Lãi tăng bằng lần, doanh nghiệp xây dựng “đổi vận”: Ai đang dẫn đầu cuộc chơi?

Năm 2025 ghi dấu sự phục hồi mạnh mẽ của ngành xây dựng khi hàng loạt doanh nghiệp lớn đồng loạt báo lãi tăng trưởng ấn tượng, thậm chí gấp nhiều lần so với năm trước. Không chỉ kết quả kinh doanh khởi sắc, chất lượng tài sản cũng được cải thiện đáng kể, tạo nền tảng cho chu kỳ tăng trưởng mới.

Kết quả kinh doanh khởi sắc trên diện rộng

Trong bối cảnh thị trường bất động sản phục hồi và đầu tư công giải ngân mạnh nhất trong 5 năm, các doanh nghiệp xây dựng đã ghi nhận một năm “ăn nên làm ra”.

Nổi bật là Coteccons (HoSE: CTD) với:

Doanh thu quý IV/2025 đạt 10.007 tỷ đồng (lần đầu vượt 10.000 tỷ)
Lũy kế 6 tháng đầu năm tài chính 2026 đạt 17.458 tỷ đồng
Lợi nhuận sau thuế 522 tỷ đồng (cao nhất từ năm 2019)

Một số doanh nghiệp khác cũng lập đỉnh lịch sử:

SCG (HNX): doanh thu 6.520 tỷ đồng (tăng 2,4 lần), lãi 317 tỷ đồng (tăng 60%)
Vinaconex (HoSE: VCG): doanh thu 16.064 tỷ đồng (tăng 25%), lãi 4.108 tỷ đồng (tăng 3,7 lần)

Các doanh nghiệp khác cũng ghi nhận kết quả tích cực:

Tổng công ty Xây dựng Số 1 (CC1): doanh thu 11.810 tỷ đồng (tăng 16%)
Fecon: doanh thu 4.861 tỷ đồng (tăng 44%), lãi 96 tỷ đồng (gấp 3,2 lần)
Sông Đà: doanh thu 6.640 tỷ đồng (tăng 20%), lãi 1.516 tỷ đồng (tăng 77%)
Ricons: doanh thu 9.042 tỷ đồng, lãi 377 tỷ đồng (tăng 2,4 lần)
Tổng công ty Thăng Long (TTL): doanh thu 1.685 tỷ đồng, lãi 36 tỷ đồng (tăng 16,5 lần)

Ở chiều ngược lại, Hòa Bình (HBC) là điểm trầm khi:

Doanh thu chỉ đạt 4.634 tỷ đồng (giảm 28%)
Lợi nhuận 250 tỷ đồng (giảm 74%)
Đánh dấu năm suy giảm thứ 3 liên tiếp, thấp nhất trong 10 năm

Chất lượng tài sản cải thiện rõ rệt

Một thay đổi quan trọng là tỷ trọng khoản phải thu đã giảm mạnh. Nếu trước đây chiếm tới 60% – 70% tổng tài sản, thì nay nhiều doanh nghiệp đã đưa về mức khoảng 40% – 50%.

Những doanh nghiệp có tỷ trọng thấp: Đạt Phương: 17,5%; Tổng công ty 36: 19,6%; Sông Đà: 27,65%; Ricons: 28,4%.

Một số vẫn duy trì mức cao: Hòa Bình: 66,2%; SCG: 80,4%; Hưng Thịnh Incons: 82,5%.

Nhóm còn lại duy trì mức trung bình: Phục Hưng Holdings: 51,4%; Hancorp: 50,1%; Tổng công ty Thăng Long: 47,6%; Coteccons: 47,5%; Lizen: 39,6%l Vinaconex: 39,1%; Fecon: 38,1%.

Dự phòng phải thu khó đòi cũng giảm hoặc không tăng tại nhiều doanh nghiệp, cho thấy áp lực công nợ đã hạ nhiệt.

Nợ vay tăng nhưng vẫn kiểm soát tốt

Năm 2025, nhiều doanh nghiệp tăng vay để mở rộng hoạt động: Đạt Phương: tăng 53%; Coteccons: tăng 38%; Hancorp: tăng 26%; CC1: tăng 10,6%.

Tuy nhiên, hệ số nợ/vốn chủ vẫn ổn định: Coteccons: 2,66 lần; Hancorp: 3,2 lần; Đạt Phương: 1,78 lần; CC1: 2,78 lần.

Một số doanh nghiệp có hệ số thấp: Fecon: 2,08 lần; Lizen: 1,74 lần; Cienco4: 1,29 lần; Sông Đà: 1,17 lần; Vinaconex: 1,5 lần.

Nhóm có hệ số cao gồm: Phục Hưng Holdings: 4,4 lần; Tổng công ty Thăng Long: 4,45 lần; SCG: 6,01 lần; Hòa Bình: 7,15 lần.

Dòng tiền cải thiện, củng cố nền tảng

Phần lớn doanh nghiệp ghi nhận dòng tiền kinh doanh dương: Hưng Thịnh Incons: 102 tỷ đồng; SCG: 551 tỷ đồng; Lizen: 798 tỷ đồng; Hòa Bình: 1.267 tỷ đồng; Ricons: 1.365 tỷ đồng; Sông Đà: 1.765 tỷ đồng; Vinaconex: 3.242 tỷ đồng.

Trường hợp hiếm âm mạnh là CC1 với -3.326 tỷ đồng.

Backlog lớn, triển vọng 2026 tích cực

Nhiều doanh nghiệp đang sở hữu lượng hợp đồng chưa thực hiện lớn: Coteccons: 62.500 tỷ đồng; Vinaconex: gần 30.000 tỷ đồng; Newtecons: 18.500 tỷ đồng; Hòa Bình: hơn 10.000 tỷ đồng.

Đây là “nguồn việc” đảm bảo tăng trưởng trong các năm tới, nhất là khi đầu tư công, bất động sản và khu công nghiệp tiếp tục là động lực chính.

Phân hóa mạnh, cạnh tranh khốc liệt

Dù triển vọng tích cực, ngành xây dựng vẫn đang phân hóa rõ rệt. Các doanh nghiệp lớn ngày càng mở rộng quy mô, trong khi doanh nghiệp nhỏ đối mặt áp lực cạnh tranh, biên lợi nhuận bị thu hẹp.

Xu hướng các chủ đầu tư tự xây dựng hệ sinh thái riêng cũng khiến thị trường trở nên khốc liệt hơn, buộc các nhà thầu phải thích nghi để tồn tại.

Nhìn chung, năm 2025 là bước ngoặt giúp các doanh nghiệp xây dựng cải thiện cả lợi nhuận lẫn sức khỏe tài chính, tạo tiền đề cho chu kỳ tăng trưởng mới trong giai đoạn tới.