Lưới điện Cuba “tê liệt”: 10 triệu người chìm trong bóng tối vì cơn khát dầu

Một cuộc khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng đang bao trùm Cuba khi hệ thống điện quốc gia bất ngờ ngừng hoạt động, khiến khoảng 10 triệu người rơi vào cảnh mất điện, trong bối cảnh nguồn cung dầu bị bóp nghẹt.

Sập lưới điện trên diện rộng

Theo thông báo từ đơn vị vận hành lưới điện UNE, sự cố xảy ra ngày 16/3 đang được điều tra. Đây là lần mới nhất trong chuỗi sự cố kéo dài nhiều tháng, với các đợt mất điện diện rộng diễn ra thường xuyên.

Tình trạng này cho thấy hệ thống điện của Cuba đang ở trong trạng thái cực kỳ mong manh, chỉ cần một trục trặc nhỏ cũng có thể kéo theo sự sụp đổ toàn hệ thống.

Nguồn dầu bị “khóa van”

Nguyên nhân cốt lõi nằm ở việc nguồn cung nhiên liệu – đặc biệt là dầu mỏ – bị gián đoạn nghiêm trọng.

Trong năm nay, dưới các biện pháp gây sức ép từ Mỹ, dòng dầu từ Venezuela – đối tác cung cấp chủ lực – gần như bị cắt đứt.

Chính quyền của Tổng thống Donald Trump không chỉ hạn chế nguồn cung trực tiếp, mà còn đe dọa áp thuế với các quốc gia bán dầu cho Cuba, khiến nhiều đối tác e dè.

Hệ quả là: Cuba chỉ nhận được vài chuyến tàu dầu nhỏ lẻ; Không có lô hàng lớn nào cập các cảng chiến lược như Matanzas hay Moa; Các cảng lớn như Havana và Cienfuegos gần như đóng băng hoạt động nhập khẩu.

Hệ thống điện “già cỗi” lộ điểm yếu

Khủng hoảng lần này không chỉ đến từ thiếu nhiên liệu, mà còn phơi bày những vấn đề cố hữu: Phụ thuộc nặng vào nhiệt điện chạy dầu; Hạ tầng xuống cấp, thiếu bảo trì; Không có hệ thống dự phòng đủ mạnh.

Khi nguồn nhiên liệu suy giảm, các nhà máy điện buộc phải giảm công suất hoặc ngừng hoạt động, dẫn đến hiệu ứng domino trên toàn hệ thống.

Cuộc sống người dân đảo lộn

Mất điện diện rộng đã kéo theo hàng loạt hệ lụy: Giao thông và sản xuất đình trệ; Thực phẩm không thể bảo quản; Bệnh viện hoạt động cầm chừng với máy phát điện.

Tại nhiều khu vực, người dân chỉ có điện trong thời gian rất ngắn, thậm chí không có điện trong nhiều ngày liên tiếp.

Nỗ lực trong thế bế tắc

Trước tình hình căng thẳng, Cuba đang tìm cách: Đàm phán với Mỹ nhằm nới lỏng áp lực năng lượng; Tìm nguồn cung thay thế từ các quốc gia khác; Đẩy mạnh phát triển năng lượng tái tạo.

Tuy nhiên, các giải pháp này khó mang lại hiệu quả tức thì khi khủng hoảng đã lan rộng.

Khủng hoảng chồng khủng hoảng

Sự cố lưới điện lần này không chỉ là vấn đề kỹ thuật, mà là hệ quả của căng thẳng địa chính trị, thiếu hụt năng lượng và hạn chế nội tại của nền kinh tế.

Trong khi nguồn dầu vẫn chưa được khơi thông, hệ thống điện tiếp tục suy yếu, Cuba đang phải đối mặt với nguy cơ: Khủng hoảng năng lượng kéo dài; Suy giảm kinh tế sâu hơn; Bất ổn xã hội gia tăng; Và khi “dòng điện” chưa thể trở lại ổn định, bóng tối vẫn sẽ còn bao trùm hòn đảo Caribe này.