Nâng hạng thị trường không khó bằng giữ được vị thế

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước cơ hội thực chất để chuyển mình. Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước khẳng định, với những cải cách đang được đẩy nhanh, khả năng Việt Nam được nâng hạng trong kỳ đánh giá tháng 9/2025 là hoàn toàn khả thi. Đây không chỉ là tín hiệu tích cực về mặt hình thức, mà còn là bước ngoặt nâng tầm vị thế thị trường trong mắt nhà đầu tư quốc tế.

Chiều 2/7, tại buổi họp báo thường kỳ quý II/2025 do Bộ Tài chính tổ chức, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Hoàng Văn Thu đã có những chia sẻ thẳng thắn về tiến độ và thách thức trong lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam, từ thị trường cận biên lên nhóm mới nổi.

Ông Thu nhấn mạnh, theo Chiến lược phát triển thị trường chứng khoán đến năm 2030 được phê duyệt tại Quyết định 1726, Việt Nam đặt mục tiêu đạt được nâng hạng vào năm 2025 – một cột mốc được xác định rõ trong định hướng chiến lược quốc gia.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, dưới sự chỉ đạo sát sao của Chính phủ và Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp: từ hoàn thiện khung pháp lý, cải tiến hệ thống kỹ thuật, đến tăng cường tiếp xúc với các tổ chức xếp hạng và nhà đầu tư nước ngoài nhằm chứng minh năng lực và mức độ cải cách thực tế của thị trường Việt Nam.

Pháp lý, kỹ thuật và đối thoại quốc tế: Ba trụ cột trong lộ trình nâng hạng

Về chính sách pháp lý, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 68 – quy định về giao dịch không ký quỹ, được đánh giá là bước chuẩn bị thiết yếu cho việc thiết lập mô hình thanh toán bù trừ trung tâm (CCP), một điều kiện bắt buộc trong tiêu chí nâng hạng.

Đồng thời, hệ thống giao dịch KRX – nền tảng kỹ thuật mới được kỳ vọng nâng chuẩn vận hành thị trường – đã vận hành an toàn, thông suốt kể từ ngày 5/5/2025 đến nay, không ghi nhận bất kỳ sự cố kỹ thuật nào.

Ở góc độ cải cách hành chính, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Thông tư 03, đơn giản hóa thủ tục mở tài khoản giao dịch cho nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt là bỏ quy định công chứng tại khâu mở tài khoản – vốn được xem là điểm nghẽn lớn nhất trong quá trình tiếp cận thị trường.

Sửa Nghị định 155: Khẳng định sự cởi mở với vốn ngoại

Một trong những điểm đáng chú ý trong quá trình nâng hạng là việc sửa đổi Nghị định 155, với mục tiêu thể chế hóa các nội dung mới của Luật Chứng khoán số 56. Theo ông Thu, một nội dung quan trọng là mở rộng phạm vi áp dụng cơ chế CCP cho cả thị trường cơ sở, không chỉ dừng ở chứng khoán phái sinh như hiện nay.

Ngoài ra, các quy định liên quan đến tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại doanh nghiệp niêm yết – mối quan tâm hàng đầu của khối đầu tư ngoại – cũng đang được rà soát, điều chỉnh theo hướng minh bạch và thân thiện hơn với dòng vốn quốc tế.

“Những sửa đổi này không chỉ để đáp ứng tiêu chí nâng hạng, mà còn thể hiện rõ cam kết mở cửa thị trường một cách thực chất, công bằng và có trách nhiệm”, ông Thu nhấn mạnh.

Tăng tốc đối thoại, ưu tiên trải nghiệm nhà đầu tư ngoại

Về mặt kỹ thuật, UBCKNN cũng đã triển khai giải pháp tài khoản tổng trong thanh toán bù trừ, tạo thuận lợi cho hoạt động của các quỹ đầu tư nước ngoài có quy mô lớn. Song song đó, cơ quan quản lý liên tục tổ chức các đoàn xúc tiến đầu tư ra nước ngoài, phối hợp với Ngân hàng Thế giới, MSCI, FTSE... để cập nhật tiến độ cải cách và phản hồi các khuyến nghị quốc tế.

Đặc biệt, ông Thu nhấn mạnh rằng trọng tâm của quá trình nâng hạng không chỉ nằm ở việc thỏa mãn tiêu chí kỹ thuật, mà còn ở trải nghiệm thực tế của nhà đầu tư quốc tế tại Việt Nam – điều phản ánh rõ nhất chất lượng thị trường từ góc nhìn người trong cuộc.

Nâng hạng là bước ngoặt – giữ hạng là cam kết lâu dài

“Được nâng hạng là quan trọng, nhưng giữ được vị thế sau nâng hạng mới là thách thức lớn hơn. Toàn bộ nỗ lực hiện nay không chỉ nhằm ‘đạt chuẩn’, mà còn để xây dựng một thị trường vững, minh bạch và có khả năng cạnh tranh lâu dài”, ông Thu khẳng định.

Từ góc độ cơ quan quản lý, ông cho biết thị trường chứng khoán Việt Nam hoàn toàn có cơ sở để được nâng hạng trong kỳ đánh giá tháng 9/2025 nếu các yếu tố pháp lý, kỹ thuật và tương tác quốc tế tiếp tục được triển khai đúng tiến độ.