M&A "tê liệt" giữa vòng xoáy thương mại

Giữa "bão" thương chiến toàn cầu, thị trường M&A Việt Nam vừa tiềm năng vừa thận trọng, với nhiều kỳ vọng vào sự phục hồi nhờ nỗ lực khơi thông pháp lý và dòng vốn ngoại, dù vẫn còn đó những thách thức từ biến động kinh tế thế giới.

Bối cảnh kinh tế hiện tại đang dựng nên một "vòng kim cô" trói chặt các thương vụ M&A. Gánh nặng chi phí nợ leo thang cùng bài toán định giá doanh nghiệp đầy mù mờ đã đẩy thị trường vào thế "tiến thoái lưỡng nan", nơi mọi thỏa thuận tiềm năng đều đứng trước nguy cơ đổ vỡ.

Giữa bối cảnh kinh tế toàn cầu dậy sóng bởi những "vòi rồng" thương chiến, thị trường M&A Việt Nam nổi lên như một điểm sáng tiềm năng, song không thiếu những gam màu "thận trọng" đầy toan tính. Tại "thượng đỉnh" cổ đông thường niên của Tập đoàn Thiên Long, Chủ tịch Cô Gia Thọ đã phác họa một bức tranh đa sắc về thị trường Mỹ - "con gà đẻ trứng vàng" đóng góp đáng kể vào doanh thu và lợi nhuận của Tập đoàn. Dù lạc quan trước động thái trì hoãn thuế quan từ Washington, vị lãnh đạo lão luyện vẫn không giấu sự dè dặt, bởi lẽ, những "làn gió độc" từ chính sách thuế có thể "thổi bạt" chuỗi cung ứng vốn dĩ mong manh.

Dẫu vậy, "ngọn lửa" tham vọng chinh phục mục tiêu doanh thu nghìn tỷ vào năm 2030 vẫn âm ỉ cháy trong ban lãnh đạo Thiên Long, thể hiện qua kế hoạch tăng trưởng xuất khẩu đầy thách thức. Đồng thời, hé lộ về một thương vụ M&A đang "gần kề vạch đích" cho thấy khát vọng bứt phá, song Tổng giám đốc Thiên Long đã khẳng định một nguyên tắc "sống còn": không tăng trưởng bằng mọi giá, mà sẽ thẩm định kỹ lưỡng "DNA" của từng thương vụ trong bối cảnh thế giới đầy biến động.

Ở một "trận địa" khác, sự quyết tâm "khơi thông mạch máu" pháp lý cho các dự án đầu tư, đặc biệt trong lĩnh vực bất động sản, đang được Bộ Tài chính "dốc toàn lực". Thứ trưởng Nguyễn Đức Tâm đã nhấn mạnh tại cuộc họp gần đây về trọng tâm tháo gỡ vướng mắc, kỳ vọng vào sự đồng bộ của hàng loạt luật sửa đổi sẽ "hồi sinh" những "vùng đất chết", khơi dậy tính thanh khoản và hiệu quả cho thị trường M&A.

Trong khi đó, giới tài chính - ngân hàng đang "nín thở" chờ đợi những "bom tấn" M&A tỷ đô trong mùa đại hội cổ đông. Vietcombank "mở cửa" cho tối đa 55 nhà đầu tư, hé lộ một đợt chào bán vốn quy mô lớn. VIB, sau cuộc "chia tay" với cổ đông chiến lược CBA, đang ráo riết "se duyên" với đối tác mới, kỳ vọng không chỉ về giá trị mà còn về sự hỗ trợ công nghệ và nguồn vốn. MB, sau khi "thâu nạp" OceanBank, cũng không loại trừ khả năng "trao trọn" tương lai cho nhà đầu tư ngoại.

