Mỹ dốc hầu bao cho cuộc chiến "chưa rõ mục đích"

Việc Mỹ gia tăng hiện diện quân sự tại Trung Đông nhằm gây sức ép với Iran đang tiêu tốn hàng trăm triệu USD mỗi tháng, trong bối cảnh cử tri Mỹ ngày càng nhạy cảm với lạm phát, thất nghiệp và triển vọng kinh tế trong nước.

Theo Politico, chiến dịch quân sự hiện nay của Mỹ tại Trung Đông – với hàng chục tàu chiến, máy bay chiến đấu và phương tiện trinh sát – là đợt tập trung hỏa lực lớn nhất của Washington trong khu vực kể từ cuộc chiến Iraq. Mục tiêu là tạo áp lực tối đa lên Iran trong bối cảnh đàm phán hạt nhân bế tắc.

Tuy nhiên, quy mô triển khai này đang đặt ra câu hỏi lớn về chi phí và ưu tiên chính sách, đặc biệt khi cử tri Mỹ ngày càng quan tâm tới giá cả sinh hoạt và việc làm.

Thượng nghị sĩ Ruben Gallego chỉ trích việc chính quyền Mỹ liên tục hướng sự chú ý ra nước ngoài trong khi các vấn đề kinh tế nội địa chưa được giải quyết thỏa đáng, cho rằng người dân sẽ phải tự hỏi đâu mới là trọng tâm thực sự của Washington.

Chuyên gia nhận định khả năng Mỹ tấn công Iran ngày càng cao. 

Cái giá ngân sách ngày càng phình to

Cựu kiểm soát viên Lầu Năm Góc Elaine McCusker cho biết, chỉ riêng năng lực quân sự bổ sung của Mỹ tại Trung Đông từ cuối tháng 12/2025 đã tiêu tốn khoảng 350–370 triệu USD. Phần lớn chi phí phát sinh đến từ nhiên liệu, vận chuyển, vận hành tàu chiến và nhân lực khi các đơn vị phải di chuyển xa hơn và nhanh hơn so với kế hoạch ban đầu.

Theo các phân tích ngân sách quốc phòng năm 2026, hai nhóm tác chiến tàu sân bay đang hoạt động ngoài khơi Oman cần khoảng 16 triệu USD mỗi ngày để duy trì. Trong điều kiện bình thường, chi phí duy trì một nhóm tàu sân bay đã lên tới khoảng 1 tỷ USD mỗi năm, và con số này sẽ tiếp tục tăng nếu thời gian triển khai bị kéo dài.

Hải quân Mỹ nhiều lần cảnh báo các đợt triển khai quá mức sẽ làm xói mòn khả năng sẵn sàng chiến đấu, khi lịch bảo trì bị trì hoãn, trang thiết bị hao mòn nhanh hơn và thủy thủ đoàn phải hy sinh kế hoạch cá nhân.

Các chuyên gia dự báo, nếu đàm phán với Iran kéo dài tới giữa tháng 3, tổng chi phí duy trì lực lượng Mỹ tại khu vực có thể sớm vượt mốc 500 triệu USD.

Nguy cơ leo thang và sức ép chính trị

Chi phí điều động hàng chục máy bay chiến đấu và trinh sát đã lên tới hàng chục triệu USD, theo chuyên gia quân sự Bryan Clark. Trong bối cảnh đó, nhà phân tích Marc Champion của Bloomberg cho rằng khả năng Mỹ lựa chọn hành động quân sự ngày càng cao.

Ông Trump chưa tuyên bố rõ mong muốn cụ thể từ Iran giữa bối cảnh căng thẳng leo thang.

Theo ông Champion, thay vì các cuộc không kích mang tính biểu tượng, Washington có nguy cơ bị cuốn vào một cuộc xung đột kéo dài, khó xác định mục tiêu cuối cùng. Ông nhận định Tổng thống Donald Trump đang bị dồn vào thế khó, phần nào bắt nguồn từ quyết định rút Mỹ khỏi thỏa thuận hạt nhân năm 2015 với Iran trong nhiệm kỳ đầu.

Dù vậy, cả Mỹ và Iran đều hiểu rằng xung đột toàn diện sẽ gây thiệt hại nghiêm trọng cho cả hai phía.

Công chúng Mỹ và sự thiếu rõ ràng chiến lược

Thăm dò của Đại học Quinnipiac cho thấy 70% người Mỹ phản đối chiến tranh, trong khi chỉ 18% ủng hộ, và đa số cho rằng Tổng thống cần tham vấn Quốc hội trước khi hành động quân sự.

Các nhà phân tích cảnh báo rằng những thành công quân sự ngắn hạn trong quá khứ không đảm bảo kết quả tương tự trong tương lai. Nhà Trắng hiện vẫn chưa đưa ra một mục tiêu chiến lược rõ ràng, khiến dư luận Mỹ và các đồng minh khu vực không khỏi hoài nghi.

Theo The Economist, việc Mỹ huy động lượng hỏa lực lớn chưa từng có trong khi chưa xác định rõ cách sử dụng và mục tiêu cuối cùng là điều đặc biệt rủi ro.

Iran nhiều lần khẳng định chương trình hạt nhân của nước này phục vụ mục đích hòa bình – điều từng được ghi nhận trong thỏa thuận năm 2015. Trong khi đó, các yêu cầu của Mỹ dao động từ hạn chế hạt nhân, kiểm soát tên lửa cho tới thay đổi hành vi khu vực, thậm chí là thay đổi chế độ – những mục tiêu mà Tehran kiên quyết bác bỏ.

Báo Iran đưa tin về sự kiện tổng thống Mỹ đọc thông điệp liên bang. 

Bài toán Iran chưa có lời giải

Theo Economist, ông Trump không phải là tổng thống Mỹ đầu tiên loay hoay với vấn đề Iran. Gần nửa thế kỷ qua, nhiều đời lãnh đạo Mỹ đã tìm cách gây ảnh hưởng lên Tehran, nhưng chưa ai tìm ra công thức hiệu quả và bền vững.

Trong khi đó, chiến dịch răn đe hiện tại vẫn tiếp tục tiêu tốn ngân sách khổng lồ, làm dấy lên câu hỏi: liệu áp lực quân sự có đủ để buộc Iran nhượng bộ, hay chỉ đẩy Mỹ vào một canh bạc tốn kém và đầy bất định ở Trung Đông?