Mỹ úp mở chuyện thay đổi chế độ ở Iran

Căng thẳng giữa Washington và Tehran đang bước vào một giai đoạn mới đầy kịch tính khi Tổng thống Donald Trump đưa ra những tuyên bố cứng rắn về khả năng thay đổi chế độ tại Iran.

Phát biểu tại căn cứ quân sự Fort Bragg (Bắc Carolina) vào ngày 13/2, ông Trump nhận định rằng một sự thay đổi chế độ tại quốc gia Trung Đông này có thể là "điều tốt nhất có thể xảy ra". Dù không chỉ đích danh thế lực thay thế, thông điệp này được đưa ra ngay sau khi Lầu Năm Góc lệnh cho tàu sân bay Gerald R. Ford – chiến hạm hiện đại và lớn nhất thế giới – lên đường tới Trung Đông để hội quân cùng tàu sân bay Abraham Lincoln và các nhóm tác chiến hiện hữu.

Động thái điều quân quy mô lớn này được Tổng thống Mỹ mô tả là biện pháp dự phòng chiến lược trong trường hợp các cuộc đàm phán ngoại giao không mang lại kết quả như mong đợi. Theo giới quan sát, đây là nỗ lực nhằm tạo ra "áp lực tối đa" lên bàn đàm phán hạt nhân. Washington hiện không chỉ muốn hạn chế năng lực làm giàu uranium của Tehran mà còn đặt mục tiêu mở rộng thỏa thuận sang các vấn đề nhạy cảm hơn như chương trình tên lửa đạn đạo và tầm ảnh hưởng của Iran trong khu vực. Trong khi đó, Iran đã phát tín hiệu sẵn sàng pha loãng uranium để đổi lấy việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt kinh tế, nhưng kiên quyết từ chối gắn vấn đề hạt nhân với năng lực phòng thủ tên lửa.

Bất chấp những tuyên bố răn đe quân sự, cánh cửa ngoại giao vẫn đang được mở ra một cách thận trọng. Một nguồn tin từ Reuters tiết lộ, đặc phái viên Steve Witkoff và cố vấn cấp cao Jared Kushner dự kiến sẽ có cuộc gặp trực tiếp với các đại diện của Iran vào ngày 17/2 tới đây tại Geneva, với vai trò trung gian điều phối từ Oman. Cuộc gặp này được kỳ vọng sẽ làm rõ "lằn ranh đỏ" của mỗi bên trước khi thế giới chứng kiến một sự đột phá về thỏa thuận hoặc một cuộc đối đầu quân sự trực diện.

Sự hiện diện của hai nhóm tác chiến tàu sân bay cùng hàng loạt máy bay chiến đấu và trinh sát tại Trung Đông đang đặt khu vực này vào trạng thái báo động cao. Ông Trump không ngần ngại cảnh báo về các phương án tấn công quân sự nếu đàm phán bế tắc, trong khi phía Tehran tuyên bố sẽ đáp trả tương xứng với bất kỳ hành động xâm phạm nào. Sự kết hợp giữa những tuyên bố chính trị gay gắt và sự phô diễn sức mạnh quân sự thực tế đang khiến dư luận quốc tế lo ngại về một nguy cơ leo thang diện rộng, nơi mà mọi tính toán sai lầm nhỏ nhất đều có thể dẫn đến một cuộc khủng hoảng toàn cầu.