Luật thuế mới của Trump: Tăng tốc kinh tế hay bom nợ? Thị trường chứng khoán phản ứng ra sao ?

Đạo luật thuế mới được đề xuất bởi Tổng thống Donald Trump (tháng 5/2025) có thể ảnh hưởng đáng kể đến kinh tế và thị trường chứng khoán Mỹ, với các tác động tích cực và tiêu cực tùy thuộc vào các khía cạnh cụ thể của chính sách. Dựa trên các nguồn thông tin, dưới đây là phân tích chi tiết về ảnh hưởng của đạo luật này:

1. Ảnh hưởng đến kinh tế

Đạo luật thuế, thường được gọi là "big, beautiful bill", tập trung vào việc gia hạn các khoản giảm thuế từ Đạo luật Cắt giảm Thuế và Việc làm năm 2017 (Tax Cuts and Jobs Act - TCJA), đồng thời bổ sung một số chính sách mới như miễn thuế cho tiền boa, tiền làm thêm giờ, trợ cấp an sinh xã hội, và các khoản vay mua ô tô. Tuy nhiên, nó cũng đi kèm với các khoản cắt giảm chi tiêu và tăng thuế ở một số lĩnh vực, gây ra nhiều hệ quả kinh tế:

 

a. Tích cực

Kích thích chi tiêu và tăng trưởng kinh tế ngắn hạn:

Việc gia hạn các khoản giảm thuế từ TCJA, như giảm thuế suất thu nhập cá nhân, tăng mức khấu trừ tiêu chuẩn, và nâng ngưỡng thuế tài sản, có thể giúp người dân và doanh nghiệp có thêm thu nhập khả dụng, từ đó thúc đẩy chi tiêu và đầu tư. Theo phân tích từ Tax Foundation, nếu không gia hạn TCJA, khoảng 60% người nộp thuế sẽ phải đối mặt với mức thuế cao hơn vào năm 2026.

Các chính sách miễn thuế cho tiền boa và tiền làm thêm giờ có thể hỗ trợ người lao động trong các ngành dịch vụ và sản xuất, tăng sức mua và kích thích tiêu dùng.

Tăng khấu trừ thuế thu nhập bang và địa phương (SALT) từ 10.000 USD lên 30.000 USD có thể mang lại lợi ích cho cư dân ở các bang có thuế cao như New York và California, mặc dù một số nghị sĩ cho rằng mức tăng này chưa đủ.

Hỗ trợ một số ngành cụ thể:

Đạo luật cung cấp ngân sách đáng kể cho quốc phòng (25 tỷ USD cho "Golden Dome" - hệ thống phòng thủ tên lửa, 21 tỷ USD cho kho đạn dược, 34 tỷ USD cho đóng tàu hải quân) và an ninh biên giới (5 tỷ USD). Điều này có thể thúc đẩy các ngành công nghiệp quốc phòng và an ninh.

Các biện pháp tăng phí nhập cư (như phí xin tị nạn 1.000 USD, phí giấy phép lao động 550 USD mỗi 6 tháng) có thể tạo thêm nguồn thu ngân sách.

b. Tiêu cực

Gia tăng nợ công:

Nhiều phân tích chỉ ra rằng đạo luật này sẽ làm tăng đáng kể nợ công Mỹ, vốn đã ở mức 36,2 nghìn tỷ USD (127% GDP vào năm 2024). Theo Joint Committee on Taxation, các khoản giảm thuế có thể làm tăng nợ công thêm 3,8-5,3 nghìn tỷ USD trong thập kỷ tới. Yale Budget Lab và Penn Wharton Budget Model dự báo con số này có thể thấp hơn (3,4 nghìn tỷ USD), nhưng vẫn đáng lo ngại.

Moody’s Ratings đã hạ xếp hạng tín dụng của Mỹ từ AAA do lo ngại về khả năng duy trì kỷ luật tài khóa, làm tăng thêm áp lực lên lợi suất trái phiếu chính phủ.

Việc nâng trần nợ công thêm 4 nghìn tỷ USD để tránh vỡ nợ vào giữa tháng 7/2025 cũng gây tranh cãi trong nội bộ Đảng Cộng hòa, đặc biệt từ các nghị sĩ bảo thủ lo ngại về thâm hụt ngân sách.

Cắt giảm chi tiêu xã hội:

Đạo luật đề xuất cắt giảm ngân sách cho các chương trình như Medicaid, trợ cấp lương thực (SNAP), và tín dụng thuế trẻ em, gây lo ngại về tác động tiêu cực đến các nhóm thu nhập thấp và trung bình. Ví dụ, nghị sĩ Alexandria Ocasio-Cortez đã chỉ trích việc cắt giảm Medicaid có thể ảnh hưởng đến 13,7 triệu người Mỹ.

Các khoản cắt giảm này có thể làm giảm nhu cầu tiêu dùng trong dài hạn, đặc biệt ở các cộng đồng phụ thuộc vào các chương trình hỗ trợ xã hội.

Tăng thuế đối với một số nhóm:

Đạo luật áp thuế mới lên các quỹ từ thiện lớn (tăng từ 1,4% lên 10%) và các quỹ đầu tư của các trường đại học (tăng từ 1,4% lên 21%), điều này có thể hạn chế hoạt động từ thiện và đầu tư vào giáo dục.

Thuế chuyển tiền quốc tế (5%) cũng có thể ảnh hưởng đến các giao dịch tài chính xuyên biên giới.

