Mỹ bất ngờ đổi hướng với Iran, ông Trump công bố 15 điểm đồng thuận gây chú ý

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Washington và Tehran đã đạt được 15 điểm đồng thuận quan trọng sau loạt cuộc tiếp xúc gần đây, trong đó điểm cốt lõi là cam kết từ phía Iran về việc không theo đuổi vũ khí hạt nhân.

Phát biểu tại một sự kiện ở bang Tennessee ngày 23/3, ông Trump khẳng định các cuộc đàm phán với Iran đang diễn ra theo chiều hướng tích cực và lần này Tehran thể hiện thái độ nghiêm túc hơn so với trước.

“Chúng tôi đã đàm phán với Iran trong một thời gian dài, và lần này họ thực sự nghiêm túc. Điều đó có được nhờ sức ép rất lớn từ quân đội Mỹ”, ông Trump nói.

Nhà lãnh đạo Mỹ nhấn mạnh mục tiêu không thay đổi của Washington là đảm bảo Iran không bao giờ sở hữu năng lực hạt nhân quân sự.

“Hy vọng một thỏa thuận là khả thi. Nhưng trong mọi trường hợp, chúng ta phải chắc chắn rằng Iran sẽ không bao giờ có vũ khí hạt nhân”, ông nhấn mạnh.

Theo ông Trump, nếu tiến trình hiện nay tiếp tục thuận lợi, một thỏa thuận toàn diện có thể sớm hình thành, mang lại lợi ích cho toàn khu vực Trung Đông, đặc biệt là Israel — quốc gia mà ông gọi là “đối tác tuyệt vời trong cuộc chiến này”.

Mỹ tạm hoãn kế hoạch tấn công Iran trong 5 ngày

Tổng thống Mỹ tiết lộ Washington từng lên kế hoạch tấn công một số cơ sở năng lượng của Iran, song đã quyết định tạm dừng để tạo điều kiện cho đàm phán.

“Chúng tôi đã dự tính đánh vào một số nhà máy điện của họ ngay ngày mai, nhưng sẽ hoãn lại. Hy vọng chúng ta không cần phải làm điều đó và có thể đạt được một thỏa thuận có lợi cho tất cả”, ông nói.

Theo ông Trump, cảnh báo quân sự cứng rắn từ Mỹ đã khiến Tehran quay lại bàn thương lượng từ tối 21/3, trước khi các cuộc thảo luận được đẩy mạnh vào ngày 22/3.

Ông cho biết trong 15 nội dung hai bên đã đạt đồng thuận, ngoài vấn đề hạt nhân, Washington còn yêu cầu Iran chuyển giao lượng uranium làm giàu cấp cao cho Mỹ kiểm soát.

Mỹ - Iran có thể cùng kiểm soát eo biển Hormuz

Một trong những tuyên bố đáng chú ý nhất của ông Trump là việc Mỹ và Iran đang hướng tới cơ chế phối hợp kiểm soát Strait of Hormuz — tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu.

“Eo biển sẽ được kiểm soát chung. Tôi và Lãnh tụ Tối cao Iran, dù là người hiện tại hay người kế nhiệm, sẽ cùng làm điều đó”, ông Trump tuyên bố.

Thông tin này được đưa ra trong bối cảnh eo biển Hormuz đã bị gián đoạn nghiêm trọng suốt ba tuần qua do xung đột quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran, khiến thị trường năng lượng toàn cầu lo ngại về nguy cơ sốc cung dầu.

Iran khẳng định tự đủ sức kiểm soát vùng Vịnh

Cùng ngày, người phát ngôn quân đội Iran Ebrahim Zolfaghari tuyên bố Tehran đang kiểm soát hoàn toàn khu vực Persian Gulf, eo biển Hormuz và vùng biển ngoài khơi Oman.

Ông khẳng định Iran không cần sử dụng thủy lôi để khẳng định vị thế quân sự: “Với mức độ kiểm soát và sức mạnh hiện có, không cần thiết phải rải thủy lôi ở vịnh Ba Tư. Chúng tôi có đủ biện pháp để bảo đảm an ninh khi cần thiết.”

Đồng thời, Tehran cảnh báo các quốc gia ngoài khu vực không nên can thiệp vào tình hình an ninh vùng Vịnh.

Tehran tiếp tục bác bỏ đàm phán với Washington

Trái ngược với tuyên bố từ phía Mỹ, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cùng ngày khẳng định Iran không tiến hành bất kỳ cuộc đàm phán nào với Mỹ kể từ khi xung đột bùng phát.

Theo Tehran, lập trường của Iran về eo biển Hormuz cũng như các điều kiện chấm dứt chiến tranh vẫn không thay đổi.

Sự trái chiều trong tuyên bố từ hai phía cho thấy tiến trình ngoại giao hiện vẫn còn nhiều bất định, dù căng thẳng quân sự tạm thời có dấu hiệu hạ nhiệt.