Nâng hạng thị trường: Chìa khóa đánh thức dòng vốn ngoại ngủ đông

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang hồi phục rõ nét với sự trở lại của dòng vốn ngoại, đặc biệt trong bối cảnh kỳ vọng nâng hạng lên thị trường mới nổi đang đến gần. Nhà đầu tư nước ngoài bắt đầu giải ngân mạnh, đón đầu cơ hội từ định giá hấp dẫn và triển vọng cải cách.

Động thái mua ròng trở lại của khối ngoại từ đầu tháng 7 không đơn thuần là biến động ngắn hạn, mà phản ánh một chu kỳ quen thuộc tại các thị trường chuẩn bị nâng hạng. Lịch sử cho thấy, dòng tiền ngoại thường “đi trước một bước” – giải ngân mạnh trước, trong và sau các giai đoạn chuyển đổi hạng, như một cách đón đầu cả cơ hội lẫn kỳ vọng chính sách.

Tín hiệu phục hồi và “định hướng” dòng tiền ngoại

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang trải qua giai đoạn hồi phục rõ nét, không còn là những nhịp tăng đơn lẻ mà là sự lan tỏa rộng khắp trên nhiều nhóm ngành then chốt như ngân hàng, thép, chứng khoán, bất động sản và bán lẻ. Đà tăng của VN-Index đi kèm với thanh khoản cải thiện liên tục cho thấy sự đồng thuận của dòng tiền, đặc biệt trong bối cảnh khối ngoại đã chính thức quay lại mua ròng sau hai năm rút lui.

Từ đầu tháng 7 đến nay, nhà đầu tư nước ngoài đã mua ròng hơn 9.200 tỷ đồng – con số không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật, mà còn phản ánh một sự chuyển hướng mang tính chu kỳ. Theo ông Bùi Văn Huy – Phó Chủ tịch HĐQT, Giám đốc Khối Nghiên cứu đầu tư FIDT, xu hướng này cho thấy giới đầu tư quốc tế đang có những đánh giá lại về định giá và triển vọng của thị trường Việt Nam, sau quãng dài “thăm dò và thoái lui”.

Một trong những động lực chính thúc đẩy sự trở lại của vốn ngoại chính là mức định giá hấp dẫn – P/E của thị trường đang thấp hơn đáng kể so với mức trung bình nhiều năm, tạo điều kiện cho dòng tiền giá trị tái cơ cấu danh mục. Cùng với đó, kỳ vọng nâng hạng thị trường đang trở thành chất xúc tác rõ rệt. Viễn cảnh Việt Nam được FTSE Russell nâng lên thị trường mới nổi thứ cấp vào cuối năm 2025, và tiếp đó là khả năng được MSCI nâng hạng trong năm 2027, đang mở ra cơ hội dòng tiền lớn đổ vào nhóm cổ phiếu vốn hóa cao, thanh khoản mạnh.

Yếu tố vĩ mô quốc tế cũng góp phần làm dịu áp lực rút vốn khỏi các thị trường mới nổi. Trong khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiến gần hơn tới chu kỳ cắt giảm lãi suất, thì đồng USD không còn tăng mạnh như giai đoạn trước. Điều này giúp ổn định dòng vốn toàn cầu và tạo điều kiện để các quỹ đầu tư xem xét lại chiến lược phân bổ vào những thị trường tăng trưởng tốt như Việt Nam.

Không chỉ nhờ lực kéo từ bên ngoài, sức hấp dẫn của thị trường còn đến từ chính nội lực. Việt Nam giữ vững tốc độ tăng trưởng kinh tế, ổn định chính trị và ngày càng cải thiện minh bạch thông tin, quản trị doanh nghiệp – những yếu tố then chốt với các nhà đầu tư dài hạn. Tuy nhiên, ông Huy cũng lưu ý rằng xu hướng vốn ngoại vẫn có thể biến động trong ngắn hạn, do phụ thuộc vào nhiều biến số toàn cầu như lạm phát, xung đột địa chính trị và triển vọng kinh tế Mỹ - EU.

Sóng nâng hạng: Dòng tiền đi trước kỳ vọng

Theo các phân tích từ VNDirect, xác suất Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng trong kỳ phân loại tháng 9/2025 là khá cao, trong khi các tiêu chí của MSCI được dự báo sẽ hoàn tất vào năm 2026, mở đường cho việc chính thức nâng hạng vào giữa năm 2027. Quá trình này không chỉ mang tính biểu tượng, mà còn có ảnh hưởng thực tế đến dòng vốn khi hàng chục tỷ USD có thể được phân bổ vào thị trường thông qua các quỹ chỉ số.

Thực tiễn tại các thị trường châu Á từng được nâng hạng cho thấy: nhà đầu tư nước ngoài không đợi đến khi công bố chính thức mới hành động. Dòng tiền thường “đi trước một bước”, giải ngân từng phần từ rất sớm, chọn lọc những cổ phiếu tiềm năng để đón đầu. Ở Việt Nam, nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn và các doanh nghiệp chứng khoán có tỷ trọng giao dịch ngoại cao đang được kỳ vọng là những cái tên đầu tiên hưởng lợi.

Ông Phạm Lưu Hưng – Kinh tế trưởng SSI Research – thậm chí cho rằng khả năng nâng hạng trong kỳ đánh giá ngày 7/10 tới từ FTSE là rất cao, với xác suất lên tới 90%. Nếu kịch bản này thành hiện thực, khoảng 20–30 mã cổ phiếu sẽ được đưa vào rổ chỉ số, mở đường cho một đợt tái cơ cấu danh mục lớn từ các quỹ đầu tư theo chỉ số.

Dù chưa thể kỳ vọng dòng vốn ngoại sẽ bùng nổ ngay lập tức, nhưng sự trở lại có kiểm soát, từng bước và có chiến lược vẫn sẽ là một trụ đỡ quan trọng cho thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn phía trước – khi kỳ vọng gặp gỡ với hiện thực chính sách.