Mua nhà ở xã hội tại Hà Nội khó như lên trời: Người trượt hồ sơ, kẻ mất trắng vì “suất ngoại giao”

Trong nhiều năm qua, câu chuyện mua nhà ở xã hội tại Hà Nội luôn là nỗi ám ảnh của hàng nghìn hộ gia đình thu nhập thấp. Dù được kỳ vọng là giải pháp an cư giá rẻ, thực tế việc tiếp cận loại hình nhà ở này lại khó khăn chẳng khác nào “lên trời”. Người thì nhiều lần làm hồ sơ đều thất bại, người thì cay đắng mất hàng trăm triệu đồng vì tin vào “cò” và các suất ngoại giao.

3 lần nộp hồ sơ vẫn trượt

Chị Nguyễn Thị Thu (Gia Lâm, Hà Nội), mẹ đơn thân, là một trong những trường hợp điển hình. Suốt 3 lần làm hồ sơ tại 3 dự án khác nhau, chị đều không được duyệt. Lần đầu tiên, dù đủ điều kiện, hồ sơ chị vẫn bị loại, khiến niềm vui ngắn ngủi biến thành thất vọng ê chề.

Ở lần thứ hai, chị nộp hồ sơ mua dự án NHS Trung Văn, thậm chí chi tiền nhờ người quen làm thủ tục chuyên nghiệp. Nhưng do lượng đăng ký quá đông, chị phải tham gia bốc thăm may rủi và tiếp tục thất bại. Lần thứ ba, chị tìm tới dự án UDIC Eco Tower Hạ Đình, dự tính “nhờ cò” mua suất ngoại giao để chắc ăn hơn. Tuy nhiên, thông tin mập mờ, giá chênh lệch khác nhau giữa các môi giới khiến chị dè dặt, cuối cùng hồ sơ cũng bị từ chối.

Mệt mỏi sau nhiều năm chạy đua vô vọng, chị Thu chấp nhận từ bỏ giấc mơ an cư: “Người ta bảo không thể tự nhiên mua được nhà ở xã hội, phải có mánh khóe. Nếu vậy thì bao giờ mới đến lượt tôi?”.

“Cò” tung hoành, suất ngoại giao bị thổi giá

Trong vai khách hàng có nhu cầu, phóng viên tiếp cận một môi giới tên Trần Quyết. Người này khẳng định có thể hỗ trợ khách làm hồ sơ mua nhà ở xã hội với chi phí dịch vụ 3 triệu đồng/bộ. Không chỉ vậy, Quyết còn tiết lộ từng giúp nhiều người “chọn căn, chọn tầng” theo ý muốn ở các dự án trước đây, với mức chênh từ 70 đến 250 triệu đồng/căn.

Dù hiện nay tình trạng bán suất công khai đã bị cơ quan chức năng siết chặt, Quyết vẫn thừa nhận nhiều khách hàng chấp nhận trả chênh lệch hàng trăm triệu, thậm chí cả tỷ đồng để mua suất ngoại giao. Đây chính là “mảnh đất màu mỡ” để cò môi giới và một số doanh nghiệp lợi dụng, đẩy người mua vào cảnh rủi ro cao.

Nhiều nạn nhân mất trắng tiền tỷ

Anh Lê Trọng Chính (quê Ninh Bình, tạm trú Hà Nội) từng nhiều lần nộp hồ sơ nhưng không trúng. Mệt mỏi, anh được môi giới mời chào mua suất ngoại giao với mức chênh 500 – 600 triệu đồng. Dù còn lưỡng lự, anh cho biết: “Đa phần người mua được đều phải nhờ cò hoặc có người quen, còn bốc thăm trúng là cực hiếm”.

Câu chuyện của chị T.T.T. (Thanh Liệt) còn đau đớn hơn. Tin lời Công ty Tân Nhật Phát – đơn vị môi giới suất ngoại giao, chị đã nộp 700 triệu đồng với cam kết chắc chắn ký được hợp đồng với chủ đầu tư. Nhưng đến hạn, công ty nhiều lần khất hẹn, cuối cùng mất liên lạc, khiến toàn bộ số tiền tích góp nhiều năm của chị có nguy cơ “không cánh mà bay”.

Trường hợp chị L.T.T. (Hà Nội) cũng tương tự. Thông qua môi giới, chị nộp 650 triệu đồng để mua căn hộ 70m² tại dự án NHS Trung Văn, trong đó 350 triệu là tiền chênh. Hợp đồng ghi rõ sẽ hoàn tiền nếu không ký được với chủ đầu tư, nhưng khi quá hạn, công ty từ chối trả lại, thậm chí thách thức khách hàng kiện tụng.

Không ít gia đình khác, như vợ chồng anh N.B.L. ở Chương Mỹ, cũng rơi vào bẫy. Vì nhiều lần trượt hồ sơ, họ quyết định vay mượn để nộp hơn 600 triệu đồng mua suất ngoại giao tại dự án NHS Trung Văn. Tuy nhiên, sau khi chuyển tiền, cả hai rơi vào cảnh trắng tay, dù đã gửi đơn lên cơ quan công an nhưng khả năng đòi lại rất mong manh.

Hệ lụy nhãn tiền

Thực tế, hàng loạt dự án nhà ở xã hội tại Hà Nội như NHS Trung Văn, UDIC Hạ Đình, Rice City Thượng Thanh, Kim Chung, Vĩnh Hưng… luôn rơi vào tình trạng khan hiếm căn hộ trong khi lượng hồ sơ đăng ký vượt gấp nhiều lần. Việc xét duyệt theo hình thức bốc thăm tạo cơ hội cho môi giới tung chiêu, biến suất ngoại giao thành “món hàng” mua bán với giá chênh ngất ngưởng.

Hậu quả là hàng loạt người dân thực sự có nhu cầu an cư bị đẩy ra ngoài cuộc chơi. Thay vì được hỗ trợ, họ phải đối mặt với thủ tục rườm rà, rủi ro bị lừa đảo, mất sạch tiền tích góp. Trong khi đó, những kẻ lợi dụng kẽ hở pháp luật lại hưởng lợi trên nỗi khổ của người lao động nghèo.

Cần giải pháp minh bạch

Câu chuyện “mua nhà ở xã hội khó như lên trời” phản ánh nghịch lý lớn của thị trường bất động sản Hà Nội: nguồn cung ít, cầu ở thực quá lớn, tạo điều kiện cho cò môi giới, doanh nghiệp lợi dụng.

Các chuyên gia cho rằng, để chấm dứt tình trạng này, cần siết chặt khâu xét duyệt, công khai minh bạch danh sách người trúng, đồng thời xử lý nghiêm các đơn vị, cá nhân môi giới gian dối. Người dân cũng cần tỉnh táo, không ham suất ngoại giao, không tin vào quảng cáo nộp tiền chênh để tránh rơi vào bẫy lừa đảo.