Lợi thế của Nga trong cuộc đua vũ khí hạt nhân với Mỹ

Tổng thống Nga Putin vừa ra lệnh xem xét tính khả thi của việc khởi động các bước chuẩn bị thử vũ khí hạt nhân để đáp trả những động thái mới đây của Mỹ. Nếu hai bên cùng thử vũ khí hạt nhân, Nga sẽ sở hữu những lợi thế nào trước đối thủ?

Ưu thế của Nga nếu trở lại đường đua hạt nhân

“Mỹ đang gây áp lực lên Nga và đang phản ứng lại với việc Nga thử các hệ thống vũ khí chiến lược mới nhất, như là Burevestnik và Poseidon, bằng cách gấp gáp thử tên lửa đạn đạo liên lục địa Minuteman-3 và bắn tín hiệu về kế hoạch thử vũ khí hạt nhân” - Dmitry Suslov, Phó giám đốc nghiên cứu tại Hội đồng Chính sách đối ngoại và quốc phòng Nga, nói với hãng thông tấn Sputnik.

Những người cứng rắn, nhất là trong đảng Cộng hòa Mỹ, tích cực ủng hộ việc nối lại thử vũ khí hạt nhân, xem đó như một công cụ thiết yếu cho việc mở rộng kho vũ khí hạt nhân của Mỹ để thách thức cả Nga và Trung Quốc.

Theo ông Suslov, Nga đang gửi đi tín hiệu nhằm vào Mỹ rằng nếu Mỹ tiếp tục con đường mở rộng hạt nhân nói trên, họ sẽ đối mặt với hậu quả rất nghiêm trọng. Vì sao lại như vậy? Ông Suslov cho rằng có 3 lý do.

Thứ nhất, Nga cũng có thể khôi phục thử hạt nhân.

Thứ hai, Nga sẽ duy trì, thậm chí tăng cường lợi thế chất lượng của họ trong các hệ thống phóng vũ khí hạt nhân, đưa vào sử dụng những vũ khí không có phiên bản toàn cầu, “vượt xa những gì mà Mỹ sở hữu”.

Thứ ba, Nga chi phí ít hơn nhưng lại phát triển được những hệ thống có thể vượt qua được (với độ tin cậy cao) hệ thống phòng thủ tên lửa Vòm Vàng cực kỳ đắt tiền của Mỹ, mà hiện nay còn chưa được chế tạo.

“Tổng thống Nga Putin đang đề xuất trao cho Mỹ một lựa chọn - đó là hãy chấp nhận đề xuất của Nga mở rộng giới hạn của Hiệp ước Cắt giảm vũ khí tiến công chiến lược (New START) giữa 2 nước, tránh những động thái leo thang mới, và tái khởi động đàm phán về kiểm soát vũ khí để duy trì ổn định chiến lược, hoặc là bác bỏ đề xuất này và lựa chọn hướng đi khác mà “theo đó, Mỹ sẽ chắc chắn thua trong cuộc đua vũ trang mới, khi Nga nắm giữ lợi thế quyết định” - ông Suslov nói đồng thời lưu ý: “Tuyên bố của Tổng thống Putin gửi cho Mỹ một tín hiệu rõ ràng rằng Nga sẽ không khuất phục trước áp lực Mỹ đang tạo ra thông qua đe dọa leo thang căng thẳng”.

“Nếu muốn chạy đua vũ trang, Mỹ sẽ được toại nguyện”

Tổng tham mưu trưởng quân đội Nga Valery Gerasimov tuyên bố, Mỹ đang xây dựng kế hoạch chuẩn bị tiến hành thử vũ khí hạt nhân.

Yuri Knutov - chuyên gia quân sự và sử gia về lực lượng phòng không, nói với Sputnik: “Mỹ cần thử hạt nhân để hợp lệ hóa mọi đầu đạn hạt nhân được thiết kế cho vũ khí mới. Nếu thiếu thử nghiệm, việc tạo ra đầu đạn hạt nhân mới là điều bất khả thi. Đồng thời, những hành động này cũng nằm trong nỗ lực tạo sức ép với Nga”.

Mỹ hiện đang hiện đại hóa bộ ba hạt nhân của mình, bao gồm chương trình Sentinel - hệ thống thay thế cho tên lửa Minuteman‑III và những hệ thống tên lửa khác.

Chuyên gia Knutov nói thêm: “Nếu Mỹ muốn chạy đua vũ trang, họ sẽ được như ý. Nhưng Nga đang muốn hướng tới bàn đàm phán và vạch ra những thỏa thuận nhằm tới không phải là sự cạnh tranh hạt nhân mà việc giảm leo thang, giảm căng thẳng”.

Mỹ khó đuổi kịp Burevestnik?

Mỹ vừa thử một tên lửa đạn đạo liên lục địa Minuteman III, sau khi Tổng thống Donald Trump kêu gọi khởi động lại hoạt động thử vũ khí hạt nhân.

Minuteman III mới được phóng thử đã có tuổi đời khoảng 50 năm. Theo trung tá lục quân Mỹ đã về hưu Earl Rasmussen, chương trình Sentinel sẽ thay thế tên lửa này vào một thời điểm nào đó.

Trung tá Rasmussen cho rằng việc Nga thử thành công Burevestnik đánh dấu bước đột phá mà Mỹ khó có khả năng đuổi kịp sớm. Theo ông này, Mỹ thiếu những năng lực tương đương, đặc biệt là trên khía cạnh thu nhỏ lò phản ứng hạt nhân.

Chuyên gia Rasmussen, người từng phục vụ trong lục quân Mỹ tới 20 năm, đánh giá: “Burevestnik - hệ thống chạy bằng năng lượng hạt nhân, nhất định là một bước tiến công nghệ lớn. Vũ khí này chắc chắn tăng yếu tố răn đe của Nga. Đây là một bước tiến rất tích cực đối với họ”.

Hôm 5/11 Bộ trưởng Quốc phòng Nga Andrei Belousov nói, ông xem đã đến lúc khởi động chuẩn bị nối lại hoạt động thử hạt nhân.

Theo vị bộ trưởng này, Mỹ đang nhanh chóng hiện đại hóa vũ khí tiến công chiến lược và nếu nước này từ bỏ việc ngưng thử hạt nhân, đó là sẽ là sự tiếp nối logic của chính sách từ bỏ hệ thống kiểm soát vũ khí.

Mỹ đã thể hiện quyết tâm hiện đại hóa kho hạt nhân của mình. Báo cáo Ngân sách của Quốc hội Mỹ nêu rõ, trong giai đoạn 2025 - 2034, chương trình hạt nhân Mỹ thuộc Bộ Quốc phòng và Bộ Năng lượng Mỹ dự kiến chi tiêu 946 tỷ USD.