Rủi ro lạm phát:

Các khoản giảm thuế lớn và tăng chi tiêu quốc phòng có thể làm tăng áp lực lạm phát, đặc biệt nếu đi kèm với các chính sách bảo hộ như thuế quan "tương hỗ" mà Trump đề xuất. Điều này có thể làm tăng chi phí hàng hóa và dịch vụ, ảnh hưởng đến người tiêu dùng.

2. Ảnh hưởng đến thị trường chứng khoán

Thị trường chứng khoán Mỹ đã phản ứng tiêu cực với các lo ngại về đạo luật thuế, đặc biệt liên quan đến nợ công và lợi suất trái phiếu. Dưới đây là các tác động chính:

 

a. Tác động tiêu cực ngắn hạn

Sụt giảm chỉ số chứng khoán:

Vào ngày 21/5/2025, thị trường chứng khoán Mỹ đã trải qua đợt bán tháo lớn nhất trong vòng một tháng, với các chỉ số chính như S&P 500 giảm mạnh do lo ngại về nợ công tăng cao và lợi suất trái phiếu tăng. Lợi suất trái phiếu kho bạc 10 năm tăng 10,8 điểm cơ bản lên 4,589%, mức cao nhất kể từ giữa tháng 2/2025, và lợi suất trái phiếu 30 năm chạm 5,1%, gần mức cao nhất trong hai thập kỷ.

Cuộc họp bất thường của Ủy ban Quy tắc Hạ viện vào 1 giờ sáng ngày 21/5/2025 đã làm gia tăng sự bất ổn, khi các nhà đầu tư lo ngại về sự chia rẽ trong nội bộ Đảng Cộng hòa liên quan đến cắt giảm chi tiêu và thuế ở các bang có chi phí cao.

Áp lực từ lợi suất trái phiếu tăng:

Lợi suất trái phiếu tăng do lo ngại về nợ công và nhu cầu yếu trong đợt bán trái phiếu 20 năm trị giá 16 tỷ USD của Bộ Tài chính Mỹ đã gây áp lực lên cổ phiếu, đặc biệt là các cổ phiếu nhạy cảm với lãi suất như công nghệ và bất động sản.

Đồng USD cũng chịu áp lực, giảm 0,36% so với rổ tiền tệ lớn, trong khi các tài sản thay thế như Bitcoin tăng lên mức cao kỷ lục, phản ánh tâm lý tìm kiếm các kênh đầu tư thay thế.

b. Tác động tích cực tiềm năng trong dài hạn

Hỗ trợ các ngành được hưởng lợi từ giảm thuế:

Các ngành như dịch vụ (được hưởng lợi từ miễn thuế tiền boa), sản xuất (miễn thuế làm thêm giờ), và quốc phòng (nhận ngân sách lớn) có thể chứng kiến sự tăng trưởng trong dài hạn, thúc đẩy giá cổ phiếu của các công ty liên quan.

Việc gia hạn TCJA và tăng khấu trừ SALT có thể hỗ trợ các công ty ở các bang có thuế cao, như các doanh nghiệp bất động sản và tài chính.

Tâm lý thị trường cải thiện nếu bất ổn giảm:

Nếu đạo luật được thông qua với sự đồng thuận cao hơn và các lo ngại về nợ công được giải quyết (ví dụ, thông qua các biện pháp bù đắp chi tiêu), thị trường chứng khoán có thể phục hồi. S&P 500 đã tăng hơn 17% từ mức thấp tháng 4/2025, cho thấy khả năng phục hồi nếu các chính sách được triển khai suôn sẻ.

3. Phản ứng và bất ổn chính trị

Chia rẽ nội bộ Đảng Cộng hòa:

Một số nghị sĩ bảo thủ, như Chip Roy, cảnh báo rằng chi phí của đạo luật có thể lên tới 20 nghìn tỷ USD, gây áp lực lên các nhà lập pháp muốn kiểm soát thâm hụt. Trước đó, ngày 16/5/2025, năm nghị sĩ Cộng hòa đã chặn một dự luật thuế vì cho rằng nó không cắt giảm đủ chi tiêu.

Cuộc họp khuya của Ủy ban Quy tắc Hạ viện cho thấy sự bất đồng về các khoản cắt giảm Medicaid và ưu đãi thuế ở các bang ven biển, làm tăng rủi ro bất ổn chính trị.

Phản ứng từ Phố Wall:

Các nhà tài trợ lớn của Đảng Cộng hòa, như Steve Schwarzman (Blackstone Group) và Ken Griffin (Citadel), phản đối việc tăng thuế lên các quỹ từ thiện, cho rằng điều này đe dọa nỗ lực từ thiện tư nhân. Điều này có thể làm giảm sự hỗ trợ tài chính cho các chính sách của Trump, ảnh hưởng đến tâm lý thị trường.

4. Kết luận

Đạo luật thuế mới của Trump có tiềm năng kích thích kinh tế trong ngắn hạn thông qua giảm thuế và tăng chi tiêu, nhưng đi kèm rủi ro lớn về nợ công và lạm phát, gây áp lực lên thị trường chứng khoán và lợi suất trái phiếu. Trong ngắn hạn, thị trường chứng khoán có thể tiếp tục biến động do lo ngại về nợ công và bất ổn chính trị. Trong dài hạn, nếu các chính sách được triển khai hiệu quả và các khoản cắt giảm chi tiêu bù đắp được phần nào chi phí, một số ngành và cổ phiếu có thể hưởng lợi. Tuy nhiên, các nhà đầu tư cần theo dõi sát sao diễn biến chính trị và các phân tích tài khóa để đánh giá tác động cụ thể hơn.

NQL STOCK