Mỹ - Iran tiến sát hòa bình?

Các động thái điều động hậu cần quân sự khẩn cấp của Không quân Mỹ tới Geneva đang làm rúng động giới quan sát vĩ mô, báo hiệu một lễ ký kết thỏa thuận lịch sử giữa Washington và Tehran đã cận kề. Việc lựa chọn Thụy Sĩ làm tâm điểm ngoại giao ngay trước thềm Hội nghị Thượng đỉnh G7 cho thấy Tổng thống Donald Trump đang muốn biến biên bản hòa bình này thành một quân bài chiến lược nhằm thiết lập lại trật tự quyền lực mới.

Dù Nhà Trắng đã cử phái đoàn tiền trạm do Phó Tổng thống J.D. Vance dẫn đầu, sự im lặng đầy toan tính từ thượng tầng Tehran cho thấy ván bài Trung Đông vẫn còn những nút thắt giờ chót.

Một thỏa thuận nhằm chấm dứt căng thẳng kéo dài giữa Mỹ và Iran được cho là đang tiến rất gần tới đích. Theo nhiều nguồn tin ngoại giao, hai bên đã cơ bản thống nhất các nội dung cốt lõi và đang hoàn tất những bước cuối cùng trước khi công bố chính thức.

Geneva (Thụy Sĩ) hiện được xem là địa điểm ưu tiên cho lễ ký kết biên bản ghi nhớ. Thông tin xuất hiện chỉ một ngày sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington và Tehran đang tiến gần tới một thỏa thuận có khả năng khép lại giai đoạn đối đầu hiện nay.

Theo các nguồn tin tham gia quá trình đàm phán, phần lớn văn kiện đã được hoàn thiện. Nhà Trắng được cho là kỳ vọng lễ ký kết có thể diễn ra trong thời gian ngắn tới, với sự hiện diện của Phó Tổng thống J.D. Vance. Tuy nhiên, phía Iran vẫn chưa đưa ra xác nhận chính thức về việc thỏa thuận cuối cùng đã được thông qua.

Một số nguồn tin cho biết Geneva được lựa chọn nhờ vị trí thuận lợi, gần thời điểm diễn ra Hội nghị Thượng đỉnh G7 tại châu Âu. Nếu thành hiện thực, đây sẽ là dấu mốc mở đầu cho giai đoạn triển khai và thực thi các cam kết giữa hai nước.

Văn kiện đang được thảo luận được cho là mang tên tạm thời "Tuyên bố Islamabad", nhằm ghi nhận vai trò trung gian của Pakistan trong quá trình thúc đẩy đối thoại giữa Washington và Tehran. Dù vậy, Vienna (Áo) vẫn được nhắc đến như một phương án dự phòng cho địa điểm ký kết.

Trong một diễn biến đáng chú ý, các nguồn tin ngoại giao cho biết Mỹ đã triển khai vận chuyển một số thiết bị tới châu Âu để phục vụ công tác chuẩn bị cho sự kiện tiềm năng này. Một nhà ngoại giao từ quốc gia trung gian nhận định hai bên đã đạt được sự đồng thuận về những nội dung cơ bản, song vẫn cần sự phê chuẩn cuối cùng từ lãnh đạo cấp cao.

Những tín hiệu tích cực xuất hiện sau nhiều tuần quan hệ Mỹ - Iran liên tục nóng lên bởi các tuyên bố cứng rắn và nguy cơ đối đầu quân sự. Tuy nhiên, các nỗ lực ngoại giao gần đây đã giúp hạ nhiệt căng thẳng, mở đường cho khả năng đạt được một thỏa thuận tạm thời.

Đáng chú ý, Pakistan cũng lên tiếng hoan nghênh những tiến triển mới trong đối thoại Mỹ - Iran. Giới quan sát cho rằng động thái này phản ánh kỳ vọng ngày càng lớn về một khuôn khổ hòa bình có thể định hình lại cục diện khu vực trong thời gian tới.