Kiểm toán Nhà nước chỉ rõ loạt sai phạm trong quản lý vốn và tài sản tại EVN

Báo cáo mới nhất của Kiểm toán Nhà nước gửi Quốc hội đã phơi bày hàng loạt tồn tại nghiêm trọng trong công tác quản lý, vận hành và sử dụng vốn tại Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN).

Những sai phạm này trải dài từ khâu định giá tài sản tại các nhà máy thủy điện chiến lược đến các dự án nhiệt điện nghìn tỷ, phản ánh sự thiếu chặt chẽ trong hệ thống quản trị và kiểm soát nội bộ của tập đoàn điện lực lớn nhất quốc gia. Theo cơ quan kiểm toán, những thiếu sót này không chỉ gây rủi ro về mặt tài chính mà còn ảnh hưởng đến tính minh bạch trong việc sử dụng vốn Nhà nước.

Một trong những vấn đề nổi cộm là việc định giá tài sản cố định tại ba nhà máy thủy điện lớn gồm Hòa Bình, Trị An và Ialy được thực hiện thiếu cơ sở khoa học và pháp lý. Kiểm toán Nhà nước chỉ rõ EVN đã không báo cáo kịp thời các vướng mắc trong quá trình kiểm kê, đồng thời hồ sơ tư vấn không phản ánh đúng thực tế về số lượng và chất lượng tài sản so với sổ sách kế toán tại thời điểm tháng 7/2021. Đặc biệt, việc áp dụng phương pháp trượt giá để xác định giá trị máy móc thiết bị là không đúng quy định, trong khi các thông số về tuổi thọ kỹ thuật và mức độ an toàn của tài sản vẫn chưa được cơ quan có thẩm quyền xác nhận, gây nghi ngờ về độ tin cậy của kết quả đánh giá vận hành.

Bên cạnh mảng thủy điện, các dự án nguồn điện mới như Nhơn Trạch 3 và Nhơn Trạch 4 cũng lộ ra nhiều sai sót trong khâu chuẩn bị đầu tư và lựa chọn nhà thầu. Cơ quan kiểm toán đánh giá việc phê duyệt chủ trương đầu tư tại đây chưa phù hợp quy hoạch và chưa đảm bảo thủ tục pháp lý. Một sai phạm đáng chú ý là việc chủ đầu tư ký hợp đồng tư vấn với nhà thầu nước ngoài từ đầu tháng 8/2021, dù thực tế đơn vị này gần ba tuần sau đó mới chính thức được cấp giấy phép hoạt động tại Việt Nam. Những lỗ hổng trong lập và thẩm định tổng mức đầu tư cùng quy trình đấu thầu chậm trễ đang trực tiếp ảnh hưởng đến tiến độ và hiệu quả của các dự án trọng điểm này.

Đối với dự án Nhà máy Nhiệt điện Vĩnh Tân 4 mở rộng có quy mô vốn lên tới 1,1 tỷ USD, Kiểm toán Nhà nước đã kiến nghị làm rõ trách nhiệm của các tập thể và cá nhân liên quan đến sai phạm trong thiết kế cơ sở và phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu. Dự án này còn tồn tại tình trạng chuyên gia nước ngoài tham gia quản lý hợp đồng EPC khi chưa có chứng chỉ hành nghề, cùng với việc quyết toán vốn đầu tư chậm trễ kéo dài. Đồng thời, công tác cổ phần hóa và thoái vốn tại EVNGENCO2 cũng bị điểm tên do sự chậm trễ trong việc phê duyệt hồ sơ quyết toán vốn và xử lý các chi phí phát sinh, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan để xử lý dứt điểm các tồn tại tài chính này.