Làm thế nào để biến khách du lịch không gian thành phi hành gia 'astronaut'?

Hôm 14.4 sau chuyến đi với tàu thương mại không gian New Shepard của hãng Blue Origin, Gayle King thành viên chuyến đi, cũng là người dẫn chương trình 'CBS Mornings' đã tự coi mình là phi hành gia và so sánh chuyến đi của mình và nhóm tương tự như sứ mệnh của Alan Shepard, trở thành người Mỹ đầu tiên vào không gian khi huyền thoại này điều khiển con tầu "Freedom 7" tiến vào quỹ đạo không gian.

 

Làm sao mà một nhân vật của đài truyền hình CBS lại có thể nhầm lẫn giữa vai trò du khách du lịch thành sứ mệnh anh hùng của nước Mỹ ?

Làm sao có nhầm lẫn giữa một chuyến đi thẳng đứng với tốc độ 3.700 km/h của Blue Origin's New Shepard chỉ nhỉnh hơn chiếc tiêm kích F 22 so với tốc độ 28.000 km/h của tàu vũ trụ Space X hay tàu con thoi của NASA.

Vấn đề quan trọng là với tốc độ này New Shepard quá chậm để thắng lực hấp dẫn của trái đất để tiến vào quỹ đạo Orbit (400km) - nên người ta phải gọi là rìa quỹ đạo Sub-Orbit (100km)

Để hình dung con tàu Blue Origin New Shepard nguyên tắc vận hành của nó giống như ném một quả bóng lên trời và vì nó chậm, nên nó bị lực hấp dẫn trái đất buộc nó phải rơi xuống và đó là lý do toàn bộ chuyến bay là 11 phút kể từ khi cất cánh đến hạ cánh.

Trường hợp tâm lý vĩ cuồng của Gayle King, có thể là một trong những đề tài nên có dự án nghiên cứu tâm lý sâu về khả năng não bộ tự tẩy của những những người tham dự quá lâu vào những chương trình tuyên truyền và mất khả năng tự nhận thức về thực tại.

 

▮Phi hành gia không chỉ là khái niệm chỉ một nghề nghiệp chuyên nghiệp, mà nó là danh hiệu tự hào dành cho một số rất ít hiếm hoi thực sự xuất sắc, vượt trội hơn tất cả những người khác. Họ là "the best of the best".

"The best of the best" có nghĩa là ở đẳng cấp cao nhất.

Điều kiện khắc nghiệt của chuyến bay vũ trụ và bản chất quan trọng của việc thám hiểm không gian nên yêu cầu đối với phi hành gia rất nghiêm ngặt và thực tế không có bất cứ trường đại học hay học viện chuyên nghiệp nào đào tạo ngành "phi hành gia vũ trụ"

Để trở thành phi hành gia, họ phải trải qua quá trình tuyển chọn khắt khe, trong đó có yêu cầu tối thiểu về học vấn ở trình độ thạc sỹ (master) hay tiến sĩ (Phd) trong lĩnh vực stem bao gồm khoa học máy tính, toán và vật lý. Có ít nhất hai năm kinh nghiệm chuyên môn liên quan đến những dự án không gian. Kinh nghiệm và kỹ năng bay gồm thời gian chỉ huy phi công là 1.000 giờ và vượt qua bài kiểm tra sức khỏe bay của NASA.

Do vậy chỉ số thông minh của các phi hành gia trung bình IQ là 136, so với chỉ số bình quân của người bình thường IQ từ 80 - 115.

Hai phi hành gia của tầu Apollo 11 là Neil Armstrong, Edwin “Buzz” Aldrin là những ví dụ điển hình cho những tiêu chuẩn khắt khe trên:

Neil Armstrong là phi công thử nghiệm (test pilot) của hải quân, kỹ sư kỹ thuật hàng không và đồng thời là giáo sư đại học tại Đại học Cincinnati.

Edwin “Buzz” Aldrin là tiến sĩ khoa học của Đại học Công nghệ Massachusetts MIT nổi tiếng, đồng thời là phi công thử nghiệm (test pilot), cũng như tốt nghiệp hạng ba kỹ sư cơ khí tại học viện quân sự West Point nổi tiếng.

▮Khác với tàu vũ trụ của NASA hay Space X, tàu không gian New Shepard của hãng Blue Origin được thiết kế dành cho mục đích thương mại. Do vậy khoang phóng và đổ bộ là một và tất cả được vận hành tự động.

Vì hướng đến các khách hàng siêu giàu muốn trải nghiệm nên hãng hiểu rằng phân khúc khách hàng tiềm năng nhất sẽ ở độ tuổi và sức khỏe không ở thể trạng tốt nhất, nên mô hình vận hành sẽ giống như là khách đi tàu điện ngầm công cộng vậy: việc đóng mở cửa module khi phóng hay hạ cánh cũng không cần. Họ chỉ cần đi vào và sau đó nằm xuống thắt đai an toàn, sau 11 phút là cửa mở và đi ra.

Các phi hành gia của NASA trong những chuyến bay của tàu con thoi ra ngoài không gian, họ cần phải mặc những bộ đồ bay điều áp (pressure suit) hay còn được gọi là Launch Entry Suit (LES). Lý do là điều kiện và các tình huống khắc nghiệt của những chuyến bay để chống lại mất ý thức đo giảm áp, cung cấp oxy, giao tiếp khẩn cấp. Bộ đồ bay Launch Entry Suit (LES) này có vai trò như tuyến phòng thủ cuối cùng khi sự cố.

