Lãi suất thẻ tín dụng lên 40% - nguy cơ nợ xấu đang rình rập ai?

Đằng sau mức lãi suất thẻ tín dụng chạm ngưỡng 40% gây xôn xao dư luận là tính toán lợi nhuận sắc lạnh của các ngân hàng. Theo chuyên gia Lê Hoài Ân, động thái tăng lãi suất này là bước đi chiến lược nhằm tối ưu hóa biên lãi ròng (NIM) trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng chậm lại.

Thị trường tài chính gần đây chứng kiến một động thái đồng loạt từ các ngân hàng: tăng lãi suất thẻ tín dụng. Chỉ riêng trong tháng 11, đã có 4 ngân hàng thực hiện điều chỉnh này. Đáng chú ý nhất là ngân hàng OCB, tăng lãi suất từ 33% lên 37% (áp dụng cho hầu hết các dòng thẻ). Các ngân hàng quốc doanh lớn như Vietcombank, BIDV, và VietinBank cũng đẩy lãi suất thẻ tín dụng lên mức cao nhất là 22%.

Xu hướng này đã diễn ra từ tháng 10, khi Techcombank nâng biểu phí lãi suất, đưa dòng Techcombank Visa chuẩn (Classic) chạm ngưỡng 38,8%/năm.

Phân tích động thái tăng lãi suất: Bài toán tối ưu NIM

Động thái tăng lãi suất thẻ tín dụng của các ngân hàng được các chuyên gia nhận định là xuất phát từ bài toán tối ưu hóa Biên lãi ròng (NIM).

Ông Lê Hoài Ân, CFA, chuyên gia ngân hàng, cho biết:

“Dư nợ thẻ tín dụng chỉ chiếm khoảng 5% tổng dư nợ, nhưng việc tăng lãi suất thẻ thêm 2% vẫn có thể cải thiện NIM của ngân hàng khoảng 0,1%. Đây là một phần bù đắp quan trọng trong bối cảnh biên lãi thuần đang bị thu hẹp.”

Thực tế là NIM của toàn ngành ngân hàng đang chịu áp lực lớn. Theo báo cáo của FiinGroup, tính đến hết quý II/2025, NIM toàn ngành đã giảm về khoảng 3%, mức thấp nhất kể từ cuối năm 2018. Đặc biệt, nhóm ngân hàng Nhà nước phải neo NIM ở vùng đáy (2,0% - 2,6%) do ưu tiên duy trì lãi suất cho vay thấp, dù chi phí huy động tăng nhanh.

Đặc điểm của tín dụng thẻ: Thẻ tín dụng là phân khúc ít nhạy cảm với lãi suất hơn so với các khoản vay sản xuất - kinh doanh hay vay mua nhà. Khách hàng thẻ thường quan tâm đến hạn mức, ưu đãi và sự tiện lợi hơn là lãi suất tuyệt đối. Do đó, việc điều chỉnh lãi suất thẻ không gây phản ứng mạnh hay tạo áp lực lớn lên tăng trưởng tín dụng.

Tối ưu hóa danh mục: Trong bối cảnh "room" tín dụng bị hạn chế, việc điều chỉnh lãi suất ở các mảng có biên lợi nhuận cao như thẻ tín dụng là cách để ngân hàng cải thiện hiệu quả sử dụng vốn mà không cần mở rộng mạnh quy mô cho vay. Đây được xem là cách thức các tổ chức tài chính tối ưu hóa dòng tiền và quản trị vốn.

Khách hàng nên làm gì: Ba sai lầm cần tránh

Sự thay đổi về lãi suất này chỉ ảnh hưởng đến nhóm khách hàng không thanh toán đủ dư nợ đúng hạn (sau thời gian miễn lãi 45 – 55 ngày).

Các chuyên gia tài chính nhấn mạnh, để tránh rơi vào vòng xoáy lãi suất cao của thẻ tín dụng, người dùng cần sử dụng thẻ một cách có kỷ luật và tránh ba sai lầm phổ biến sau:

Chi tiêu vượt khả năng chi trả: Cơ chế "quẹt trước - trả sau" dễ tạo ảo giác về nguồn tiền dồi dào, khiến nhiều chủ thẻ chi tiêu vượt quá thu nhập và đối mặt với áp lực trả nợ lớn.

Chỉ thanh toán mức tối thiểu (Minimum Payment): Đây là sai lầm tưởng như vô hại nhưng lại khiến chi phí tài chính đội lên đáng kể. Phần dư nợ còn lại vẫn tiếp tục bị tính lãi với mức rất cao, thường lên tới 25% - 30% mỗi năm, làm khoản nợ tăng nhanh hơn nhiều so với dự tính.

Mở quá nhiều thẻ tín dụng: Quản lý nhiều thẻ làm tăng sự rối rắm trong việc theo dõi hạn thanh toán và kiểm soát chi tiêu. Chỉ cần quên một kỳ trả nợ hoặc chi vượt hạn mức ở một thẻ, người dùng có thể rơi vào vòng luẩn quẩn nợ nần