Mỹ có thể biến F-35 của Đan Mạch thành "phế liệu" giữa xung đột?

Tham vọng sáp nhập Greenland của Donald Trump không chỉ là một tuyên bố địa chính trị gây sốc, mà còn vô tình phơi bày thực tế nghiệt ngã về cái gọi là "chủ quyền quốc phòng" của Đan Mạch. Giữa tâm bão Bắc Cực, phi đội tiêm kích F-35 – niềm tự hào của không quân Copenhagen – bỗng chốc trở thành bằng chứng sống cho sự lệ thuộc tuyệt đối vào Washington, nơi nắm giữ chiếc điều khiển từ xa có thể "đóng băng" toàn bộ sức mạnh quân sự của quốc gia này.

Tham vọng thâu tóm Greenland của Donald Trump không chỉ là một lời tuyên bố chính trị đơn thuần; nó đã bóc trần sự thật nghiệt ngã về cái gọi là "tự chủ quốc phòng" của Đan Mạch. Trong khi Copenhagen tự hào trở thành quốc gia thứ ba trên thế giới sở hữu phi đội tiêm kích thế hệ 5 thuần nhất, thì thực tế, họ đang nắm giữ một hạm đội "vô hồn" mà chìa khóa kích hoạt lại nằm trọn trong tay Washington.

Máy bay F-35A của Không quân Hoàng gia Đan Mạch. 

Sợi dây xích mang tên F-35

Kể từ ngày 18/01, khi Đan Mạch chính thức khai tử những chiếc F-16 cũ kỹ để đặt cược toàn bộ vận mệnh bầu trời vào F-35A, họ đã vô tình bước vào một mê cung lệ thuộc không lối thoát. Khác với mọi loại vũ khí trong lịch sử, F-35 không chỉ là một máy bay chiến đấu; nó là một thực thể kỹ thuật số được kết nối vĩnh viễn với "mẫu quốc".

Thông qua hệ thống quản lý tập trung ALIS và ODIN, mọi hoạt động từ bảo dưỡng, huấn luyện đến lập kế hoạch nhiệm vụ đều phải "xin phép" máy chủ của Lockheed Martin tại Mỹ. Đây chính là chiếc lồng kính mà Washington dựng lên để giám sát mọi đường bay của đồng minh.

Máy bay F-35 của Không quân Mỹ.

"Công tắc hủy diệt" và quyền sinh sát từ xa

Giới chuyên gia quốc tế không còn dùng những từ ngữ ngoại giao khi nói về vấn đề này. Abraham Abrams – tác giả công trình nghiên cứu về F-35 – khẳng định Mỹ có thừa công cụ phản gián để chặn quyền tiếp cận dữ liệu, biến những siêu tiêm kích trị giá hàng tỷ USD thành những khối sắt bất động nếu chúng dám đi ngược lại lợi ích của Nhà Trắng.

Thậm chí, Joachim Schranzhofer từ tập đoàn Hensoldt còn ám chỉ về một "công tắc hủy diệt" (kill switch) hiện hữu. Thực tế còn phũ phàng hơn: không cần đến một lệnh tự hủy phức tạp, Mỹ chỉ cần "ngắt kết nối" hệ thống lập kế hoạch nhiệm vụ, và phi đội của Không quân Hoàng gia Đan Mạch sẽ lập tức bị đóng băng ngay dưới mặt đất.

Máy bay chiến đấu F-35A của Không quân Hoàng gia Đan Mạch

Nghịch lý đồng minh tại Bắc Cực

Mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương dưới thời Trump 2.0 đang chứng kiến những rạn nứt chưa từng có. Trong khi Anh và Israel đã kịp giành được quyền tiếp cận mã nguồn để duy trì chút tự trọng cuối cùng, Đan Mạch lại hoàn toàn "phơi mình" trước các hạn chế nghiêm ngặt về phần mềm.

"Phần lớn quân đội châu Âu phụ thuộc vào Mỹ từ thông tin liên lạc đến đạn dược. Việc cần đến một công tắc hủy diệt đôi khi là thừa thãi," Justin Bronk từ Viện RUSI nhận định đầy chát chúa.

Ván bài cân não trên vùng băng vĩnh cửu

Máy bay F-35A của Không quân Mỹ tại Căn cứ Không quân Thule ở Greenland.

Tại Greenland, Mỹ không chỉ sở hữu các căn cứ chiến lược như Thule mà còn nắm giữ "linh hồn" của lực lượng phòng vệ Đan Mạch. Nếu một cuộc xung đột nổ ra, Washington nắm chắc phần thắng mà không cần nổ súng.

Tuy nhiên, đây là một trò chơi ván bài lật ngửa đầy nguy hiểm. Việc Mỹ trực tiếp vô hiệu hóa F-35 sẽ là "nụ hôn thần chết" đối với uy tín của ngành công nghiệp quốc phòng nước này trên toàn cầu. Ở chiều ngược lại, Copenhagen cũng không thể để hạm đội tỷ đô bị biến thành đồ chơi trong tay người khác. Dù khả năng kích hoạt "công tắc" là thấp, nhưng sự hiện diện của nó chính là lời nhắc nhở đanh thép nhất: Tại Greenland, chủ quyền của Đan Mạch chỉ tồn tại chừng nào Mỹ còn cho phép.