Lệnh cấm xuất khẩu xăng của Nga và phép thử cho thị trường toàn cầu

Từ ngày 1/4, Nga sẽ chính thức đóng cửa xuất khẩu xăng để bảo vệ thị trường nội địa trước những biến động tàn khốc của chiến sự Trung Đông. Động thái này diễn ra ngay khi Bộ Tài chính Mỹ vừa phải "xuống nước" nới lỏng trừng phạt để giải phóng hàng triệu thùng dầu Nga đang mắc kẹt trên biển. Cuộc chiến năng lượng toàn cầu đang bước vào giai đoạn kịch tính khi cả Moscow và Washington đều phải tung ra những quân bài dự phòng cuối cùng.

Trong khi Nga ưu tiên ổn định giá nhiên liệu trong nước trước các cuộc tập kích hạ tầng lọc dầu, chính quyền Donald Trump lại đang chạy đua với thời gian để bù đắp 20% lượng dầu thế giới bị nghẽn tại eo biển Hormuz.

Lệnh cấm xuất khẩu xăng của Nga và phép thử cho thị trường toàn cầu

Chính phủ Nga chuẩn bị kích hoạt lệnh cấm xuất khẩu xăng từ ngày 1/4, theo chỉ đạo của Phó thủ tướng Alexander Novak đối với Bộ Năng lượng. Biện pháp này dự kiến kéo dài đến hết tháng 7, tiếp tục chuỗi động thái điều tiết nhằm bảo vệ thị trường trong nước.

Trong bối cảnh giá năng lượng toàn cầu biến động do xung đột địa chính trị, Moscow ưu tiên giữ ổn định nguồn cung nội địa, hạn chế nguy cơ thiếu hụt và kiểm soát đà tăng giá nhiên liệu. Giới chức Nga cho biết sản lượng chế biến dầu vẫn được duy trì tương đương năm trước, qua đó đảm bảo nguồn cung xăng dầu không bị gián đoạn.

Đây không phải lần đầu Nga áp dụng biện pháp siết xuất khẩu. Trong các giai đoạn trước, việc hạn chế bán ra nước ngoài đã được sử dụng như công cụ nhanh để hạ nhiệt giá trong nước, đặc biệt khi nhu cầu tăng cao hoặc nguồn cung chịu áp lực từ các yếu tố bên ngoài.

Năm 2025, một số khu vực tại Nga từng ghi nhận tình trạng thiếu xăng cục bộ, trong bối cảnh nhu cầu tăng theo mùa và các cơ sở lọc dầu bị ảnh hưởng bởi yếu tố an ninh. Dù vậy, Nga vẫn duy trì khối lượng xuất khẩu đáng kể, ước tính gần 5 triệu tấn trong năm, tương đương hơn 100.000 thùng mỗi ngày.

Ở chiều ngược lại, thị trường quốc tế đang chứng kiến những điều chỉnh chính sách đáng chú ý. Mỹ đã tạm thời nới lỏng một phần hạn chế đối với dầu Nga mắc kẹt trên biển, cho phép giao dịch trong thời hạn ngắn nhằm bổ sung nguồn cung và giảm áp lực giá. Đồng thời, các kho dự trữ chiến lược cũng được kích hoạt để đối phó nguy cơ thiếu hụt.

Xung đột tại Trung Đông tiếp tục là biến số lớn, đặc biệt khi tuyến vận chuyển qua eo Hormuz – nơi trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu – bị gián đoạn. Điều này khiến thị trường năng lượng và vận tải quốc tế rơi vào trạng thái nhạy cảm, dễ biến động theo từng diễn biến quân sự.

Trong bức tranh đó, quyết định của Nga không chỉ mang tính nội địa mà còn góp phần làm gia tăng áp lực lên cán cân cung – cầu toàn cầu. Khi một trong những nhà xuất khẩu lớn thu hẹp nguồn bán ra, thị trường sẽ phải tự điều chỉnh trong một không gian ngày càng chật hẹp hơn.