Nâng hạng – phép thử niềm tin

TTCK Việt Nam đang tiến gần thời điểm được nâng hạng từ cận biên lên mới nổi, với hầu hết tiêu chí đã đáp ứng và cải cách hạ tầng, pháp lý đang được triển khai mạnh. Nếu thành công, dòng vốn ngoại sẽ được thúc đẩy, mở ra cơ hội tăng trưởng bền vững và nâng cao sức hấp dẫn của thị trường.

"Nâng hạng" đang trở thành từ khóa nóng nhất, thu hút mọi sự chú ý của giới đầu tư. Với những tín hiệu tích cực về việc nâng cấp thị trường chứng khoán, hy vọng về sự quay trở lại của dòng vốn ngoại đang dấy lên mạnh mẽ, liệu có đủ sức hóa giải áp lực bán ròng hiện tại?

Theo đại diện FTSE tại Đà Nẵng, quyết định nâng hạng thị trường sẽ được công bố vào ngày 7/10. Tính đến nay, TTCK Việt Nam đã đáp ứng hầu hết các tiêu chí định lượng; với các yếu tố định tính, FTSE sẽ tham khảo ý kiến nhà đầu tư và môi giới trước khi đưa ra phán quyết cuối cùng. Trong tháng 9, Việt Nam cũng tổ chức đoàn xúc tiến đầu tư gián tiếp tại các thị trường phát triển, thể hiện sự quan tâm đặc biệt của nhà hoạch định chính sách đối với việc nâng hạng.

TTCK Việt Nam được FTSE xếp vào nhóm thị trường cận biên từ tháng 9/2018. Lần cập nhật gần nhất cho thấy Việt Nam đã đáp ứng 7/9 tiêu chí, đồng thời có tiến bộ đáng kể ở hai tiêu chí còn lại. Hệ thống giao dịch KRX mới khắc phục tắc nghẽn lệnh, xử lý khối lượng giao dịch lớn, mở đường cho thanh toán bù trừ trung tâm hiệu quả hơn. Vấn đề giới hạn sở hữu nước ngoài (FOL) vẫn tồn tại ở một số ngành như ngân hàng, hàng không và viễn thông, nhưng thực tế giao dịch của khối ngoại đang thuận lợi hơn bao giờ hết: VN-Index có tỷ lệ FOL 42%, trong khi tỷ lệ sở hữu nước ngoài thực tế chỉ khoảng 17%, và chỉ 12 cổ phiếu đã đạt giới hạn FOL.

Hiệu suất thị trường luôn là yếu tố quan trọng. HSBC nhận định bất chấp tác động từ thuế đối ứng của Mỹ, TTCK Việt Nam vẫn tăng 40% so với đầu năm, nằm trong nhóm thị trường có hiệu suất tốt nhất thế giới. VinaCapital nhấn mạnh động lực nâng đỡ thị trường đến từ sự cải cách quyết liệt của cơ quan quản lý: tuyến metro TP HCM đi vào vận hành, giải ngân đầu tư công tăng hơn 40% nửa đầu năm 2025, tinh gọn bộ máy, thí điểm miễn giấy phép xây dựng cho dự án nhà ở riêng lẻ… đều được triển khai hiệu quả.

Sửa đổi Luật Đất đai 2024, các đại dự án hạ tầng như đường sắt cao tốc Bắc – Nam trị giá 67 tỷ USD, tái khởi động khoảng 2.900 dự án đình trệ, trung tâm dữ liệu quốc gia, ưu đãi thuế cho R&D và thị trường tài sản số… đều có lộ trình triển khai cụ thể.

Hiện giao dịch khối ngoại chỉ chiếm 10%, nhưng nếu nâng hạng thành công, TTCK Việt Nam sẽ được đưa vào các chỉ số FTSE All-World, FTSE EM và FTSE Asia. Điều này đồng nghĩa các quỹ thụ động sẽ mua cổ phiếu Việt Nam, trong khi các quỹ chủ động có thêm lựa chọn đầu tư. Số lượng quỹ chuyên đầu tư vào Việt Nam cũng đã tăng mạnh: hơn 100 quỹ với tổng AUM 11 tỷ USD, so với 17 quỹ AUM 3 tỷ USD vào cuối 2014.

Việc nâng hạng sẽ đem đến dòng vốn ngoại mới, tiếp sức cho TTCK Việt Nam tiến xa hơn, mở ra cơ hội hiện thực hóa nhiều kế hoạch và tham vọng mà thị trường đã ấp ủ từ lâu.