Kỷ nguyên giá cao của cacao đã kết thúc – Nhà đầu tư nên làm gì tiếp theo?

Giá ca cao thế giới vừa ghi nhận mức thấp nhất trong 20 tháng, đánh dấu sự kết thúc của chu kỳ tăng giá kéo dài hai năm – chu kỳ từng đẩy giá lên đỉnh lịch sử và gây sức ép lớn lên các nhà sản xuất sô cô la toàn cầu.

Tại New York, giá ca cao kỳ hạn hiện ở quanh 6.150 USD/tấn, giảm một nửa so với mức đỉnh trên 12.000 USD vào tháng 12 năm ngoái. Trên sàn London, giá cũng hạ 58% so với đỉnh tháng 4/2024, còn khoảng 4.262 USD/tấn.

🔻 Nguyên nhân chính: Nhu cầu yếu và kỳ vọng nguồn cung phục hồi

Các chuyên gia nhận định, đợt điều chỉnh này phản ánh sự sụt giảm tiêu thụ sô cô la do giá bán lẻ quá cao, cùng với triển vọng nguồn cung dồi dào hơn nhờ thời tiết thuận lợi và chính sách giá hỗ trợ nông dân tại Tây Phi.

Tại Bờ Biển Ngà và Ghana – hai quốc gia chiếm khoảng 60% sản lượng ca cao toàn cầu – chính phủ đã tăng giá thu mua nông dân lên tới 5.000 USD/tấn và 58.000 cedi nhằm khuyến khích bán chính ngạch, tái canh cây trồng và đầu tư phân bón.

Theo Rabobank, động thái này có thể giúp nguồn cung phục hồi đáng kể trong niên vụ 2025–26, vốn vừa chính thức khởi động ngày 1/10.

🌦️ Cung phục hồi, đầu cơ rút lui

Thời tiết khô hạn và dịch bệnh từng khiến giá ca cao tăng gấp ba lần trong giai đoạn 2022–2023, nay đã phần nào được cải thiện. Mưa trở lại đúng thời điểm giúp giảm nguy cơ mất mùa, trong khi các quỹ đầu cơ lớn đã bắt đầu rút lui khỏi vị thế mua ròng, chuyển sang đặt cược vào xu hướng giảm giá.

Ông Oran van Dort – chuyên gia Rabobank – nhận định:

“Chúng ta đã chứng kiến những mức giá không thể duy trì lâu dài. Từ giữa tháng 8, thị trường đã bắt đầu giảm dần một cách rõ rệt.”

🍫 Nhu cầu toàn cầu suy yếu rõ rệt

Dữ liệu cho thấy sản lượng xay ca cao toàn cầu – thước đo quan trọng phản ánh nhu cầu – đã giảm 500.000 tấn kể từ năm 2022, đặc biệt tại châu Âu, châu Á và chính khu vực Tây Phi. Người tiêu dùng đang thắt chặt chi tiêu khi giá bánh kẹo tăng cao: tại Hà Lan, một thanh sô cô la 100g hiện đắt hơn 35% so với cùng kỳ năm ngoái.

Ông Jonathan Parkman của Marex Brokers cho rằng, dù giá nguyên liệu đã giảm mạnh, giá bán lẻ sẽ cần ít nhất 6 tháng để điều chỉnh giảm theo.

🌱 Triển vọng trung hạn: Vẫn nhiều rủi ro khí hậu và dịch bệnh

Dù thị trường đang hạ nhiệt, các nhà phân tích cho rằng khó có khả năng giá ca cao quay lại vùng 2.000–3.000 USD/tấn như trước năm 2023.

Theo một nghiên cứu công bố tại Diễn đàn Ca cao châu Âu (Malta), khoảng 35% sản lượng hiện tại của Bờ Biển Ngà có thể biến mất trước năm 2050, trong đó 25% do biến đổi khí hậu và 10% do virus “sưng chồi” trên cây ca cao.

“Câu hỏi lớn là liệu phần còn lại của thế giới có thể bù đắp cho phần sản lượng mất mát này hay không,” – van Dort kết luận.

📊 Tác động tới thị trường hàng hóa Việt Nam

Giá ca cao giảm mạnh có thể tác động lan tỏa sang nhóm nông sản “mềm” như đường và cà phê trên sàn ICE. Nguồn cung dồi dào hơn từ Tây Phi cũng giúp giảm áp lực lạm phát nhập khẩu với các nhà sản xuất bánh kẹo và thực phẩm tại Việt Nam, trong khi nhu cầu mua đầu cơ hàng nông sản trên thị trường hàng hóa phái sinh được dự báo sẽ tăng trong quý IV.