Riêng "chiến trường" bất động sản, khi nội lực còn "hụt hơi", dự báo từ Cushman & Wakefield về sự "đổ bộ" của các "ông lớn" châu Á càng trở nên sắc nét. Những "tay chơi" từ Singapore, Malaysia đang "săn lùng" quỹ đất sạch, tạo ra áp lực cạnh tranh không nhỏ cho doanh nghiệp nội địa. Tuy nhiên, "ánh dương" vẫn ló rạng khi quyết tâm cải thiện môi trường đầu tư của Chính phủ đã "thắp lửa" niềm tin cho nhà đầu tư quốc tế, hứa hẹn một "làn sóng" M&A tiềm năng. Sự hấp dẫn của bất động sản văn phòng và công nghiệp Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu cũng tạo ra "lực đẩy" lan tỏa đến phân khúc thương mại, được kỳ vọng sẽ "khơi thông dòng chảy" của thị trường.

Dẫu tương lai các thương vụ còn bỏ ngỏ, đó vẫn là những "tín hiệu xanh" hiếm hoi giữa "bão táp" thương mại toàn cầu đang "quật ngã" thị trường M&A và IPO. Chỉ trong khoảnh khắc sau "tuyên bố" thuế quan của Tổng thống Trump, hàng tỷ đô la giá trị giao dịch đã rơi vào trạng thái "đóng băng". Những "gã khổng lồ" công nghệ tài chính như Klarna Bank, eToro, cùng hàng loạt tên tuổi khác đã phải "khựng lại" trên đường IPO. Ngay cả những thương vụ M&A tỷ đô tại Pháp và Đức cũng "ngậm ngùi" lùi bước.

"Cơn địa chấn" này diễn ra trong bối cảnh thị trường chứng khoán Mỹ trải qua những phiên "lao dốc" tồi tệ nhất kể từ Covid-19, khi nỗi lo thuế quan "bao trùm". Các "nhà tiên tri" giao dịch đều đồng thuận rằng, chi phí nợ leo thang và sự bất định trong định giá đang tạo ra một "lực cản" vô hình, "trói chân" mọi thỏa thuận tiềm năng, đe dọa đến khả năng huy động vốn và tăng trưởng kinh tế.

Bà Nguyễn Thị Vĩnh Hà từ Grant Thornton Việt Nam đã chỉ ra "gót chân Achilles" của mọi thương vụ: sự khác biệt trong kỳ vọng và mục tiêu của bên mua và bên bán. Bức tranh ảm đạm hiện tại là một sự tương phản chua chát với kỳ vọng "phục hưng" M&A và IPO sau chiến thắng của ông Trump. Các "ông lớn" ngân hàng đầu tư phố Wall đang phải "cân nhắc" hạ dự báo doanh thu và thậm chí cắt giảm nhân sự nếu "bầu trời" kinh doanh không quang đãng hơn.

Thị trường toàn cầu đang "bước vào kỷ nguyên" biến động khôn lường. Tuy nhiên, sự "nén chặt" của nhu cầu, lượng tiền mặt dồi dào, tài sản lành mạnh và mức nợ hợp lý vẫn là những "ánh sáng cuối đường hầm", cho thấy sự "chững lại" hiện tại chỉ là một "nốt trầm" sau "cú sốc" thuế quan. Nhiều chuyên gia tin rằng, thị trường M&A sẽ "ấm dần lên" khi dư địa đàm phán vẫn còn và căng thẳng thương mại có thể "hạ nhiệt". Việc Mỹ trì hoãn thuế quan đã tạo ra một "khoảng lặng" quý giá cho các cuộc thương lượng.

Trong bối cảnh "nước sôi lửa bỏng", những doanh nghiệp không thể "chống chọi" với áp lực thuế và chi phí mới có thể sẽ phải "bán mình", trong khi những "người sống sót" sẽ có cơ hội "hút" thêm vốn đầu tư. Đối với giới môi giới và tư vấn M&A, đây là thời điểm để "trình diễn" năng lực ứng dụng công nghệ và sự nhạy bén, "tái thiết" trật tự thị trường dựa trên khả năng thích ứng và phát triển.