Năm 2026: Kỷ nguyên “tiền rẻ” chính thức khép lại?

Sau một năm 2025 đầy biến động, mặt bằng lãi suất VND đang dần hình thành một “nền giá mới” cao hơn rõ rệt so với giai đoạn 2023–2024. Bước sang đầu năm 2026, cả các yếu tố trong nước lẫn quốc tế đều cho thấy dư địa giảm lãi suất là rất hạn chế, thậm chí không loại trừ khả năng lãi suất còn nhích tăng trong một số thời điểm nhằm đối phó với áp lực thanh khoản và tỷ giá.

Nhiều tổ chức tài chính và công ty chứng khoán đều có chung nhận định: năm 2026 không phải chu kỳ của “tiền rẻ”.

Theo UOB, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) nhiều khả năng sẽ giữ nguyên lãi suất tái cấp vốn ở mức 4,5% trong suốt năm 2026, do áp lực lạm phát và tỷ giá vẫn hiện hữu. Lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng được dự báo tăng thêm khoảng 0,5 điểm % so với cuối năm 2025.

Từ góc nhìn trong nước, Chứng khoán BSC nhận định NHNN có thể linh hoạt điều hành nếu áp lực tỷ giá hạ nhiệt vào nửa cuối năm. Tuy nhiên, lãi suất huy động vẫn có xu hướng tăng 0,5 – 1%, do cung tiền (M2) tăng chậm hơn đáng kể so với nhu cầu tín dụng.

Trong khi đó, VCBF cho rằng thay vì hạ lãi suất điều hành, NHNN sẽ ưu tiên bơm thanh khoản có mục tiêu để hỗ trợ hệ thống ngân hàng. Mặt bằng lãi suất huy động vì vậy vẫn phải duy trì ở mức cao nhằm giữ chân dòng tiền, nhất là trong bối cảnh CASA toàn hệ thống suy giảm mạnh.

Song song với xu hướng neo cao của lãi suất huy động, lãi suất cho vay trên thị trường đang chịu áp lực tăng rõ rệt, đặc biệt từ cuối quý IV/2025 đến đầu năm 2026. Nguyên nhân trực tiếp đến từ việc chi phí vốn đầu vào của các ngân hàng gia tăng, khi tỷ lệ CASA suy giảm và cuộc đua huy động vốn trung – dài hạn trở nên gay gắt hơn.

Thực tế thị trường cho thấy, lãi suất cho vay mới đối với nhóm khách hàng doanh nghiệp thông thường đã phổ biến ở mức 8,5 – 10%/năm, cao hơn đáng kể so với mặt bằng của nửa đầu năm 2025. Với các khoản vay trung và dài hạn, đặc biệt là các lĩnh vực có mức độ rủi ro cao như bất động sản thương mại, xây dựng, đầu tư dự án, lãi suất cho vay đang được các ngân hàng chào ở mức 10% – 12%/năm, thậm chí cao hơn đối với các doanh nghiệp có hệ số đòn bẩy lớn hoặc dòng tiền chưa ổn định.

Cuộc họp chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) vào ngày 27–28/01/2026 được xem là một điểm ngoặt quan trọng. FED quyết định giữ nguyên lãi suất điều hành ở mức 3,5 – 3,75%, tạm dừng chu kỳ cắt giảm đã bắt đầu từ tháng 9/2025.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc lạm phát tại Mỹ vẫn dai dẳng hơn dự kiến, dù thị trường lao động đã hạ nhiệt. Việc FED đột ngột “ngắt nhịp” nới lỏng khiến chỉ số DXY duy trì ở vùng cao, tạo áp lực đáng kể lên các đồng tiền tại thị trường mới nổi, trong đó có VND.

Theo các chuyên gia của UOB, trong bối cảnh này, dư địa để NHNN tiếp tục giảm lãi suất điều hành trong năm 2026 gần như không còn, nếu Việt Nam muốn duy trì sự ổn định của tỷ giá USD/VND.