Lạm phát Mỹ vượt mốc 4%

Chỉ số giá tiêu dùng vượt ngưỡng kiểm soát không chỉ chấm dứt chuỗi ngày hạ nhiệt của vĩ mô, mà còn đặt tân Chủ tịch Fed vào một vị thế cực kỳ ngặt nghèo ngay khi vừa nhậm chức

Theo số liệu mới công bố từ Cục Thống kê Lao động Mỹ, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 5 tăng 4,2% so với cùng kỳ năm trước, lần đầu vượt mốc 4% kể từ năm 2023.

So với tháng trước, CPI tăng 0,5%, trong đó riêng nhóm năng lượng đóng góp tới 60% mức tăng. Giá dầu và xăng leo thang được xem là nguyên nhân chính khiến áp lực lạm phát quay trở lại.

Ở chiều ngược lại, giá thực phẩm có dấu hiệu hạ nhiệt. Giá hàng tạp hóa chỉ tăng 0,1%, thấp hơn đáng kể so với tháng trước, giúp hạn chế phần nào đà tăng của CPI.

Các chuyên gia cho rằng mức lạm phát hiện nay vẫn đáng lo ngại, dù nguyên nhân chủ yếu đến từ năng lượng thay vì lan rộng trên toàn bộ nền kinh tế.

Đáng chú ý, CPI lõi - thước đo loại bỏ giá thực phẩm và năng lượng - chỉ tăng 0,2% trong tháng 5, thấp hơn dự báo thị trường. Tính theo năm, CPI lõi đạt 2,9%.

Fed đối diện áp lực giữ lãi suất cao

Báo cáo lạm phát mới xuất hiện trong bối cảnh thị trường lao động Mỹ vẫn duy trì trạng thái tích cực. Điều này làm gia tăng khả năng Fed tiếp tục duy trì lãi suất ở mức cao, thậm chí không loại trừ khả năng phải siết chặt chính sách tiền tệ nếu áp lực giá cả kéo dài.

Ba tháng gần nhất cũng ghi nhận tốc độ tăng giá mạnh nhất kể từ giai đoạn giữa năm 2022 - thời điểm lạm phát Mỹ từng leo lên mức cao nhất trong hơn bốn thập kỷ.

Dù vậy, phần lớn chuyên gia nhận định kịch bản lạm phát bùng phát như năm 2022 khó lặp lại. Nhiều dự báo hiện cho rằng lạm phát năm nay có thể đạt đỉnh trong vùng 4,5-5%, thấp hơn đáng kể so với mức 9,1% từng ghi nhận trước đây.

Nguy cơ mới vẫn đang tích tụ

Theo các chuyên gia kinh tế, tác động từ xung đột Mỹ - Israel - Iran vẫn chưa phản ánh đầy đủ vào nền kinh tế.

Việc gián đoạn vận chuyển qua eo biển Hormuz đang ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn cung dầu mỏ, phân bón, kim loại và nhiều nguyên liệu đầu vào quan trọng. Những tác động này có thể lan sang giá thực phẩm trong các quý tới.

Ngoài yếu tố địa chính trị, các vòng thuế quan mới, chi phí logistics gia tăng và giá năng lượng neo cao tiếp tục là những biến số đáng lo ngại.

Một số chuyên gia cũng cảnh báo làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo đang khiến nhu cầu điện năng, linh kiện điện tử và phần mềm tăng mạnh, tạo thêm áp lực lên mặt bằng giá.

Thu nhập thực tế tiếp tục bị bào mòn

Trong khi giá cả tăng nhanh trở lại, thu nhập của người lao động chưa theo kịp.

Số liệu mới nhất cho thấy tiền lương thực tế tại Mỹ đã giảm tháng thứ hai liên tiếp. Riêng tháng 5, mức giảm lên tới 0,7%, mạnh hơn đáng kể so với tháng trước.

Xu hướng này có nguy cơ làm suy yếu sức mua của người tiêu dùng - động lực đóng góp lớn nhất cho tăng trưởng kinh tế Mỹ.

Các chuyên gia nhận định lạm phát hiện nay chưa ở mức mất kiểm soát, nhưng tác động cộng dồn từ nhiều năm giá cả leo thang đang khiến áp lực chi tiêu ngày càng nặng nề đối với các hộ gia đình. Đây cũng là nguyên nhân khiến tâm lý bất mãn của người tiêu dùng tiếp tục gia tăng.