Luật hóa Nghị quyết 42: Ngân hàng nào hưởng lợi nhiều nhất?

Ngày 1/7/2024, Luật các Tổ chức tín dụng (Luật số 32) chính thức có hiệu lực, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong việc xử lý nợ xấu tại Việt Nam. Đây được xem là phiên bản nâng cấp của Nghị quyết 42, một công cụ từng giúp hệ thống ngân hàng vượt qua giai đoạn nợ xấu căng thẳng sau khủng hoảng bất động sản 2011–2013.

Từ Nghị quyết 42 đến Luật hóa: Vì sao cần thiết?

Nghị quyết 42, ban hành năm 2017, được coi là cứu cánh khi lần đầu tiên cho phép ngân hàng:

- Thu giữ tài sản đảm bảo nhanh chóng, không phải mất nhiều năm kiện tụng qua tòa án.

- Xử lý nợ xấu trong thời gian thí điểm 15/08/2017 – 31/12/2023.

Nhờ đó, tỷ lệ nợ xấu toàn hệ thống được kéo về dưới 2% giai đoạn 2018–2020. Tuy nhiên, khi Nghị quyết hết hiệu lực từ đầu 2024, hệ thống rơi vào khoảng trống pháp lý:

- Các khoản nợ xấu phát sinh trước 2017 hoặc ngoài phạm vi nghị quyết gặp vướng mắc lớn.

- Thị trường bất động sản đóng băng sau Covid-19 khiến tài sản đảm bảo khó thanh khoản.

- Ngân hàng không thể trực tiếp nhận chuyển nhượng dự án BĐS để xử lý nợ do hạn chế pháp lý về chủ thể kinh doanh.

Luật hóa Nghị quyết 42: Ngân hàng nào hưởng lợi nhiều nhất?

Luật hóa mang lại điểm mới gì?

Luật số 32 giữ nguyên 3 quyền quan trọng của Nghị quyết 42: thu giữ tài sản, kê biên tài sản và hoàn trả vật chứng. Đồng thời bổ sung điều khoản cho phép chuyển nhượng dự án BĐS thế chấp.

Điểm đáng chú ý:

- Rút ngắn thời gian xử lý nợ xấu từ vài năm xuống còn 6–9 tháng.

- Nâng cao ý thức trả nợ của khách hàng, vì khả năng ngân hàng thu giữ tài sản đã rõ ràng.

- Khơi thông thanh khoản thị trường BĐS, vốn chiếm tới 80% tài sản đảm bảo trong hệ thống ngân hàng.

Như vậy, khi nợ xấu được thu hồi nhanh, ngân hàng ghi nhận dòng tiền hoàn nhập, cải thiện kết quả kinh doanh, đồng thời giảm áp lực trích lập dự phòng.

Những ngân hàng hưởng lợi nhiều nhất

Nhóm được hưởng lợi trực tiếp từ Luật hóa Nghị quyết 42 gồm:

- Nhóm nợ xấu cao & bao phủ thấp: VBBank, OCB, VPBank.

- Nhóm cho vay BĐS lớn: VPBank, Techcombank. -> tận dụng hệ sinh thái BĐS, tài trợ và kinh doanh dự án tiềm năng.

Ý nghĩa với nền kinh tế

Luật hóa Nghị quyết 42 không chỉ tháo gỡ điểm nghẽn nợ xấu mà còn đồng bộ với các chính sách khác như Nghị định 171, 170 về gỡ vướng dự án tồn đọng. Điều này:

- Giảm áp lực cho hệ thống ngân hàng, tạo dư địa giảm lãi suất.

- Khơi thông nguồn vốn cho nền kinh tế, đặc biệt là các doanh nghiệp BĐS đang kẹt tài sản thế chấp.

- Ổn định tâm lý thị trường tài chính, củng cố niềm tin nhà đầu tư.