Mỹ chuẩn bị đối mặt với "cơn đau tim" kinh tế?

Nền kinh tế Mỹ đang khởi đầu năm tài khóa 2026 với những tín hiệu đầy bất ổn khi nợ công chính thức vượt ngưỡng 38,5 nghìn tỷ USD.

Theo báo cáo mới nhất từ Văn phòng Ngân sách Quốc hội (CBO), chỉ trong bốn tháng đầu năm tài khóa, Chính phủ Mỹ đã phải vay thêm 696 tỷ USD để bù đắp thâm hụt ngân sách. Tình trạng chi tiêu vượt xa nguồn thu này không chỉ là một con số thống kê khô khan mà còn phản ánh một thực trạng đáng ngại: trung bình mỗi tuần, Washington phải vay thêm khoảng 43,5 tỷ USD để duy trì hoạt động. Đáng chú ý, tổng nợ quốc gia hiện nay đã vượt xa quy mô nền kinh tế khi GDP của Mỹ chỉ đang dao động ở mức 31 nghìn tỷ USD, tạo ra một hố ngăn cách tài chính ngày càng lớn.

Mỹ chuẩn bị đối mặt với "cơn đau tim" kinh tế?

Gánh nặng thực sự nằm ở chi phí lãi vay, vốn đang trở thành một "cỗ máy" ngốn ngân sách đáng sợ. Với lãi suất duy trì ở mức cao, Bộ Tài chính Mỹ ước tính chi phí trả lãi đã chạm mốc 427 tỷ USD chỉ trong 1/3 chặng đường của năm tài khóa. Nếu tốc độ này tiếp diễn, chính phủ sẽ phải chi hơn 1 nghìn tỷ USD mỗi năm chỉ để trả nợ gốc và lãi, một con số đã từng bị phá vỡ vào các năm 2024 và 2025. Bà Maya MacGuineas, Chủ tịch Ủy ban Ngân sách Liên bang có trách nhiệm, đã đưa ra cảnh báo gay gắt về vòng xoáy vay mượn không ngừng nghỉ này. Bà nhận định rằng nếu các nhà lập pháp không sớm tìm được tiếng nói chung để giải quyết vấn đề tài khóa bền vững, người dân Mỹ sẽ phải đối mặt với cái giá rất đắt khi thâm hụt kỷ lục dần trở thành "trạng thái bình thường mới" của nền kinh tế.

Dù các con số có phần choáng váng, thị trường tài chính vẫn đang duy trì một sự điềm tĩnh lạ kỳ. Lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm và 30 năm hiện vẫn ổn định quanh mức 4,2% và 4,8%, cho thấy nhà đầu tư chưa thực sự hoảng loạn hay yêu cầu mức bù rủi ro quá cao. Nhiều nhà kinh tế tin rằng Mỹ vẫn sở hữu những công cụ đặc thù để kiểm soát tình hình, chẳng hạn như áp dụng chính sách "kiềm chế tài chính" để buộc các tổ chức nắm giữ trái phiếu, hoặc chấp nhận một mức lạm phát nhẹ để làm xói mòn giá trị thực của các khoản nợ. Những biện pháp này, cùng với khả năng nới lỏng định lượng, được xem là "tấm lưới an toàn" giúp duy trì niềm tin của giới đầu tư vào khả năng xử lý khủng hoảng nợ của Washington.

Tuy nhiên, sự bình tĩnh của thị trường không đồng nghĩa với việc rủi ro đã biến mất. Tỷ phú Ray Dalio, nhà sáng lập Bridgewater Associates, đã liên tục đưa ra những ẩn dụ đầy ám ảnh khi ví von tình trạng nợ công hiện tại như một "cơn đau tim" đang dần hình thành trong lòng nền kinh tế. Ông chỉ ra rằng việc chi tiêu nhiều hơn 40% so với thu nhập là một căn bệnh kinh niên, và các khoản thanh toán lãi vay đang hoạt động giống như mảng bám trong động mạch, dần dần siết chặt sức mua và khả năng lưu thông của dòng vốn. Nếu nền kinh tế không thể tăng trưởng đủ nhanh để khỏa lấp khoảng cách nợ, Mỹ có thể sẽ phải đối mặt với một cú sốc tài khóa nghiêm trọng trong tương lai gần, khi những nguồn lực lẽ ra dành cho phát triển lại bị tiêu tốn hoàn toàn vào việc duy trì bộ máy nợ nần.