Mỹ đang đánh cược hay đang tự làm khó mình?

Trong một kịch bản mà cả Mỹ và Iran đều chấp nhận bị tổn thương để khuất phục đối phương, câu hỏi lớn nhất hiện nay không phải là ai mạnh hơn, mà là ai có thể cầm cự lâu hơn trước khi "hơi thở" kinh tế đứt quãng.

Mỹ từ bỏ ý định hộ tống tàu dầu qua eo biển Hormuz bởi kế hoạch này tiềm ẩn quá nhiều nguy cơ. 

Việc Mỹ siết phong tỏa eo biển Hormuz cho thấy chiến sự không hạ nhiệt, mà chuyển sang một dạng đối đầu khác: gây tổn thương kinh tế lẫn nhau. Với quy mô nền kinh tế 31.000 tỷ USD, Washington tin vào ưu thế chịu đựng. Nhưng Tehran lại bước vào cuộc chơi với “vũ khí” khác – kinh nghiệm sống sót dưới trừng phạt.

Câu hỏi không còn là ai mạnh hơn, mà là ai chịu đựng lâu hơn. Và ở điểm này, lợi thế không hoàn toàn thuộc về Mỹ.

Phong tỏa: đòn mạnh nhưng rủi ro cao

Kiểm soát Hormuz không chỉ là bài toán quân sự, mà là phép thử chính trị. Duy trì phong tỏa buộc Mỹ phải đặt binh sĩ vào vùng rủi ro cao – điều Washington từng cố tránh khi chỉ ưu tiên không kích.

Hệ quả có thể đến rất nhanh: giá năng lượng tăng, áp lực lạm phát quay lại, dư luận trong nước phản ứng mạnh hơn nếu thương vong xuất hiện. Một chiến dịch quân sự kéo dài nhưng không tạo kết quả निर्ण định sẽ bào mòn chính danh của chính nó.

Khoảng 1,8 triệu thùng dầu Iran mỗi ngày có nguy cơ biến mất khỏi thị trường – con số không lớn nếu đứng riêng lẻ, nhưng trở nên nhạy cảm trong bối cảnh nguồn cung Vùng Vịnh đã gián đoạn.

Giá dầu vì thế tiếp tục neo cao. Mỹ, dù là nhà sản xuất lớn, vẫn không đứng ngoài vòng xoáy vì giá năng lượng vận hành theo thị trường toàn cầu. Người tiêu dùng và doanh nghiệp đều phải trả giá cao hơn – một “tác dụng phụ” không thể né tránh của chiến tranh kinh tế.

Iran: yếu hơn nhưng không dễ gãy

Nếu phong tỏa kéo dài, Iran chắc chắn chịu tổn thất lớn khi xuất khẩu dầu bị bóp nghẹt. Nhưng vấn đề là nước này đã quen với kịch bản đó.

Tehran vẫn còn lượng dầu dự trữ đáng kể trên biển, cùng mạng lưới vận chuyển linh hoạt qua các kênh gián tiếp. Quan trọng hơn, họ không chịu áp lực chính trị nội địa theo cùng cách như Mỹ – yếu tố giúp kéo dài “sức bền” trong cuộc chơi này.

Nhiều đánh giá cho rằng thời gian có thể đang nghiêng về phía Iran, khi chi phí duy trì phong tỏa của Mỹ không hề nhỏ.

Bước ngoặt nguy hiểm

Tuyên bố tiếp tục phong tỏa đến khi Iran mở hoàn toàn eo biển Hormuz cho thấy Washington đã nâng mức độ đối đầu. Đây không còn là răn đe, mà là nỗ lực kiểm soát dòng chảy năng lượng.

Đáp lại, Tehran phát tín hiệu cứng rắn: sẵn sàng phản ứng quân sự nếu bị siết chặt hơn. Nguy cơ xung đột vì thế lan rộng sang các mặt trận phi đối xứng – từ tàu thuyền, cơ sở năng lượng đến các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực.

Một khi vòng xoáy trả đũa được kích hoạt, rất khó đưa cục diện quay lại trạng thái ban đầu. Như một chuyên gia ví von: có những thứ đã vượt ngưỡng, không thể “đưa trở lại như cũ”.