Riêng việc làm quen và vận hành chuyến bay với bộ LES này đã cần một quá trình huấn luyện dài để họ có thể tự tạo ra muscle memory (trí nhớ cơ bắp) mang tính sống còn trong thời khắc phóng và đổ bộ của tầu không gian.

Với New Shepard của Blue Origin, việc mặc những bộ đồ bay điều áp (Launch Entry Suit LES) không còn cần thiết nữa vì module cất hạ cánh của Blue Origin đã được điều chỉnh áp suất tự động.

Nếu trong các chuyến bay NASA, áp lực của Lực G (G-Force) lực gia tốc trọng trường gấp 6+ G-force trong một thời gian dài khoảng 3 phút (ngang với phi công F 16 cất hạ cánh trên tàu sân bay nhưng ở một thời ngắn), phi hành gia cần đào tạo đặc biệt vì họ cần tập trung và tỉnh táo làm việc trong tình trạng khắc nghiệt này.

Còn hành khách của New Shepard không kiểm soát bất cứ thứ gì — họ ngồi và thắt dây an toàn. Lực G+force khoảng 3 + tác động trong khoảng 2 hoặc 3 giây. Tất cả sẽ giống như trải nghiệm của hành khách bay máy bay thương mại khi cất cánh hoặc tương tự như khi lái Mercedes-Benz S550 tăng tốc đột ngột.

Bất cứ ai trong dân số 8 tỷ người trên trái đất, nếu vì lý do đặc biệt nào đó trong vòng networking của Jeff Bezos và vị tài phiệt này "thích" có thể trở thành "phi hành gia kiểu Amazon / Blue Origin" trong một cái 'búng tay'.

▮ Việc mặc những bộ đồ bay điều áp (pressure suit) không còn cần thiết đối với hành khách của New Shepard, đã khiến việc chuẩn bị quan trọng nhất của họ là làm sao có bộ đồ bay thời trang nhất để phục vụ cho họp báo trước và sau chuyến đi.

Họ có thể mặc váy, kết quả cũng như vậy. Song để tạo ảo tưởng, việc copy bộ đồ bay dùng cho training như "The blue flight jumpsuit", nó giống như một loại đồng phục. Và là job yêu thích của Lauren Sánchez, hôn thê của tỷ phú Jeff Bezos.

▮ “Thật vinh dự khi được chứng kiến ​​phi hành đoàn tiên phong này rời khỏi khoang tàu ngày hôm nay,” phát biểu của Phil Joyce, Phó chủ tịch cấp cao của New Shepard, thật khớp làm sao với tâm trạng của Gayle King khi cô coi chuyến đi này giống như sứ mệnh của Alan Shepard, trở thành người Mỹ đầu tiên vào không gian khi huyền thoại này điều khiển con tầu "Freedom 7" tiến vào quỹ đạo không gian.

Việc trong game của giới elite, lại ảo tưởng rằng mình là anh hùng thám hiểm không gian, là sự phô bày sự thiếu liêm sỹ cá nhân, đồng thời là sự thiếu tôn trọng đối với những phi hành gia thực sự, rất nhiều trong số họ mãi trong danh sách dự bị mà chưa một lần bay vào không gian.

Hình ảnh không biết nói dối: hôn đất, chỉ vào "chúa trời" và hàng loạt phát ngôn, cử chỉ cường điệu để marketing bản thân, cứ như thể họ vừa thực hiện sứ mệnh giải phóng Sao Hỏa trở về .

Chắc có lẽ không phải chờ đợi lâu, ngày họ sử dụng câu nói của Neil Armstrong, người hùng sau sứ mệnh đặt chân lên mặt trăng không còn xa nữa "Một bước chân nhỏ của con người, nhưng là bước tiến vĩ đại của Nhân loại"

▮Nhìn vào sáu hành khách của chuyến: nhà báo Lauren Sánchez - bạn gái của tài phiệt Jeff Bezos, ca sĩ nhạc pop Katy Perry, host 'CBS Mornings' Gayle King, kỹ sư hàng không vũ trụ Aisha Bowe, nhà sản xuất phim độc lập Kerianne Flynn và nhà hoạt động xã hội Amanda Nguyễn, thật ấn tượng với profile của họ.

Nó giống như cuộc phô diễn sức mạnh "đội nhóm" của Jeff Bezos và các bạn. Chuyến bay là một cuộc marketing/ pre-sale cho New Shepard và hãng Blue Origin.

Nhưng có vẻ lần này "Jeff Bezos, Lauren Sánchez và các bạn" còn có thông điệp quyền lực lớn hơn thế. Trong bối cảnh thế giới bất ổn, những tay chơi cờ luôn biết các nước đi của mình.

Bây giờ "cần lao" hãy tạm thời gặm nhấm thông điệp hiện đang viral khắp các truyền thông dòng chính, rằng đây là "chuyến bay đánh dấu lần đầu tiên một phi hành đoàn toàn nữ bay vào vũ trụ kể từ năm 1963, khi phi hành gia người Nga Valentina Tereshkova trở thành người phụ nữ đầu tiên du hành vào vũ trụ."

"Jeff Bezos, Lauren Sánchez, Gayle King và các bạn" hãy cứ enjoy tận hưởng game tinh hoa của nhóm đi, nhưng chớ buộc miệng public có thể là suy nghĩ thật của mình nhé:

"Đời không công bằng, công chúng cần lao các bạn phải làm quen với nó"

▮19.4.2025

@ Hoàng Anh Tuấn