giới”, với giá trị trao đổi hơn 5 tỷ USD mỗi ngày. Nếu đổ vỡ, hệ lụy sẽ vượt ra ngoài biên giới hai châu lục, đẩy các tập đoàn đa quốc gia vào thế gọng kìm.

Thâm hụt thương mại giữa Mỹ và EU, vốn đạt 236 tỷ USD trong năm ngoái, từ lâu là cái gai trong mắt Tổng thống Trump, người xem đó là minh chứng cho việc Washington bị “lợi dụng”. Tuy nhiên, giới kinh tế học phản bác lập luận này, cho rằng thâm hụt thương mại chủ yếu phản ánh nhu cầu tiêu dùng mạnh và cấu trúc đặc thù của nền kinh tế Mỹ – nơi dịch vụ chiếm ưu thế, còn hàng hóa được nhập khẩu để bù đắp thiếu hụt trong sản xuất.

Mỹ tuy nhập siêu về hàng hóa, nhưng lại xuất siêu mạnh trong lĩnh vực dịch vụ – tài chính, phần mềm, công nghệ… – những ngành có biên lợi nhuận cao gấp nhiều lần. Dòng tiền từ châu Âu đổ về các tập đoàn Mỹ thông qua các kênh này vẫn là điểm cân bằng chiến lược mà Nhà Trắng dường như phớt lờ.

Việc chỉ nhìn vào thâm hụt hàng hóa, trong khi bỏ qua “hiệu ứng boomerang” – nơi chi tiêu cho hàng hóa cuối cùng quay về Mỹ thông qua dịch vụ và đầu tư – đang khiến chính sách thuế quan của Washington trở nên méo mó, thiếu tính toàn cục.

Tuy nhiên, điều đáng ngại hơn là: khi lý trí không còn là kim chỉ nam, đối đầu sẽ trở thành hệ quả tất yếu. Với những tín hiệu cứng rắn từ cả hai bờ Đại Tây Dương, châu Âu đang chuẩn bị sẵn sàng bước vào một cuộc chiến thương mại quy mô lớn – nơi không còn chỗ cho nhượng bộ.